T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t: 2023/392 Esas
KARAR NO\t: 2023/784
DAVA\t: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ\t: 11/05/2023
KARAR TARİHİ\t: 09/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ticari ilişki neticesinde ... Gaziantep Şubesine ait 31.05.2023 vade tarihli ... çek nolu 43.741,67 TL bedelli çek ile ... Bankası Atatürk OSB/İzmir Ticari Şubesine ait 20.05.2023 vade tarihli 8.809,75 TL bedelli çeklerin almış olduğunu, söz konusu çeklerin müvekkili şirketin elinde iken kaybolduğunu, çeklerin üçüncü şahısların ellerine geçmesi ve tahsili halinde müvekkili şirketin mağdur olacağını, kötü niyetli üçüncü kişilerin haksız şekilde yararlanarak sebepsiz zenginleşmesine mahal vermemek ve müvekkilinin mağdur olmaması için öncelikle davaya konu çekler hakkında ödeme yasağı kararı verilerek ilgili bankaya müzekkere yazılmasına ve çeklerin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE :
Dava zayii (kaybetme) nedeniyle çek iptali davasıdır.
TTK gereği, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde çekleri fiilen elinde bulunduranların ilk ilandan itibaren üç ay içinde mahkememize ibraz etmeleri aksi halde iptaline karar verileceği hususu üç kez ilan ettirilmiş ve ilk ilandan itibaren karar vermek için gerekli olan üç aylık sürenin geçmesi mahkememizce beklenmiş olup, herhangi bir kimsenin müracaat ve ibrazı olmamıştır.
Çekler konusunda ilgili bankaya müzekkere yazılmış ve çeklerin ibraz edilmediği belirtilmiştir. Yapılan ilanlar sonucu çekler ibraz edilmemiştir.
6102 sayılı TTK'nın m.651 ve m.818/s bendi yollaması ile aynı kanunun m.757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile aittir. Zayii nedeniyle iptal davalarında amaç, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararının keşideciye/muhattaba ibraz etmektir.
Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Esasen hasımsız olarak açılan bu davada iptal talebinde bulunan şahsın ispat etmesi gereken husus zilyet bulunduğu çekin rızası hilafında elinden çıktığıdır. Ancak iptal davasında kesin ispat aranmayıp çekin kaybolduğunun \"kuvvetle muhtemel\" olduğunu göstermesi yeterlidir. (Bkz. Y... HD'nin ...-... E.K)
Davacı çeklerin hamili olduğunu ileri sürerek iptalini talep ettiği çeklere dair bilgileri mahkememize bildirmiştir. (Bkz. Y... HD'nin ...-... E.K)
Davacının çek bilgilerini ibraz ettiği, yapılan ilanlar sonucu hak sahiplerinin ortaya çıkmadığı, bankadan gelen cevabi yazıdan da çeklerin ibraz edilmediğinin belirtildiği gözetildiğinde talep edenin zilyedi iken çeklerin kaybolduğu değerlendirilmiş ve bu nedenle davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE,
a) Muhatap bankası ... Gaziantep Şubesi, keşidecisi ... Mad. San. Ve Tic. Ltd. Şti., olan 31/05/2023 keşide tarihli, 43.741,67-TL bedelli, ... Seri numaralı çek ile,
b) Muhatap bankası T.C. ... Bankası Atatürk OSB/İzmir Ticari Şubesi, keşidecisi ... Tic. A.Ş. olan 20/05/2023 keşide tarihli, 8.809,75-TL bedelli, ... Seri numaralı çekin zayi sebebiyle iptaline,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 269,85-TL karar ve ilam harcından başlangıçta alınan 179,90-TL peşin harcın mahsubu ile 89,95-TL harcın davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-Yapılan harç ve masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı yanın ihtiyati tedbir sebebiyle Mahkememiz veznesine yatırdığı teminatın kararın kesinleşmesinden sonra ve HMK'nın 392. Maddesi gereği şartın gerçekleşmesinden sonra davacı yana iadesine,
5-Yapılan giderin avanstan mahsubu ile bakiye kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı.09/11/2023
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı