T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
ESAS NO\t: 2023/1132 Esas
KARAR NO\t: 2023/1098
DAVA\t: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 24/11/2023
KARAR TARİHİ\t: 28/11/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t: 29/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Mahallesi ... pafta ... ada ... parsel numarası ile tapuya kayıtlı taşınmazın maliki ... Tic. ve İnş. A.Ş. ile davalı inşaat şirketlerinin de içinde yer aldığı Konsorsiyum arasında bir alışveriş merkezinin inşası hususunda anlaşma sağlanmış ve taraflar arasında Beyoğlu .... Noterliğinin 21.12.2004 tarih ve ... yevmiye numarası ile “Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Yapımı ve Yapılacak İnşaatın Ahara Satılmama Esaslarını Havi Sözleşme” düzenlenip imzalanmasını müteakip, inşaat şirketlerinden oluşan mezkur konsorsiyum, yüklenici sıfatıyla, akdedilen anlaşma doğrultusunda Bakırköy’de maruf ... AVM’nin inşa edildiğini, bu çerçevede yapım sürecini başından sonuna kadar takip ile yürütecek olan müvekkiline inşaat şirketleri yapılacak AVM’den %2 oranında maliyete katılım koşuluyla kendi paylarına isabet edecek kısımdan %1 hisse vereceklerini kararlaştırıldığını, davacı müvekkilinin alacağını, 2005- 2012 yılları itibariyle maliyete katılım gereği ödediği meblağın Ocak 2007 –Ocak 2019 arası AVM den alınan kiralardan payına düşen %1’lik meblağ toplamı; konsorsiyumu oluşturan şirketlerin de kabulü ile 3.200.000 (üçmilyonikiyüzbin) USD’ye ulaştığını ve davalılar müteaddid defalar yazılı ve sözlü olarak müvekkilinin alacağını ve alacak miktarını teyit ettiklerini; Bu meblağın; 2/8’i olan 800.000 USD. kısmının ... İnş. Taah. Tic. A.Ş., 2/8’i olan 800.000 USD. kısmının ... İnş. Tük. Mal. ve Tic. A.Ş., 2/8’i olan 800.000 USD. kısmının ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., 1/8’i olan 400.000 USD. kısmının ... İnş. Tic. A.Ş. ve 1/8’i olan 400.000 USD. kısmının da .. İnş. Ltd. Şti. tarafından davacıya ödeneceği hususunda tarafların sulh olup sulh protokolü hazırladıklarını, ... İnş. Ltd. Şti. ise 800.000 USD. borcuna karşılık davacıya villa vermeyi taahhüt ettiğini taraflar arasında bu hususta 6502 sayılı kanun çerçevesinde 16.01.2019 tarihinde satış sözleşmesi yapıldığını ve satışı yapılan ... Evleri ... ada ... parselde .... tipi 46 nolu villanın anahtarı verilmiş fiilen teslimat gerçekleşmiş ancak .... İnş.Ltd Şti taşınmazın tapusunu vermekten imtina ettiğinden aleyhine İstanbul .. nolu Tüketici Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasıyla tapu iptal ve tescil, olmadığı takdirde bedelinin tahsiline ilişkin dava açıldığını, Bugüne dek güvene dayalı ilişkilerinde müvekkilinin çokça oyalandığını bu nedenlerle a/ ... İnş. A.Ş.’den 20.000 USD. karşılığı 578.000 TL, b/ ... İnş. A.Ş.’den 10.000 USD. karşılığı 289.000 TL, c/ .. İnş. Ltd. Şti.’den 10.000 USD. karşılığı 289.000 TL, alacaklı olduğunun tespiti ile 01 Ocak 2019 tarihinden itibaren TBK. 99 madde ve 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi gereği Devlet Bankalarının bir yıl vadeli döviz mevduatına verdiği en yüksek orandaki işlemiş ve işleyecek faiziyle birlikte tahsiline, yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekaletin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ:
Dava; Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Yapımı ve Yapılacak İnşaatın Ahara Satılmama Esaslarını Havi Sözleşmesinden kaynaklanan bedelin tahsili talebine ilişkindir.
Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grupta toplamak mümkündür.
Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.\t
Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.\t
Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.
Bu durumda eldeki davanın Asliye Ticaret Mahkemesince görülüp karara bağlanabilmesi için uyuşmazlığın, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması ve bu bağlamda tarafların her ikisinin birden tacir olması zorunludur. (Yargıtay 3. H.D.sinin 04.12.2017 gün ve 2016/9128 E- 2017/17010 K. sayılı kararı)
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde: Söz konusu talep mutlak ticari dava olmadığı gibi davacının avukatlık mesleğini icra ettiği taraflardan davacının serbest meslek mensubu olduğu ve gerçek kişi tacir omadığı olmadığı gibi Ticaret Kanunu'nda sayılan veya diğer özel kanunlarda sayılan ilişki tarzının da aralarında bulunmadığı, bu itibarla davanın ticari bir dava niteliği arzetmediği anlaşılmıştır.
Bu nedenle uyuşmazlığın TTK da düzenlenen bir konudan kaynaklanmadığı gibi özel bir düzenleme ile uyuşmazlığın ticaret mahkemelerinin görev alanında bulunduğu belirtilmediği için davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğinden yapılan açıklamalar gözetilerek mahkememizin görevli olmaması karşısında açılan davanın, HMK'nun 115/2.maddasi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usûlden reddine aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davacının açtığı davada, mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla; açılan davanın, HMK'nun 115/2.maddasi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usûlden REDDİNE, mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-Görevli mahkemenin BAKIRKÖY ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğuna,
3-HMK'nun 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal iki haftalık sürede talepte bulunulduğunda dosyanın görevli Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesi'ne tevzi edilmek üzere Bakırköy Hukuk Mahkemeleri Tevzi Müdürlüğü’ne GÖNDERİLMESİNE,
4-İki haftalık süre içerisinde dosyanın gönderilmesi talebinde bulunulmadığı takdirde davanın açılmamış sayılacağının ihtarına,
5-Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK'nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin İHTARATINA,
6-Harç ve masraflar ile tedbir talebinin görevli mahkemede nazara ALINMASINA,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere yüzüne karşı oy birliğiyle karar verildi.28/11/2023
Başkan ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Katip ...
¸e-imza