T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
\tT.C.
\tBURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t\t\t\tTÜRK MİLLETİ ADINA
\t\t\t\t\t\t KARAR
ESAS NO\t: 2014/470
KARAR NO\t: 2018/200
HAKİM\t: ... ...
KATİP\t: ... ...
DAVACILAR\t: 1- ... -
\t 2- ... -
\t , \t ...
VEKİLLERİ\t: Av. ... - Hacıilyas Mah.Tan Sk. Güzeler İş Hanı No:14 K:1 D:103-104 Osmangazi/ BURSA
\t Av. ... - Elmasbahçeler Mah. 1. Atan Sok. No:36 Tüze Plaza Kat:6 D:17 Osmangazi/ BURSA
DAVALILAR\t: 1- ... - ...
\t ...
VEKİLİ\t: Av. ... - Demirtaşpaşa Mah. Ankara Yolu Cad. Tüze İş Merkezi No:36 K:12 Bagımsız Bölüm No:41-44 Osmangazi/ BURSA
\t Av. ... - Uluyol Cad. Gönül Sk. Tezeller İş Merkezi K:2 D:13 Osmangazi/ BURSA
\t 2- ... - ...
\t 3- ... - ...
DAVA\t: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 15/09/2014
KARAR TARİHİ\t: 23/02/2018
\tMahkememizde görülen davanın açık yargılamasında,
DAVACININ TALEBİ\t: Davacı vekili dava dilekçesinde davalı ... Makine Ltd. Şti. Tarafından Bursa 1. İcra Dairesinin 2014/... sayılı dosyasıyla takibe konulan 25.000.TL meblağlı 31.03.2014 keşide tarihli 1133306 numaralı çekin davacılardan Evrenler Ltd.Şti tarafından diğer davacı Fark Kalıp Ltd.Şti lehine keşide edildikten sonra lehdarın elinden rızası dışında çıkarak zayi olduğunu, bu konuda zayi sebebiyle iptal davası açtıklarını, davacı Evrenler Ltd.Şti'nin diğer davacı Fark Kalıp Ltd.Ştiye borçlu olduğunu ve ödemeye hazır olduğunu, davalılar ile davacıların hiçbir ticari ilişkisinin bulunmadığını, ancak çekte Fark Kalıp Ltd.Ştinden sonra gelen cirantalar ile son hamile borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep etmektedir.
DAVALININ CEVABI\t: Davalı ... Vekili ise, davanın reddini savunmakta, müvekkilinin bir alacağından dolayı ... Makine Boya İşleme Ltd. Şti den davaya konu çeki aldığını, kendisinin de borcundan dolayı çeki ciro ederek Rıza Şenol Üstel'e verdiğini, çekin vadesinde Rıza Şenol Üstel tarafından bankaya ibraz edildiğini, ancak Bursa 6. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ödemeden men yasağı konulduğunu öğrendiğini, bunun üzerine çek bedelini müvekkilinden talep ettiğini, müvekkilinin ise çek bedelini ödediğini ve çeki teslim aldığını, müvekkilinin menfi tespit davası açması neticesinde davacı taraf müvekkilinin kötü niyetli olduğunu iddia ederek menfi tespit davası açtığını, çeklerin davacı tarafın hilafı dışında çıktığını iddiasının asılsız olduğunu, bu konuda Cumhuriyet Başsavcılığına yaptıkları suç duyurusu sonucu başlatılan soruşturmada kovyşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini, müvekkilinin kötü niyetli olmadığını ve iddialarının olduğunu ileri sürmektedir.
\tDiğer davalılar davaya cevap vermemiş yazılı ve sözlü yargılamaya katılmamıştır.
DELİLLER ve GEREKÇE: Benzer nitelikte olup daha önce mahkememizde görülüp sonuçlandırılan mahkememizin emsal nitelikteki 2014/474 esas sayılı dosyasında verilen red kararının onanarak kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Eldeki dava takipten sonra açılan kambiyo senedi sebebiyle menfi tespit davasıdır. Davacı taraf temel olarak davalılara ciro yoluyla intikal eden çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri sürmektedir.
\tDavacı taraf çekin keşidecisi ve lehtarı konumunda olan kişilerden oluşmaktadır. Davacı şirketler kendi aralarındaki ticari ilişkiyi ikrar ederek çekin gerçek bir sebeple ihdas edildiğini ve imzaların da gerçek olduğunu kabul etmiş durumdadır. O halde çekin nasıl bir gayri iradi sebeple elden çıktığının açıklanması gerekir. Davacılar vekili çekin nasıl kaybolduğunu açıklamış, çeklerin lehtar tarafından bankaya teminat olarak verilmek üzere ciro edildikten sonra şirket temsilcisinin cüzdanında muhafaza edildiğini, ancak 04/08/2013 tarihinde bir şehirler arası yolculuk sırasında cüzdanın kaybolduğunu, cüzdanın evde olabileceği düşüncesi ile yasal işlem başlatılmadığını ancak Bursa'ya dönüldükten sonra kaybın farkına varılarak 19/08/2013 tarihinde suç duyurusunda bulunularak 20/08/2013 tarihinde kayıp nüfus cüzdanının da yenilendiğini bildirmiştir.
