T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 27/01/2022
DAVANIN KONUSU : MENFİ TESPİT
İSTİNAF TALEP TARİHİ : 20/05/2022
İSTİNAF KARAR TARİHİ : 21/11/2023
KARARIN YAZIM TARİHİ : 24/11/2023
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı aleyhine davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş olduğu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :Davacı vekili tarafından ilk derece mahkemesine verilen dava dilekçesinde özetle; Davalı ... tarafından 23.07.2019 tarihinde alınan numunede limit aşımının olduğu, 16.08.2019 tarih ve ... sayılı yazısı ile 9.954,50-TL KÖP cezası kesildiği, ceza sonrası yağ tutucuların temizlenip, davacı şirketin talebi ile 27.12.2019 tarihinde numune alımı için söz konusu tesise gelindiği, tesisin kapalı olması nedeniyle numune alınamadığı, Davalı ...'ın 2019 ile 31.07.2020 tarihi arasında su tüketimlerinin yüksek olması nedeni ile tesisin kapalı olmadığı iddia edildiği, su tüketiminin yüksek olması bahçe sulaması yapılması ve altyapı kaçaklarından kaynaklı olduğunun belirtildiği, Kemer Belediyesine söz konusu tarihler için kapanış ve açılış tarihlerinin bildiriminin yapıldığı, KÖP hesaplamasının tesis kapalı olmadığı iddiası ile yapıldığı ve yanlış hesaplandığı, tesisin kapalı olduğu ilgili resmi kurum yazıları ile kanıtlandığı, ... tarafından numune alımı için 27.12.2019 ve 04.02.2020 tarihinde gelindiği zamanda tutanak altına alındığı, Davalı ... ' ın tahakkuk etmiş olduğu ceza 23.07.2019-20.08.2020 tarihleri arasını kapsadığı formülde T olarak bu aralığın esas alındığı için cezai bedelin bu kadar yüksek olduğu, pandemi süresinde bu durumunda bilirkişi marifeti ile tespitinin de mümkün olduğu belirtildiğini beyanla, müvekkilinin 07/09/2020 tarihli Kirlilik Önlem Payı (KÖP) idari yaptırım kararında yer alan 211.581,78 TL borçlu olmadığının tespiti ile kararın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı vekili tarafından ilk derece mahkemesine verilen cevap dilekçesinde özetle; 30.09.2020 tarihinde işletmeden alınan numunenin sonucunun Kanalizasyon Şebekesine Desarj limitlerinin altında olduğu, 23.07.2019 ve 20.08.2020 tarihlerinde ... otelden alınan numunelerin otel yetkili personeli gözetiminde Kanalizasyon Şebekesine Desarj Noktasından alındığı, ilgili işlemlerin ... Atıksuların Kanalizasyon Şebekesine Desarj Yönetmeliği' ne uygun olarak numune alma işleminin yapıldığı, 27.12.2019 tarihinde otele numune almak için gidildiği, otel kapalı olduğu için numune alınamadığı, 30.01.2020 tarih ve ... sayılı MBS başvurusuna istinaden 04.02.2020 tarihinde otele numune almaya gidildiği, Kasım 2019 tarihi itibariyle otelin kapalı olduğu bildiriminin jandarma ve kaymakamlığa bildirilmiş olması ile birlikte MBS başvurusunda faaliyetine devam etmekte olduğunun belirtilmesinin yerinde olmadığı, işletmeye gidildiğinde kapalı olduğuna dair tutanak düzenlendiği, ... bünyesinde analizlerin yapıldığı laboratuvarların Türk Akreditasyon Kurumundan akredite olduğu, Çevre ve Ölçüm Analizleri Yeterlik Belgesine sahip Çevre Şehircilik Bakanlığınca yetkili laboratuvar olduğu ve analiz sonuçlarında yanlışlık olmasının mümkün olmadığı, KÖP hesaplama formülünün Kanalizsyon Şebekesine Desarj Yönetmeliği'nde yer aldığı, yapılan işlemlerin mevzuat usul ve esaslarına uygun olarak yapıldığı beyanla, davanın reddini talep etmiştir.
