T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/266 Esas
KARAR NO\t:2022/914
DAVA:Menfi Tespit-İstirdat (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:10/06/2020
KARAR TARİHİ:27/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit-İstirdat (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... İcra müdürlüğünün 2019/... esas sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını, takip dayanağı olarak davalı tarafından 05/07/2016 tarih ... nolu çek dayanak olarak gösterdiği, takibe dayanak çekin zamanaşımına uğradığını, kambiyon vasfını yitirmiş olduğundan müvekkili aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin keşideicisi olduğu takibe dayanak çeke istinaden müvekkil çekin alacaklısı olan dava dışı ... inş. Ve inş. .... Ltd. Şti'nin ... AŞ 'nin ... ıban nolu hesabina çek numarıs ve tarihi belirtilerek 11/07/2016 tarihinde çek bedelinin ödendiğini, müvekkilinin takibe konu çek yönünden borcunun olmadığını, davalı bankanın çekte cirosunun olmaması sebebiyle alacaklı olmadığını, banka hesabına açıklamalı olarak ödenmiş çeke istinaden takip yapılmasının hukuka aykırı olduğundan bahisle öncelikle yapılan takibin durdurulmasını, davalının yetkisi olmaksızın takibe konu ettiği çekin müvekkiline iadesi ile .... İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile takibin %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; .... İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında borçlular ... ...Limited Şirketi, ...Ve ... İnşaat Taahhüt Madencilik Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine ; 05/07/2016 tarih ve .... seri numaralı çek dayanak gösterilerek ; takibe konu çek zaman aşımına uğradığından ilamsız icra takibi başlattıklarını borçlunun yasal süresi içerisinde herhangi bir itirazda bulunmadığını, çekin müvekkili banka yetkililerince imza altına alındığını, müvekkilinin iyi niyetli son meşru hamil olduğunu, cirantaların meşru hamile yaptıkları ödemeler dışında çeke ilişkin yapılan ödemeler ve ödeme def'ilerinin iyi niyetli hamile karşı ileri sürülemeyeceğinin açık olduğunu, davacının icra dosyasına borcu baskı altında ödendiğini iddia ettiği ancak borcu öderken tedbir alınmaksızın ve herhangi bir itirazda bulunmadan borcu ödediğini, bu durumun bile davacının borçlu olduğunu gösterdiğinden bahisle davanın reddi ile %20 den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Dava; .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ve dayanak çek nedeniyle menfi tespit ve çekin iadesi istemlerine ilişkin olup, dava açıldıktan sonra icra dosyasına borç ödendiğinden sonrasında ödenen bedelinde istirdatı talep edilmiştir.
Taraflarca bildirilen deliller toplanmış, .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası, banka kayıtları celp edilmiş , bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Dava konusu .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına dayanak ... ... Bankası ... Şubesi ... nolu 05.07.2016 keşide tarihli 8.000,00 TL bedelli çekin incelenmesinde; ... inş. Taah. Mad. Otom. San ve Tic. Ltd. Şti. Tarafından keşide edildiği, lehtarın dava dışı Karataş Isı Sistemeri- ... olduğu, lehtar tarafından ... İnş. Ve İnş. Malz. Makine Gıda Ulaştırma san ve Tic. Ltd. Şti 'ye ilk cironun edildiği, ... İnş. Ve İnş. Malz. Makine Gıda Ulaştırma san ve Tic. Ltd. Şti tarafından tahsil için ... ... şubesine ibraz edildiği, çekin karşılıksız işlemine tabi tutulduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı Esaltınal İnş. Taah. Madencilik Oto. San. Tic. Ltd. Şti tarafından ... adına keşide edilmiş, 05/07/2016 keşide tarihli, 8.000,00 TL bedelli çek dayanak yapılarak ... ... Anonim şirketi tarafından borçlular ... İnşt. Ve inş. Malz. Makina Gıda Ulaştırma San. Ve Tic. Ltd. Şti , ... ve ... İnş. Tah. Mad. Oto. San ve Tic. Ltd. Şti adına 13/07/2019 tarihinde icra takibi başlatıldığı, icra dosyasında davalı borçluya karşı hacizler uygulandığı, davacı borçlu tarafından icra dosyasına davamızdan sonra olmak üzere 03.07.2020 tarihinde 14.465,09 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Davalı banka müzekkere cevaplarının incelenmesinde; Davacı keşideci şirket tarafından dava ve takip konusu çeke ilişkin hamil ... İnşt. Ve inş. Malz. Makina Gıda Ulaştırma San. Ve Tic. Ltd. Şti hesabına 11.07.2016 tarihinde 8.000,00 TL çek bedelinin ödendiği anlaşılmıştır.
