T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\tEsas-Karar No: 2021/623 Esas - 2022/158
TÜRK MİLLETİ ADINA
\tT.C.
\tBURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t\t\t\tGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t: 2021/623
KARAR NO\t: 2022/158
BAŞKAN\t:
ÜYE\t:
ÜYE\t:
KATİP\t:
DAVACI \t: MERSİN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI -
VEKİLİ\t: Av.
DAVALI \t:
DAVA\t: Hakem Kararının İptali
DAVA TARİHİ\t: 29/07/2021
KARAR TARİHİ\t: 16/02/2022
YAZIM TARİHİ\t: 08/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Hakem Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili belediyenin kontrol ve denetim ekiplerince 27/04/2021 tarih ve 1303 numaralı tutanak ile düzenlenen Mersin Büyükşehir Belediyesi Encümenince 05/05/2021 tarih 937 sayı ile karara bağlanan 5.000,00-TL cezalı Hal Hüsüm Tutanağı ve İdari Yaptırım Kararına karşı Bursa Hal Hakem Heyetine başvurarak 14/07/2020 tarihli karar ile belediyenin düzenlediği Cezalı Hal Hüsüm tutanığının iptaline karar verildiğini belirterek yetki dışında verilen bu kararın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP;
Davalı adına usülüne uygun dava dilekçesinin tebliğine rağmen davaya yazılı cevap verilmemiştir.
KANITLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
Dava; Bursa Hal Hakem Heyeti Başkanlığının 14/07/2020 tarih ve 03 nolu kararın iptaline ilişkindir.
Davacı kurumun Sebze Halleri Zabıta ekiplerince 27/04/2021 tarihinde yapılan denetim sırasında 34 TM 4249 plakalı araç ile taşınan patatesin davalı şirket tarafından hal kayıt sistemine gerçeğe aykırı bildirim yapılarak satılmak üzere sevk edilmesi nedeniyle, cezalı has rüsumu tutanağının düzenlendiği, davacı kurumun Belediye Encümeninin 27/04/2021 tarih ve 1303 sayılı kararı ile 5.000,00-TL tutarında, davalı şirketten cezalı hal rüsumu alınmasına karar verilmesi üzerine davalı tarafından Bursa Hal Hakem Heyetine başvurusu sonucu verilen kararın Bursa Hal Hakem Heyeti Başkanlığının 14/07/2020 tarih ve 3 nolu kararı ile iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.
07/07/2012 tarih ve 28346 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren ilgili yönetmeliğin 23/2 fıkrasına göre, belediyelerin ilgili yönetmelik hükümleri saklı kalmak ve yetki alanları içinde olmak kaydıyla, toptancı hali dışında bu yönetmelik hükümleri saklı kalmak kaydıyla, toptancı hali dışında bu yönetmelik hükümleri çerçevesinde hal zabıtaları arasında denetim yapma yetkisine haizdir. Aynı yönetmeliğin 47/1 fıkra (a) bendinde ise ; sisteme bildirilmeden toptan alınıp satılan yada toptancı halinde satılmak üzere bildirimde bulunup toptancı hali dışında toptan satılan mallar için rusumu tespitin yapıldığı yerdeki toptancı halinde o mallar için oluşan bir önceki gün birim fiyatının en yükseği, bir önceki gün fiyat oluşmamışsa o mallar için oluşan en son birim fiyatının en yükseği alınarak belirlenen toptan satış bedelinin %25 'i oranında cezalı alınacağı hüküm altına alınmıştır.
5957 kanun ve ilgili yönetmeliğin 23/2 fıkrası hükmü uyarınca, 27/04/2021 tarihinde Sebze Halleri Zabıta ekibi tarafından yapılan denetimde davalı şirketin hal kayıt sistemine gerçeğe aykırı beyanda bulunma gerekçesiyle Mersin Büyükşehir Belediyesi Encümenin , 27/04/2021 tarih ve 1303 sayılı kararı ile 5.000,00 TL cezalı hal rüsumu olarak davalı şirketten alınmasına karar verildiği, davalı tarafından Bursa Hal Hakem Heyetine başvuruda bulunulduğu, Bursa Hal Hakem Heyeti tarafından davacı belediye tarafından davalı şirket aleyhine kesilen 27/04/2021 tarih ve 1303 nolu 5.000,00 TL bedelli cezalı hal rüsum tutanağının 14/07/2020 tarih ve 3 nolu karar iptaline karar verilmiştir.
Hal Hakem Heyetleri, Hal Hakem Heyeti ve Toptancı Hal Konseyi Hakkında Yönetmeliğin 5.maddesi uyarınca üreticiler ile meslek mensupları aralarındaki kanunun uygulanmasıyla ilgili ihtilaflara bakmaya görevlidir.Oysa cezayı düzenleyen İzmir Büyükşehir Belediyesi üretici veya meslek mensubu değildir.Bu nedenle düzenlenen cezalı hal rüsümuna itirazı Hal Hakem Heyeti inceleyemez.Bu gerekçeyle Bursa Hal Hakem Heyetinin kararının kaldırılması gerekmiştir.
Dava konusu işlemle ilgili mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, hal rüsumunun ceza olarak istenmesi ve söz konusu kararın belediyeye ait bir gelir niteliğinde olması, davaya konu edilen Mersin Büyükşehir Belediyesi Encümeninin 27/04/2021 tarih ve 1303 nolu kararının iptaline dair davanın görüm ve çözüm yerinin 2577 sayılı İYUK'nun 2/1-a bendi hükmü gereğince İdari Yargının (Vergi Mahkemesinin ) görev alanına girdiği açıktır. Bu nedenle Bursa Hal hakem Heyeti yetkisiz olup verdiği kararın kaldırılması gerekmiştir.
Ayrıca Mersin Büyükşehir Belediyesi Encümeninin düzenlemiş olduğu cezalı hal rüsümuna yapılan itirazı inceleme merci Mersin Hal Hakem Heyetidir.Bu nedenle Bursa Hal Hakem heyetinin yetkisiz olması nedeniyle ve bu yetki kamu düzenine ilişkin olduğundan kararın iptal edilmesi gerekmektedir.
Yukarıda açıklanan tüm gerekçelerle davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan nedenlere, yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;
1-Davanın KABULÜ ile; Bursa Hal Hakem Heyeti Başkanlığı'nın 14/07/2020 tarih ve 03 numaralı kararının iptaline,
2-Harçlar Yasası gereği alınması gereken 80,70 TL harçtan peşin alınan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 21,40- TL harcın davalıdan tahsiline,
3-Davacı tarafından yapılan 358,90 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya veilmesine,
4-Davacı yararına ölçümlenen maktu 5.100,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine
Dair; tarafların yokluğunda miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi. 16/02/2022
Başkan 37281\t\tÜye 125958\t Üye 151390 Katip 66319
¸E-imzalıdır. ¸E-imzalıdır.\t ¸E-imzalıdır. ¸E-imzalıdır.
Davacı gideri;
59,30 TL ilk gider
299,60 TL tebligat ve posta gideri
358,90 TL toplam gider,