T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
\t
ESAS NO\t: 2022/998
KARAR NO\t: 2023/863
DAVA\t: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 22/12/2022
KARAR TARİHİ\t: 26/10/2023
Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi
Davacı vekili 22/12/2022 harç tarihli dava dilekçesinde özetle;
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle: Dava dışı ----- Kooperatifi karar defteri incelendiğinde görüleceği üzere Müvekkil şirket devamlı olarak ilgili Kooperatifteki hisse sahiplerinden hisselerini devralıp değerlendirmektedir. Yaklaşık 40 adet hisse devri alan Müvekkiller aynı zamanda müteahhitti olduğu yapı kooperatifinde üyeler ile arasında gelişen ticari güvene istinaden ve genel olarak vadeli alımlar yaptığından dolayı tüm hisse alımlarını tıpkı huzurdaki dava da olduğu gibi vadeli satış şeklinde protokol düzenleyerek ve devamında üyelerin talebi neticesinde teminat senedi vererek gerçekleştirmiştir. Müvekkil aynı yapıda komşu olan ve birbirlerini tanıyan sıklıkla konuşan ve fikir alışverişinde bulunan üyelerin satışların vadeli olmasından kaynaklı güvence vermesi yönünde ki baskıya karşı bu şekilde teminat senetleri düzenlemiş ve neticede tüm hisse devirleri bu şekilde sorunsuz olarak yapılmıştır. Müvekkil yaklaşık 40 adet hisseyi protokole konu satış bedellerini vadesinde ödeyerek satın almış ve ----- Kooperatifi üyeleri arasından da gelenek haline geldiği üzere ödeme ile birlikte verdiği teminat senetlerini de iade almıştır. --- kooperatif karar defterlerinin celbini talep ederiz. Ayrıca Huzurdaki uyuşmazlığın ispatı niteliğinde ki 40'a yakın protokol ve devamında düzenlenen teminat senetleri de delil listemizde yer almakta olup, işbu delilimiz dahi tek başına üyelerin kendini güvende hissetmesi adına Müvekkillerin tanzim ettiği senetlerin teminat senedi olduğunun ispatıdır. Akabinde tahkikat sonucunda Müvekkilin senedini iade etmesi gereken Davalının, hiçbir hak sahibi olmamasına rağmen kötü niyetle dava açan ve hisse devrinden imtina eden Davalılara borcu olmadığının tespitine ve senedin tarafımıza iadesi ile Öncelikle teminatsız aksi halde uygun görülecek teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesine, Davalı tarafa elden teslim edilen, teminaten verilen 490.000-TL bedelli, 31.12.2022 tarihli senetten dolayı Müvekkillerin borçlu olmadıklarının tespitine, Davalının, senet bedelinin %20'sinden az olmaması koşuluyla kötü niyet tazminatı ödemesine karar verilmesini talep ederim. demektedir.
Davalı vekili dava dilekçesinde özetle;
Davacının iddia ettiğinin aksine söz konusu senet müvekkillerin uhdesinde değildir ve bu sebeple teslim edilmesi de mümkün değildir. Ancak önemle belirtmek gerekir ki, söz konusu senet teminat senedi değil bono vasfındadır. Davacı, müvekkillerin \"olası icra tehlikesi\" sebebiyle kötü niyetle hareket ettiğinden bahisle kötü niyet tazminatı talebinde bulunmuştur. Müvekkiller süreç kanunların kendilerine tanıdıkları hakları usule ve yasaya riayet ederek kullanmaktan başka hiçbir şey yapmamışlardır. Tersine haksız ve kötü niyetli olan, aleyhine tazminata hükmedilmesi gereken taraf davacıdır. Ortada hiçbir tehdit, ödeme baskısı veyahut güncel bir saldırı olmadığı halde işbu davanın açılması kötü niyetin açık bir göstergesidir. Haksız ve mesnetsiz işbu davanın esastan reddine, Karşı tarafın, alacak miktarının %20'sinden aşağı olmayacak şekilde kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine Her türlü yargılama harç ve masrafları ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini vekaleten arz ve talep ederiz demektedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, kambiyo senedinden kaynaklı borçlu olmadığının tespiti ve kötü niyet tazminatı verilmesi talebine ilişkindir.
Davacı tarafça davaya konu 31/12/2022 vade tarihli, 490.000 bedelli kambiyo senedinden dolayı davalıya borçlu olmadığı ve senedin teminat senedi olduğu iddiayla dava ikame edilmiştir.Menfi tespit davası, 2004 Sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun (İİK) 72. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu dava maddi hukuk ve usul hukuku bakımından genel hükümlere dayalıdır ve normal bir hukuk davası olarak açılır.
Davacının dava hakkına sahip bulunması mahkemeden hukuki koruma isteyebilmesi için yeterli değildir. Dava açan kişinin ayrıca dava açmakta hukuki bir yararı bulunmalıdır.
Tespit davalarında bu arada menfi tespit davasında davacının davanın açılmasında hukuki yararı bulunmalıdır.
Davacı menfi tespit davası açmakta hukuki yararı bulunduğunu bildirmeli, açıklamalı ve gerekirse ispat etmelidir. (-----)Takipten önce açılan menfi tespit davasında borçlunun hukuki durumu tehlikede ise veya taraflar arasındaki hukuki ilişki belirsizlik içeriyorsa ve açılacak dava sonucunda verilecek kararla belirsizlik ortadan kalkacaksa hukuki yararın mevcut olduğu kabul edilmelidir. (-----) Alacaklının ihtarname keşide ederek alacağını talep etmesi halinde sadece alacağını talep etmesi bu ihtarın talebin ciddiliğini ortaya koyduğu kabul edilemez. Bu durumda davacı borçlunun menfi tespit davası açmakta hukuki yararı bulunup bulunmadığının tespiti için alacaklının elinde bulunan belgenin niteliğinin tespit edilmesi gerekir. Örneğin alacaklı ihtarında hiçbir belgeye dayanmadan alacak talebinde bulunmuşsa bu ihtar üzerine menfi tespit davası açmakta borçlunun hukuki yararı bulunmamaktadır. Zira borçlu alacaklının hiçbir belgeye dayanmadan başlattığı ilamsız takibe itiraz etmek suretiyle takibi durdurmak olanağına sahiptir. (----- H.D. 07.03.1991,----)
Somut olay açısından;
T.T.K nun 776.maddesine göre bir senedin bono vasfını haiz olabilmesi için;
a) Senet metninde \"bono\" veya \"emre yazılı senet\" kelimesini ve senet Türkçe'den başka bir dille yazılmışsa , o dilde bono veya emre yazılı senet karşılığı olarak kullanılan kelimeyi ,
b)Kayıtsız şartsız belirli bir bedeli ödemek vaadini;
c) Vadeyi,
d) Ödeme yerini,
e) Kime veya kimin emrine ödenecek ise onun adını,
f) Düzenleme tarihini ve yerini,
g) Düzenleyen imzasını içerir.
Yine T.T.K nun 777.maddesinin 2.ve 4.fıkralarına göre vadesi gösterilmemiş olan bono görüldüğünde ödemesi şart olan bir bono sayılır ve bononun düzenlendiği yer gösterilmemişse, bono düzenleyenin adının yanında yazılı olan yerde düzenlenmiş sayılır.T.T.K nun 777/2,4.maddeleri istisna olmak üzere T.T.K nun 776.maddesinde sayılan unsurları taşımayan bir senet, bono vasfını haiz olmayacak ve kambiyo senedi vasfında olmayacaktır. Dava konusu senet incelendiğinde teminat senedi olduğu bildirilen senedin T.T.K nun 776/1-f bendinde yer alan düzenleme tarihi zorunlu unsurunu taşımadığı bu sebeple senedin kambiyo senedi vasfında olmadığı görülmekle davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiştir.
Davalı tarafından talep edilen kötü niyet tazminatının yasal şartları oluşmadığından talebin reddine karar verilmiştir.
Hüküm;
Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Davalı tarafından talep edilen kötü niyet tazimatının yasal şartları oluşmadığından talebinin REDDİNE,
2- Peşin alınan 8.367,98 TL harçtan, alınması gerekli 269,85 TL peşin harcın düşümü ile geri kalan 8.098,13 TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ,
4-Davacı tarafça peşin yatırılmış olan gider avansından artan kısmın, karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
5-Davalılar kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ye göre 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
6-1.320,00 TL Arabulucu ücretinin davacıdan tahsiliyle hazineye irad kaydına,Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı ve davalı vekilinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.