Mahkememizin 16/11/2021 tarihli celsesinin 2 nolu ara kararı gereğince, dosyanın Bilirkişi tevdi edildiği, bilirkişinin Nurşen Bozkurt 15/02/2022 tarihli raporunda ; Uyuşmazlığa konu çekin Davacı tarafından 05/07/2016 keşide tarihli olarak \" ...\" a düzenlendiği ve sıra ile Karataş ısı sistemleri - ...- ... İnş. Malz. San. Tic. Tarafnıdan ciro edildiği, ... Grup Mühendislik İnş. Malz. San. Tic. Ltd. Tarafından davalı bankaya 27/04/2016 tarihli \" çek tevdiat bordrosu\" ile teslim edildiği, bordro üzerinde \"ilgili çekler tahsil/temlik için tevdi edilmiştir\" ibaresi yer aldığı ancak söz konusu çek karşılığında davalı ... ... AŞ tarafından dava dışı ... Grup Mühendislik İnş. Malz. San. Tic. Ltd. Ye kredi kullandırılıp kullandırılmadığı husussunda dosya kapsamında tespit yapılamadığı, Çekin 08/07/2016 takas tarihinde ödenmediği ve karşılıksız işlemi gördüğü, davacı tarafından 11/07/2016 tarihinde iş bankası AŞ ... şubesi nezdinde bulunan hesabından 8.000,00 TL tutarında çek ödemesi açıklaması ile ciranta ... Grup İnş. Malz. Ltd. Şti nin davalı banka ... AŞ nezdinde bulunan ... ıban numaralı hesabına 8.000,00 Tl EFT yapıldığı, 6. İcra müdürlüğü tarafından çek aslının kendilerinde olmadığının beyan edildiği, davalı bankanın müzekkere cevabında çekin ... Grup Mühendislik İnş. Malz. San. Tic. Ltd firmasına teslim edilip edilmediği hususunda net bilgi bulunmadığı tespit edildiğine şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Mahkememizin 15/03/2022 tarihli celsesinin 1 nolu ara kararı gereğince dosyanın bilirkişiye tevdi edilerek ek rapor düzenlenmesi talep edilmiştir.
Bilirkişi ek raporunda özetle; istenilen hususlarda rapor düzenlenmesi bakımından eksiklikler olduğunu eksiklikler giderildiği takdirde rapor düzenleneceğini yönünde rapor sunulduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizin 14/06/2022 tarihli celsesinin 1 nolu ara kararı gereğince dosyanın bilirkişiye tevdi edilerek ek rapor düzenlenmesi talep edilmiştir.
Bilirkişi ek raporunda özetle; davalı ... AŞ tarafından 02/06/2022 tarih ... ref nolu yazıda \" dava konusu çek herhangi bir firmaya teslim edilmemiş olup, dava konusu icra takibine konu edilmiştir\" beyanı yer almakta olduğunu, beyana ilişkin değerlendirme ve takdirinin mahkemede olduğunu, 27/04/2016 tarihli \" çek tevdiat bordrosu \" nun 15/02/2022 tarihli \" bilirkişi raporunda incelendiği ve davaya konu çekin ilgili bordro içinde yer aldığı görüldüğünü, ek raporun kapsamında sunulan \" kredi ekstresi\" başlıklı belge incelendiğinde belge üzerinde \" ekstre \" ifadesi yer alsa da içeriğinde kredi kullandırım tarihinin , kredi hesap hareketlerinin, krediye yapılan tahsilatların, kredi bakiyesinin , faiz oranı ve faiz tahakkuk tutarlarına ilişkin bilgi bulunmadığından ve ön rapor ile talep dilen bilgileri kapsamadığından ilgili çekler karşılığında dava dışı ... Grup müh. .... Ltd. Şti kredi kullandırılıp kullandırılmadığı hususlunda sunulan belgeler kapsamında tespit yapılamayacağı doğrultusunda rapor düzenlenmiştir.
Alınan bilirkişi rapor ve ek raporunun dosya kapsamına uygun, denetime elverişli olduğu anlaşılmakla dosya kapsamında karar vermeye uygun olduğu değerlendirilmiştir.
İddia, savunma, dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan ve hüküm kurmaya elverişli bulunan bilirkişi rapor ve ek raporunun bir bütün olarak değerlendirilmesinde;
Davacı tarafça, dava dilekçesi ile, dava konusu .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası dayanağı çekin 11.07.2016 tarihinde ödendiğinden dava konusu icra takip dosyası ve dayanak çek nedeniyle menfi tespit ve çekin iadesi talebinde bunulmuş, dava açıldıktan sonra icra dosyasına borç ödendiğinden sonrasında icra dosyasına ödenen bedelin de istirdatı talep edilmiştir.
