T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
ESAS NO\t\t: 2021/84
KARAR NO\t\t: 2021/749
DAVA\t\t: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ\t: 07/02/2021
KARAR TARİHİ\t: 21/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; mülkiyeti müvekkiline ait ... plakalı araca, İzmir ili Buca ilçesi ... Cd. istikametinde iken ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın kırmızı ışık ihlali yapması sonucunda çarpması nedeniyle 23.02.2020 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsü ...'in asli kusurlu olduğunu, davalı ... şirketinin kazada kusurlu olan ... plakalı aracın ZMMS poliçesini tanzim eden şirket olduğu ve müvekkiline ait araçta meydana gelen hasardan poliçe limiti ile sorumlu olduğunu, müvekkilinin aracında oluşan hasar nedeniyle araçta oluşan değer kaybının ödenmesi için davalı ...' in maliki olduğu ... plakalı aracın ZMMS yapan ...ne 16.03.2020 tarihinde başvuru yapıldığını, sigorta şirketinin müvekkiline 01.04.2020 tarihinde değer kaybı bedeli olarak 2.301,37 TL kısmi ödeme yaptığını, ancak müvekkilinin aracının yeni model olduğu ve kaza tarihinde km'sinin düşük olduğunu, hasar sebebiyle araçta oluşan değer kaybının daha fazla olduğunu, bu nedenle karşılanmayan değer kaybı bedelinin davalıdan tahsili gerektiğini, davayı HMK 107 maddesine göre belirsiz alacak davası olarak açtıklarını ancak yargılama sırasında alınacak bilirkişi raporlarına göre tazminat alacağının belirli hale geldiğinde dava değerini artıracaklarını, açıklanan nedenlerle dava konusu kazadaki kusur durumuna göre isabet eden talep edilebilir tazminat tutarının yargılama sırasında toplanan delillerle aydınlanacağı dikkate alınarak HMK m. 107 kapsamı dikkate alınarak fazlaya ilişkin talep ve davaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik; müvekkiline ait araçta oluşan bakiye değer kaybı zararına mahsuben 50,00-TL’nin davalı ... şirketinden temerrüt tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep ettiği görülmüştür.
Davacı vekili 08/10/2021 tarihli bedel arttırım dilekçesi ile, 50,00-TL 'lik değer kaybı talebini 9.648,63-TL artırarak 9.698,63 TL'ye yükseltilerek temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle beraber tahsilini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; öncelikle davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, dosyanın yetkili ve görevli İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemelerine gönderilmesini talep ettiklerini, ... plaka sayılı aracın müvekkili şirket tarafından ... No'lu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile 02/11/2019-02/11/2020 tarihleri arasında meydana gelebilecek rizikolara karşı teminat altına alındığını, davaya konu hiçbir meblağı kabul teşkil etmemek kaydıyla, poliçeden dolayı Müvekkilinin sorumluluğunun sigortalının kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda araç başına 41.000,00TL ile sınırlı olduğunu, davacı tarafından 25/02/2020 tarihinde yapılan hasar başvurusu ile ... No'lu hasar dosyası açıldığını, davacıya 01/04/2020 tarihinde 7,089.84-TL hasar tazminatı; bakiye hasar tazminatı için Sigorta Tahkim Komisyonu ... sayılı dosya ile müvekkili şirket aleyhine dava açıldığını, dava neticesinde davacıya 29/09/2020 tarihinde 9,069.28-TL asıl alacak ve 4,356.06-TL fer'ileri olmak üzere bakiye 9,069.28-TL hasar tazminatı ödendiğini, davacı tarafından 26/03/2020 tarihinde yapılan değer kaybı tazminatı talepli başvuru üzerine 01/04/2020 tarihinde 2,301.37-TL değer kaybı tazminatı ödemesi yapıldığı, yapılan ödeme ile müvekkili şirketin başkaca bir borcu kalmadığnı, dava dilekçesinde sigortalı aracın kazanın oluşumunda %100 kusurlu olduğu iddia edilmiş ise de bunun yargılama neticesinde netleşeceğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, dava konusu kaza sonucu araçta bir değer kaybının meydana gelip gelmediğini söyleyebilmek için; aracın markası, modeli, trafiğe çıkış tarihi, daha önce hasara uğrayıp uğramadığı, parçalarının orijinal olup olmadığı, dava konusu kaza sonucu hangi parçalarının değiştiği, değişen ya da tamiratı yapılan parçaların aracın değerini olumsuz yönde etkiler nitelikte olup olmadığı hususları hep birlikte değerlendirilerek, sonucuna göre somut ve denetlenebilir bir şekilde değer kaybının gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesi gerektiğini, değer kaybı mevcut ise gerçek değer kaybının tespit edilmesi gerektiğini, davacının avans faizi talebinin müvekkili şirket ile arasındaki ilişkinin ticari bir nitelikte olmadığını bu nedenle uygulanacak faizin yasal olması gerektiği, avans faizi isteminin reddi gerektiğini, açıklanan nedenlerle öncelikle davanın yetkili ve görevli İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmek üzere yetkisizlik kararı verilmesini, müvekkili şirketin davacıya bir borcu bulunmadığından açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesini karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; davalı ... Şirketine ait ZMMS poliçesi, araçlara ait ruhsat fotokopileri, sürücü belgeleri. kaza tutanağı, kazaya ilişkin resimler, davalı ... Şirketince düzenlenen değer kaybına ilişkin hasar dosya sureti bilirkişi incelemesi , yemin , Arabuluculuk Son Oturum Tutanağı vesair her türlü yasal delile dayandığı görülmüştür.