\tElbette bir çekin makul bir sebep olmadan cirolandığı iddiası hayatın olağan akışına aykırı olduğundan bu husus iddia eden tarafından kesin delillerle ispatlanmalıdır. Gerek banka gerekse tacir sıfatını taşıyan başka kişiler önceden hazırlanıp imzalanmış belgeleri teslim almak konusunda olumsuz düşünürler. Aksi taktirde önceden hazırlanmış çekteki imzanın inkar edilmesi riski vardır. Her tacir borç doğuran belgenin borçlu tarafından bizzat yanında imzalanmasına özen gösterir. Kaldı ki basiretli bir tacir muhatabına belgeyi teslim etmeden önce imzalayarak yahut ciro ederek ciro silsilesine dahil olmaz. Cebindeki çeki kaybeden kişi çeki cirolamamışsa sadece çek bedeli kadar kayıp yaşar. Buna karşılık ciroladığı kaybeden kişi çekle alacağını tahsil edemeyeceği gibi son hamile karşı çek bedeli kadar ödeme yükümlülüğü altında da kalabilir. Öyleyse basiretli bir tacir sadece teslim anında çeki ciro eder. Davacı taraf makul bir çek ciro sebebi ortaya koyamamıştır.
\tÖte yandan davacı tarafın iddiaları somut gerçekler, fiili durumlar ve dosya kapsamına da aykırıdır. Zira davacılardan Fark Kalıp Ltd. Şti. yetkilisi çeki kaybettiğini bildirerek suç duyurusunda bulunurken çekle birlikte cüzdanını ve nüfus cüzdanını da kaybettiğini ileri sürmektedir. Savcılığa yapılan şikayet 19/08/2013 tarihli olup nüfus cüzdanının 04/08/2013 tarihinden itibaren kayıp olduğu anlatılmaktadır. Buna karşılık Fark Kalıp Ltd. Şti temsilcisi İrfan Kara eldeki davada görev yapan avukata 19/08/2013 tarihinde noterden vekalet vermiştir. Bu işlem sırasında kullanılan nüfus cüzdanı Osmangazi Nüfus Müdürlüğünden 05/05/2005 tarihinde verilen nüfus cüzdanıdır. Halbuki o tarihte kayıp olması gereken nüfus cüzdanının ilgilinin elinde bulunmaması gerekirdi. Nüfus cüzdanının 20/08/2013 tarihinde yenilendiği söylendiğine göre cüzdanla birlikte nüfus cüzdanının kaybolduğu iddiasına itibar etmek mümkün değildir.
\tDavacı taraf çekin nasıl bir gayri iradi bir sebeple elinde çıktığı konusunda yeterli açıklama yapamadığı gibi çekin nasıl olup da ciro edilmiş biçimde kaybedildiğini de açıklayamamıştır. Çekin ciro edilmiş olması birisine teslim edildiği anlamına gelir. Çekin teslimi için hazırlanması makul ve muhtemel değildir. Piyasada kıymetli evrak cirosunun çoğunlukla beyaz ciro şeklinde yapıldığı nazara alındığında Fark Kalıp Ltd. Şti ile sonraki cirantalar arasındaki ilişkiyi araştırmak doğru sonuçlara ulaştırmaz.
\tDavacı tarafın iddiaları ispatlanamamış, makul olmayan, ticaretin ve hayatın gerçeklerine aykırı iddialardır. Üstelik çekin kaybedildiğine ilişkin beyanlar da maddi gerçeklerle uyumsuzdur. Davacı tarafın alacağın tahsilini geciktirmeye yönelik hareket ettiği değerlendirilmiş, takibin durdurulduğu da gözetilerek icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.
H Ü K Ü M \t: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
Davanın reddine,
\tDava sebebiyle takibin durdurulduğu nazara alınarak ve davacıların kötü niyetli oldukları takdir edilerek; davacıların takipteki asıl alacağın %20'si oranında icraz inkar tazminatına mahkum edilmelerine,
Alınması gereken 35,90 TL harcın peşin alınan 475,90 TL den mahsubu ile bakiyesi 440,00 TL'nin kararın kesinleşmesine müteakip ve talep halinde davacılara iadesine,
Davalı vekili lehine takdir edilen 3.343,76.-TL ücret-i vekaletin davacılardan alınarak davalılara verilmesine,
Davacı tarafça yapılan muhakeme masrafının kendi üzerinde bırakılmasına,
Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine dair gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar Davacı vekili ile davalı ... Vekilinin yüzlerine karşı, diğer davalı tarafların yokluğunda açıkça okundu, anlatıldı. 23/02/2018
İş bu kararın gerekçesi 23/02/2018 tarihinde yazılmıştır.
Katip ...
Hakim ...