Davalı tarafça, dava ve takip konusu çekin, kendilerine, çeki ciro eden ... Grup Mühendislik İnş. Malz. San. Tic. Ltd.'ne kullandırılan krediye istinaden temlik cirosu ile geçtği, kendilerinin iyi niyetli son hamil oldukları, çek için kendilerinden önceki lehtar ve cirantalara yapılan ödeme iddiasının kendilerine karşı ileri sürülemeyeceği, icra dosyasına ödenen bedelinde ihtirazi kayıt ileri sürülmeksizin ödendiği savunularak davanın reddi talep edilmiştir.
Dava konusu .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına dayanak Türkiye İş Bankası ... Şubesi ... nolu 05.07.2016 keşide tarihli 8.000,00 TL bedelli çekin, davacı ... inş. Taah. Mad. Otom. San ve Tic. Ltd. Şti. Tarafından keşide edildiği, lehtarın dava dışı Karataş Isı Sistemeri- ... olduğu, lehtar tarafından ... İnş. Ve İnş. Malz. Makine Gıda Ulaştırma san ve Tic. Ltd. Şti 'ye ilk cironun edildiği, ... İnş. Ve İnş. Malz. Makine Gıda Ulaştırma san ve Tic. Ltd. Şti tarafından tahsil için ... ... şubesine ibraz edildiği, çekin karşılıksız işlemine tabi tutulduğu; Davacı keşideci şirket tarafından dava ve takip konusu çeke ilişkin hamil ... İnşt. Ve inş. Malz. Makina Gıda Ulaştırma San. Ve Tic. Ltd. Şti'nin davalı banka nezdindeki hesabına 11.07.2016 tarihinde 8.000,00 TL çek bedelinin ödendiği; Dava konusu .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile, dava konusu 05/07/2016 keşide tarihli, 8.000,00 TL bedelli çek dayanak yapılarak davalı ... ... Anonim Şirketi tarafından borçlular ... İnşt. Ve inş. Malz. Makina Gıda Ulaştırma San. Ve Tic. Ltd. Şti , ... ve ... İnş. Tah. Mad. Oto. San ve Tic. Ltd. Şti aleyhine13/07/2019 tarihinde icra takibi başlatıldığı, icra dosyasında davalı borçluya karşı hacizler uygulandığı, davacı borçlu tarafından icra dosyasına davamızdan sonra olmak üzere 03.07.2020 tarihinde 14.465,09 TL ödeme yapıldığı; Dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi rapor ve ek raporuna göre, davalı tarafın iddialarının aksine dava konusu çekin, davalı bankaya tahsil cirosu ile geçtiği, kullandırılan kredi nedeniyle temlik cirosuyla geçtiği iddiasının davalı tarafça ispatlanamadığı, dava ve takip konusu çek bedelinin davacı tarafından davalı banka nezdindeki ... İnşt. Ve inş. Malz. Makina Gıda Ulaştırma San. Ve Tic. Ltd. Şti hesabına ödendiği, dava ve takip konusu çek tahsil cirosu ile davalı bankaya geçtiğinden davacı keşidecinin ödemeye ilişkin şahsi def'ileri davalı bankaya karşı da ileri sürebileceği, icra dosyasında davacıya hacizler uygulandığından icra dosyasına ödenen bedelin, haciz baskısı altında ödendiği anlaşılmakla ve değerlendirilmekle; Davacının davalıya .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyası nedeniyle borçlu olmadığının tespitini ve bu icra dosyasına ödediği 14.465,09 TL'nin davalıdan istirdatını istemekte haklı olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
Davacı tarafça takip konusu çekin istirdatı talebinde de bulunulmuş ise de, davacının çekin keşidecisi olduğu, eldeki davanın davacı keşideci ile çeki son hamilden tahsil cirosu alan banka arasında olduğu, dosyamızda taraf olmayan lehtar, ciranta ve hamillerin bulunduğu göz önüne alınarak, davacının çekin istiradatı talebinin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.
Tüm bu nedenler ile davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurularak yargılama sonuçlandırılmıştır.
HÜKÜM: yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE; Davacının davalıya .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyası nedeniyle BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, bu icra dosyasına davacı tarafından ödenen 14.465,09 TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Davacının takip konusu çekin istirdatı talebinin ise REDDİNE,
2-Alınması gereken 988,11 TL nispi karar ve ilam harcından peşin ve tamamlama harcı olarak alınan toplam 247,03 TL harcın mahsubu ile bakiye 741,08 TL harcın davalıdan alınıp, Hazineye GELİR YAZILMASINA,
3-Davacı tarafından yatırılan 247,03 TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacının yaptığı yargılama giderlerinden 54,40 TL başvuru harcı, 109,75 posta ve müzekkere gideri, 800 TL bilirkişi ücreti gideri olmak üzere toplam 964,15 TL' nin davalıdan alınıp, davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı yan davada kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp, davacıya VERİLMESİNE,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk giderinin davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
7-HMK 333. maddesi gereğince; taraflarca yatırılan gider avansı ile varsa delil avansının arta kalan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran taraflara İADESİNE,
8-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/12/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır