T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
\tT.C.
\tBURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t\t\t\tTÜRK MİLLETİ ADINA
\t\t\t\t\t\tGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t: 2018/1388
KARAR NO\t: 2019/319
HAKİM\t: ... ...
KATİP\t: ... ...
DAVACI\t: ... - TC Kimlik no-... \t
VEKİLİ\t: Av. ... -
DAVALI\t: ... -
\t ...
VEKİLİ\t: Av. ... -
DAVA\t: Alacak
DAVA TARİHİ\t: 18/10/2018
KARAR TARİHİ\t: 22/03/2019
\tMahkememizde görülen davanın açık yargılamasında,
DAVACININ TALEBİ\t: Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin 25/08/2009 tarihinde Bursa ili Nilüfer ilçesi özlüce mahallesi H21CD4A4C pafta 15881 parsel 15881 kat adedi 10-11 içi inşaat alanı 9125 m2 yapı sistemi BA konut yapımı ile ilgili fenni mesul olarak görev aldığını ve fenni mesul ücreti olarak aylık 1.200,00.-TL ödenmesi hususunda anlaştıklarını, aradan geçen sürede sadece bir kez 5.000,00.-TL ödeme yapıldığını, başkaca hiçbir ücretin ödenmediğini, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren her yıl fenni mesul ücretlerinin kanunen yükseltildiğini belirterek davalı kooperatiften dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 20.000.-TL sinin faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ CEVABI\t: Davalı taraf ise davanın reddini savunmuştur.
DELİLLER ve GEREKÇE: 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde ticari davalar tanımlanmış ve sayılmıştır. Bu maddeye göre “her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları”, “ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri” ve “tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın aynı maddenin (a),(b),(c),(d),(e) ve (f) bentlerinde sayılan davalar ticari dava sayılır. Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için ya tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması, ya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması, ya da açılan davanın maddede 6. bent halinde sayılan davalardan olması gerekir. Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunun'un 1. maddesinde kooperatifler “Tüzel kişiliği haiz olmak üzere ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek veya geçimlerine ait ihtiyaçlarını iş gücü ve parasal katkılarıyla karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulan değişir ortaklı ve değişir sermayeli ortaklıklar” olarak tarif edilmiştir. Maddede kooperatifin ortaklık (şirket) olduğu belirtilmiş ise de, bu ortaklığın “ticari nitelikte bir ortaklık” olduğu yönünde bir açıklama ve belirleme yapılmamıştır.
Maddedeki tariften anlaşılacağı üzere kooperatiflerde amaç, diğer ticaret şirketlerinden farklı olarak kazanç elde etmek ve bunu ortakları arasında paylaşmak olmayıp, ortakların ekonomik menfaatlerini, özellikle meslek veya geçimlerine ait ihtiyaçlarını iş gücü ve parasal katkılarıyla karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak ve gidermektir. Kooperatifler, kâr zarar amacından ziyade sosyal yönü ağır basan ortaklıklardır. Bu tanıma göre kooperatiflerin tacir kabul edilip tacir sıfatının sonuçlarıyla sorumlu tutmak mümkün değildir.
6102 sayılı TTK'nın 124/1. maddesinde “kooperatifler” ticaret şirketleri arasında sayılmış ise de, aynı maddenin 2. bendinde kooperatifler “şahıs şirketleri” ve “sermaye şirketleri” arasında gösterilmemiştir. TTK'nın 124. maddesinin 1 ve 2. bentleri ile 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 1. maddesi birlikte değerlendirildiğinde kooperatiflerin “ticaret şirketi” olmadığı, sosyal niteliği ağır basan kendine özgü bir ortaklık olduğu anlaşılmaktadır. Benzer hükümler, 6762 sayılı eski TTK'da da bulunmasına rağmen (md 18, 136), Yargıtay'ın kararlılık kazanan uygulamasında kooperatifler tacir olarak kabul edilmemiştir.
Somut olay kooperatifler kanunundan kaynaklanan bir dava değil, bu anlamda mutlak bir ticari davanın varlığından söz edilemeyeceği gibi, davalı kooperatif tacir de değildir.
Yukarıda açıklandığı üzere, davalı kooperatif olup tacir niteliği taşımadığından, dava konusu da kanunda özel olarak düzenlenen hallere girmediğinden 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesi hükmünce davayı ticari dava saymak ve asliye ticaret mahkemesini görevli kabul etmek mümkün değildir. Görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesi olduğundan mahkememizin görevsiz olduğu değerlendirilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
Davanın Görev Dava Şartı Yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
Davanın konusu itibariyle davaya bakmaya görevli mahkeme ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduundan HMK 20. Maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık süre içinde talep edilmesi halinde Görevli ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
HMK 331/2.madde gereğince; yargılama gideri harç, yargılama gideri ve vekalet ücreti konusunda karar verilmesine yer olmadığına,
Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı davacı vekilinin yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf Yargı yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu. 22/03/2019
İş bu kararın gerekçesi 22/03/2019 tarihinde yazılmıştır.
Katip ...
Hakim ...