YEREL MAHKEME KARARI : Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı ve 27/01/2022 tarihli kararı ile; mahkemece alınan bilirkişi raporuna göre,\" alınan numune yönünden numune alma noktası mevzuata uygun şekilde belirlendiğinden, davacının sunduğu ... laboratuvarı yönünden yapılan değerlendirmede mevzuata göre akredite olmayan çevre ve şehircilik bakanlığının yetkili laboratuvarı olmayan kurum ve kuruluşların numune alma-analiz yapma yetkisinin bulunmadığı, bu labaratuvar deney raporunda çevre şehircilik bakanlığı yetkilisi olduğuna dair ibare bulunmadığı, kaldı ki numune alınma tarihleri arasında 4 ay farklılık bulunduğu, davalı yanca alınan numunelere ilişkin belgelerin imzalı olduğu özetle mevzuata aykırı bir durumun bulunmadığı, numuneyi alan kurumun akredite laboratuvarı olduğu, ayrıca bakanlığın yetkili laboratuvarı olduğu, 26/07/2019 tarihinde alınan atık su numune analiz sonucunda fosfat değerinin yönetmelikte belirilen sınır değerleri aştığı anlaşılmış, yine davacının otelin kapalı olmasına ilişkin itirazları da raporda ayrıntılı değerlendirilmiş ve davacının da kabulünde olduğu üzere bahçe sulama ve altyapı kaçakları nedeniyle dahi olsa su kullanımın mevcut olduğu da sabit olmakla itirazının yerinde olmadığı\" gerekçesiyle; davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF TALEBİ VE SEBEPLERİ: Davacı vekili 20/05/2022 tarihli istinaf dilekçesinde; idari kararda değer aşımının nasıl tespit edildiğinin belli olmadığını, ... tarafından yapılan analiz sonuçlarının müvekkili ile paylaşılmadığını, hesaplamanın m³/gün üzerinden yapılması gerekirken tahakkuk fişine konu tarih aralığına ilişkin herhangi bir hesaplama ve analiz sonucu bulunmadığından talep edilen bedelin yasal dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkili şirket tarafından 16/09/2020 tarihinde yapılan itiraz neticesinde 02/10/2020 tarihli ... raporunda fosfor değerlerinin yönetmeliğe uygunluğunun tespit edildiğini, analiz sonucunun yönetmelikte belirtilen tablo 2'ye uygun olması sebebiyle idari yaptırım kararının kabulünün mümkün olmadığını, süreç içerisinde tekrar numune alınma talebinin pandemi koşullarından dolayı reddedildiğini, fakat süre çarpanının formülde işlemeye devam ettiğini, bu şekildeki hesaplamanın kabul edilemeyeceğini, müvekkili otelin bu süre içerisinde pandemi nedeniyle Kasım 2019-Ağustos 2020 tarihleri arasında kapalı kaldığını, kapalı sürede kirliliğin 0 noktasında olduğu bir zaman diliminde sanki kirlilik devam etmiş gibi hesaplama yapıldığını, numune alınması için beklenilen tarihlerde müvekkili şirketin işletmesine ait analiz raporlarının ilgili yönetmelik değerlerine uygun olduğunun raporlarla sabit olduğunu, ayrıca tesis içerisinde 6 adet deşarj noktası bulunmasına rağmen ... tarafından bir noktadan test alınarak rapor düzenlendiğini, Kepez Belediyesine vermiş oldukları otelin kapanış ve açılış tarihlerine ilişkin yazıların dosyada mevcut olduğunu, müvekkili şirketin başvurusuna istinaden 27/12/2019 tarihinde davalı ...'ın rutin numune alım çerçevesinde tesise geldiğini, ancak tesisin kapalı olması gerekçesiyle numune almadığını, 29/01/2020 tarihinde numune alımı talebi yapıldığını, davalı ...'ın 04/02/2020 tarihinde yine otelin kapalı olmasından dolayı numune alımı yapmadığını, ...'ın Kasım 2019 ile 31/07/2020 tarihi aralığında su tüketimlerinin yüksek olması nedeniyle tesisin kapalı olmadığını iddia ettiğini, ancak su tüketiminin yüksek olmasının bahçe sulaması yapılması ve alt yapı kaçakları gibi nedenlerden kaynaklandığını, ... tarafından numune alımı için 27/12/2019 ve 04/02/2020 tarihinde gelindiği zamanında tutanak altına alındığını, hal böyle iken bilirkişi raporuna dayalı olarak mahkemenin davayı reddetmesinin hukuken doğru olmadığını, mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: 6100 sayılı HMK'nun 355/1 maddesi uyarınca, istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda;
Dava, kirlilik önlem payına(köp) ilişkin tahukkuk işlemine yönelik menfi tespit davasıdır.
İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle; davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
... Genel Müdürlüğü Atıksuların Kanalizasyon Şebekesine Deşarj Yönetmeliğinin;
16. maddesinde;\"Yararlanma Onayı ve Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı (BKKR) (1) Debisi 1 m3/gün den fazla olan endüstriyel atıksu kaynaklarının ve atıksu debisi 50 m3/gün üzerinde olan konvansiyonel parametre ihtiva eden işletmelerin kanalizasyon şebekesinden yararlanması ... ’ ın yazılı onayına bağlıdır. Onay şartları endüstriyel atıksu kaynaklarına ... ' ça verilecek \"Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı\" nda belirlenir. Ruhsatta belirtilen koşullar dışında, kanalizasyon şebekesinden yararlanmak yasaktır. Su Kirliliği ve Kontrolü Yönetmeliği Madde 37’ de tanımlanmış olan hususlarla ilgili \"çevre izni\" ilgili kanun ve yönetmeliklerde tanımlanmış kurum ve kurullarca verilir.
(2)Atıksu karakterini tespit edebilmek için, tesis çıkışından atıksu kaynağının faaliyet ve özelliklerine göre İdarece tespit edilecek şekilde numune alınır ve analiz gerçekleştirilir. Analiz sonuçları deşarj limitlerini sağlamamış ise, söz konusu kuruluşa deşarj limitlerini sağlayıncaya kadar KÖP uygulanır. Analiz sonuçları deşarj limitlerini sağlamış ise, söz konusu kuruluşa \"Bağlantı Kalite KontrolRuhsatı\" verilir.
(3)Yeni kurulacak veya henüz ruhsat almamış endüstriyel atıksuyu veya debisi 50 m3/gün üzerindeki konvansiyonel atıksuyu olan kirletici kaynakların, Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı almak üzere ... ' a başvurması mecburidir.
(4)Kanalizasyon şebekesine bağlıendüstriyel atıksuyu veya debisi 50 m3/gün üzerindeki konvansiyonel atıksuyu olan kirletici kaynaklar,tebliğ tarihinden itibaren 3 ay içerisinde ruhsat almak için İdareye başvurmak zorundadırlar. Bu süre sonunda ruhsat başvurusu yapmayan işletmeler, ruhsat alınıncaya kadar kirlilik önlem payı öderler.
(5)Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı ile ilgili usul ve esaslar Yönergesinde belirtilmektedir.
(6)Ruhsat işlemlerinin tamamlanması ve onayı için belirlenmiş bulunan ruhsat ve kontrol harçları Tarifeler Yönetmeliğinde belirlenmiştir.
(7) Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı işlemleri için işletmeden alınan tüm numunelerin analiz ücretleri ilgili işletmedentahsil edilir.
(8)Başvuru sahibi atıksu kaynağı, verilen süre içinde ön arıtma veya arıtma tesisi projesini ... ' a onaylatmak, tesisi kurmak ve izin belgesinde belirtilen limitleri sürekli sağlayacak biçimde çalıştırmakla yükümlüdür.
(9) Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı alan işyerleri, ruhsatta belirtilen koşulları sağlamakla yükümlüdürler. Ruhsat sahibi olmak, koşulların sağlanmaması ile oluşacak cezai ve hukuki müeyyidelerden kurtulmayı temin etmez. Denetlemelerde aksi uygulamalar tespit edildiğinde ilgilisi uyarılır. Gerekirse ruhsat iptali yoluna gidilir ve endüstriyel atıksu üreten bölümün faaliyetinin durdurulması yetkili kurumdan talep edilir.
21. Maddesinde de; (1) Atıksu kaynağı, İdarenin isteğidoğrultusunda, ruhsata tabi tüm deşarjları için, deşarj yerinde, kolayca ulaşılabilen ve numune almaya müsait bir kontrol bacası inşaa eder. Kontrol bacasının yapısal özellikleri ... ' ca belirlenir.(2) Ön arıtma veya arıtma tesisi yükümlülüğü olan atıksu kaynakları, ani dökülme ve deşarjların tespiti ve daha anlamlı numune alma işlemini sağlayabilmek üzere tesis çıkışında, deşarj veya kanala bağlantı öncesi bir kontrol veya dengeleme tankı yapmak ve işletmek zorundadırlar. Madde 13' te tanımlanan seyreltme yasağı bu tanklar içinde geçerlidir. Kontrol veya dengeleme tanklarının hacim vb. yapısal özellikleri yönergede belirlenir.(3) Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatına tabi tüm atıksu deşarjlarının debi miktarlarına göre kontrol ve izleme tablosu aşağıdadır.
Debi Miktarına Göre Numune Alma ve İzleme Tablosu Debi (m3/gün)... tarafından endüstriyel tesis denetime esas asgari numune alma sıklığı ... tarafından konvansiyonel parametreye sahip işletme denetime esas asgari numune alma sıklığı≤ 50Dört ayda bir-51-200İki ayda bir Altı Ayda bir 201-1000Ayda bir Dört Ayda bir1001-10000On beş günde birÜç Ayda bir> 10000Haftada ikiİki Ayda bir\"
Aynı yönetmeliğin 25. Maddesinde; (1) Atıksu özellikleri, Tablo II’ deki limitlerin üzerinde olan ve arıtma yükümlülüğü bulunan veya bulunmayan endüstriyel atıksu kaynakları ile debisi 50 m3/gün üzerindeki konvansiyonel atıksuyu olan kirletici kaynaklarKirlilik Önlem Payı (KÖP) öderler.
(2)Atıksu kaynakları atıksuları ile ilgili ön arıtma kurmaları istendiği ve izin verildiği halde verilen süre içinde arıtma tesisi kurmadığı, arıtma tesisi kurduğu halde işletmediği, işlettiği halde limitleri sağlayamadığında yönetmelikte ön görülen şartları sağlayıncaya veya atıksu kaynağı işletme bu yönetmelik esaslarına göre kaldırılıncaya veya faaliyetine son verinceye kadar kirlilik önlem payı öderler.
(3)Endüstriyel atıksu kaynakları ve debisi 50 m3/gün üzerindeki konvansiyonel atıksuyu olan kirletici kaynaklarruhsata tabi her bir deşarj için ayrı ayrı değerlendirilmek üzere yönetmeliğin Tablo II’ yeuygun olmadığının tespiti halinde veya ...' ın öngördüğü önlemleri bu maddelerde istenilen ölçülerde sağlayıncaya kadar Kirlilik Önlem Payı öder.
(4)BKKR başvurusu için yapılan tebliğ tarihinden itibaren 3 ay içerisinde ruhsat almak zorunda olup ruhsatını almayan kanalizasyon şebekesine bağlı debisi 50 m3/gün üzeri olan konvansiyonel parametreler içeren kirletici kaynaklarruhsat alıncaya kadar Kmax değeri 2 olacak şekilde, endüstriyel atıksu kaynakları ise Kmax değeri Tablo III’ teki değerler üzerinden kirlilik önlem payı öderler. Konuyla ilgili detaylar Yönergesinde belirtilmektedir.
(5)Kirlilik Önlem Payı ile ilgilihesap yöntemi aşağıdadır.a)KÖP=AxTxBxKxQ Bu formülde;KÖP= Kirlilik Önlem Payını (TL)A = KÖP Katsayısını, katsayı ile ilgili esaslar yönergesinde belirtilmektedir.T = KÖP tahakkukuna esas alınacak süre (gün), bu süre ilgili Yönergesindeki esaslara göre hesaplanır.B = ... Yönetim Kurulu'nca her yıl için tayin edilen atıksu birim fiyatı (TL/m3)Q = Kirlilik Önlem Payı'na tabi olacak atık su debisini (m3/gün) K = (C-Ct)olarak tanımlanan kirlilik katsayısını ifade eder.CtBurada;C = En yüksek kirletici parametrenin konsantrasyon değeri.Ct = Aynı kirletici parametre için Tablo II’ de teklif edilen limit değeri göstermektedir.b)Kirletici konsantrasyonları Tablo II’ de belirtilen limit değerlerin üzerinde birden fazla parametre olması durumunda, her bir parametre için ayrı ayrı kirlilik katsayısı hesap edilir ve maksimum olan kirlilik katsayısına göre kirlilik önlem payı hesabı yapılır.
(6)Kirletici kaynak tarafından gerekli tedbirlerin alınması süresince tahakkuk ettirilecek KirlilikÖnlem Payı'na ilişkin Kmax katsayıları Tablo III’ te verilmiştir. Buna göre;22K< Kmax ise; K=KK> Kmax ise; K=K max alınarak KÖP hesaplanır.
(7)Ön Arıtma veya Arıtma Tesisi yapmış olan firmalar için aşağıdaki formüle göre KÖP tahakkuku yapılır. Kirlilik Önlem Payı tahakkuku için Ka=(Ca-Ct)/Ct katsayısı esas alınır.Burada;KÖP=A x T x B x Q x Ka Ka = Ca-CtCtCa: Arıtma tesisi çıkışından uygunsuzluğa esas olan en yüksek Ca-Ctoranını veren parametrenin iki analizin ortalama konsantrasyon değeridir. CtKa< Kamax ise; Ka=Ka Ka> Kamax ise; Ka=Kamax olarak alınır.
(8)-a)Arıtma tesisinin yetersiz kaldığı veya arıtma tesisi revizyonun yapıldığı halde bir veya birkaç kirlilik parametresinin yönetmeliğin Tablo II' deki limit değerlerin altına indirilemediği durumlarda, İdarenin de uygun görmesi halinde, eşdeğer kirlilik yükü hesabı yapılmak suretiyle firmanın atıksu deşarjına izin verilebilir. Deşarj izni, KÖP uygulanmak suretiyle gerçekleşen atıksu debisi yerine eşdeğer debi dikkate alınarak yapılır. Eşdeğer debi hesabı aşağıdaki formülasyon kullanılmak suretiyle yapılır.Ct x Qt = Ca x QBu formülasyonda eşdeğer debiyi Qt ifade etmektedir. Dolayısıyla; Eşdeğer Debi: Qt = Ca x Qşeklinde hesap edilir. Ctb)... Genel Müdürlüğü atıksu sisteminin herhangi bir kısmında eşdeğer debi uygulamasından dolayı olumsuz şartların oluşması durumunda, İdare tarafından bu uygulama sonlanır.c)Uygulamanın iptalinden dolayı işletmeler herhangi bir hak talep edemezler ve Tablo II’ deki deşarj limitlerini sağlamakla yükümlüdürler.
(9)Kirlilik önlem payı ile ilgili uygulama esasları Yönergesinde belirtilmektedir.\" şeklinde hükümler bulunmaktadır.
Somut olayda; davacı otelin 20/01/2016 tarihinde Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı (BKKR) almak için davalı kuruma müracaat ettiği, 26/05/2016 tarihinde alınan numune sonucuna göre davacıya 07/06/2016 tarih ve 20292 sayılı BKK ruhsatının verildiği, yukarıda açıklanan yönetmeliğe göre rutin numune alınmasına devam edildiği, 23/07/2019 tarihinde alınan numunenin limitler üzerinde çıkması üzerine firmaya 06.008/2019 tarih ve ... sayılı yazı ile; davalı tarafından davacıya uyarıda bulunulduğu, 27/12/2019 tarihinde numune alınmaya gidildiği, fakat işletmenin kapalı olması nedeniyle numune alınmadan dönüldüğü, işletmenin 11/08/2020 tarihli dilekçesi üzerine 20/08/2020 tarihinde tekrar gidilerek numune alındığı, alınan numunenin limitlere uygun olmadığının tespit edilmesi sebebiyle davalı tarafından 07.09.2020 tarihli KÖP ödenmesine ilişkin bildirim yapıldığı, ... Genel Müdürlüğü tarafından 23/07/2019 - 20/08/2020 tarihlerinde alınmış olan atık su numunelerinin atık suların kanalizasyon şebekesine Deşarj Yönetmeliğinde belirtilen deşarj limitlerinin aşıldığı, mahkemece konuda uzman 3 kişilik bilirkişi heyetinden alınan raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, davalı tarafından yapılan işlemin ve hesaplamanın yönetmelik hükümlerine uygun olduğu, mahkemece verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1.b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- İncelenen kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla; davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken 269,85 TL istinaf karar ve ilam harcından, istinaf eden davacı tarafından peşin olarak yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 189,15 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine, (Harç tahsil müzekkeresinin ilk derece mahkemesince yazılmasına)
3-Davacıdan peşin alınan istinaf kanun yoluna başvuru harcının Hazineye gelir kaydedilmesine,
4-İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Artan gider avansının ilk derece mahkemesince istinaf talebinde bulunana iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nun 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere, oybirliği ile karar verildi. 21/11/2023
...\t\t\t\t