Davalı vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; ... No'lu Poliçe, ... No'lu Hasar Dosyası ve ibrazı kabil sair delillere dayandığı görülmüştür.
Tarafların dosyaya celbini talep ettiği belge ve kayıtların dosyaya teminine müteakiben tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda, kazanın meydana geliş şekli, dosyadaki bilgi ve belgeler, olaya ilişkin fotoğraflar değerlendirilmek suretiyle kazada sürücülerin yüzdelik kusur oranları, davacı taraf aracında kazadan dolayı değer kaybı oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise miktarı ile, dava tarihinden önce sigorta şirketine zararın tazmini hususunda müracaatta bulunup bulunmadığı, varsa müracaattan dolayı davacıya yapılan ödeme miktarı ve tarihi dava dosyası kapsamına uygun ve denetime elverişli rapor alınması hususunda dosyanın konusunda hasar uzmanı ... ile kusur uzmanı ...'dan oluşan bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından 31/08/2021 tarihli düzenlenen raporda ; Davalı ...Ş. nezdinde 02.11.2019/2020 tarihleri arasında ... nolu Z.M.S. (trafik) poliçesiyle sigortalı ... plakalı 2015 model ... marka otomobil sürücüsü ...'in kazanın oluşumunda 2918 sayılı yasanın diğer sürücü kusurlarından 47/B ile sürücü asli kusurlarından 84/A hükümlerini ihlal ettiği, ... plakalı 2015 model ... marka kamyonet sürücüsü davacı ...'ın — kazanın oluşumuna katkı sağlayacak kurallara aykırı etken davranış faktörü görülmediği, dava komusu ... plaka sayılı aracın 23/02/2020 tarihli kazası nedeniyle 14/05/2015 tarih ve 29355 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ekinde belirtilen hesaplama tablosuna bağlı kalınarak değer kaybı formülü ile hesaplama yapılmış ve dava konusu aracın vaki olay nedeniyle 7.177,18 TL değer kaybı hesap edildiği, ancak Yargıtay kararları doğrultusunda ve yapılan araştırmalar sonrasında dava konusu ... plaka sayılı araçta 12.000 TL değer kaybı meydana geldiği, iş bu kaza nedeniyle ... plaka sayılı aracın değer kaybına yönelik davacı vekiline: 01/04/2020 tarihinde yapılan 2.301,37 'TI.. ödeme sonrasında bakiye değer kaybının 9.698,63TL olduğu, ... plaka sayılı aracın davalı ...ne kaza tarihini de kapsayacak şekilde 02/11/2019 — 01/11/2020 tarihleri arasında ... nolu ZMSS (trafik) poliçesiyle araç başına 39.000 TL. limit ile sigortalı olduğu, davalı ... tarafından dava konusu aracın değer kaybına yönelik davacı vekili Av. ... adına 01/04/2020 tarihinde 2.301,37'TL'lik ödemenin yapıldığı rapor edilmiştir.
DEĞERLENDİRME :Dava; trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı bedeli maddi tazminat istemine ilişkindir.
Her ne kadar davalı vekili tarafından mahkememizin yetkisine itiraz edilmiş ise de davaya konu kazanın gerçekleştiği yer ile davacı zarar görenin yerleşim yeri adresi mahkememiz yetkisi dahilinde bulunan İzmir ilinde olması, HMK. 16.maddesine göre, haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin gerçekleştiği yer mahkemesi ile, haksız fiilden zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinin uyuşmazlığın çözümünde yetkili olması sebebiyle davalı vekilinin yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
Yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde,
23.02.2020 günü saat 20:00 sıralarında davalıya ZMMS sigortasıyla sigortalı ... plakalı araç sürücüsü dava dışı ...'in İzmir- Buca ilçesi ... mahallesinde, ... caddesini takiben Otoban istikametinden Merkez istikametine doğru seyrederken trafik işaret levhalarıyla ve faal durumdaki trafik ışıklarıyla kontrollü üç yönlü (T) kavşağa geldiğinde, kendisine hitaben kırmızı ışık yanmasına rağmen kontrolsüz olarak sol tarafa ... caddesine dönüşe geçtiği esnada kavşak ortasında aracının sağ yan kapı kısımlarına, karşı yönden Merkez istikametinden ... caddesi orta şeridini takiben Otoban istikametine düz doğrultuda gelen ve kendisine yeşil ışık yanarken kavşağı geçmek isteyen davacı idaresindeki ... plakalı aracın ön kısımlarıyla çarpması sonucu trafik kazası meydana geldiği, dosyada mevcut denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporuna göre, davalıya ZMMS sigortasıyla sigortalı ... plakalı araç sürücüsü dava dışı ...'in trafik işaret levhalarıyla ve faal durumdaki trafik ışıklarıyla kontrollü olay mahatli üç yönlü (T) kavşağa dikkatini gereği gibi yola ve seyir yönüne verip, sola dönüş yapacağını belirten sola dönüş lambalarını yakarak, aracının hızını yol ve trafik durumunun gerektirdiği mahal şartlarına uyarlayarak müteyakkız yaklaşması, kendisine hitaben yolun kapalı olduğunu bildiren “Dur” anlamındaki kırmızı trafik ışığına riayet ederek kavşak başında uygun pozisyonda durması, kırmızı ışığın yeşile dönüşmesiyle aracını harekete geçirerek emniyetli bir şekilde dönüşe geçmesi gerekirken; sürücülerin trafik düzen ve güvenliği açısından uymak zorunda oldukları bu hususlara gerekli önem ve özeni göstermemiş aksine davranışla, aracının hızını yol ve trafik durumunun gerektirdiği mahal şartlarına uyarlamamak suretiyle mevcut seyir hızıyla gelip kendisine hitaben kırmızı ışık yanmasına rağmen kontrolsüz olarak sol tarafa ... caddesine dönüşe geçerek, karşı yönden Merkez istikametinden ... caddesi orta şeridini takiben Otoban istikametine düz doğrultuda gelen ve kendisine yeşil ışık yanarken kavşağı geçmek isteyen davacı idaresindeki ... plakalı kamyonetin önünü kısa mesafeden kapatıp hareket alanını kısıtlayarak, kurallara aykırı dikkatsiz, tedbirsiz ve kontrolsüz davranış faktörleriyle sebebiyet verdiği olayda, 2918 sayılı yasanın diğer sürücü kusurlarından 47/B (Kırmızı ışık kuralına uymamak) ile sürücü asli kusurlarından 84/A (Kırmızı Işıklı trafik işaretinde... geçme) hükümlerini ihlal ettiği, davacı idaresindeki ... plakalı aracı ile seyir halinde iken kırmızı ışık ihlali yaparak kontrolsüz dönüşe geçen davalıya sigortalı araç sürücüsü ... idaresindeki ... plakalı otomobil tarafından kısa mesafeden önünün kapatılmış olmasıyla meydana gelen olayda, alabileceği her hangi bir önlem bulunmadığı gibi kazaya katkı sağlayacak kurallara aykırı etken davranış faktörü de görülmediği rapor edilmiştir.
Anayasa Mahkemesi’nin 2019/40 esas, 2020/40 karar, 17/07/2020 tarihli iptal kararının, 9 Ekim 2020 günü 31269 sayılı RG’de yayınlandığı, bu karar ile 14/04/2016 tarihli, 6704 sayılı 3. Maddesiyle değiştirilen 90. Maddesinin 1. cümlesinde yer alan “… ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin, ikinci cümlesinde yer alan “… ve genel şartlarda…” ibaresinin iptallerine karar verildiği,bir kanun hükmünün, hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilmesi hallerinde, usulü kazanılmış hakka göre değil, İBK'na veya geçmişe etkili yeni kanuna ya da Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilebileceği
(HGK’nın 21.01.2004 tarihli ve 2004/10-44 E., 19 K.; 03.02.2010 tarihli ve 2010/4-40 E., 2010/54 K), dolayısıyla Anayasa Mahkemesi'nin yukarıda anılan iptal kararı sonrasında oluşan yeni duruma göre KTK'nun 90. Maddesi hükmü dikkate alındığında, zarar gören hak sahiplerinin zarar veren 3.kişilerden ve sigorta şirketinden talep edebilecekleri tazminatın kapsamının belirlenmesinde kullanılacak yöntem ve ölçütler konusunda kısıtlama bulunmadığından, üçüncü kişi olan davacının uğradığı değer kaybı zararının tespitinde 6098 sy Türk Borçlar Kanunu hükümleri dikkate alınarak yerel piyasa koşulları, ülkenin şartları, aracın özellikleri, kilometresi, piyasanın algısı, aracın piyasadaki tercih edilebilirliği, markası, ikinci el piyasası, yedek parça ve servis maliyetleri, kazalı parça ve yeri, onarım özellikleri, aracın geçmiş hasar kayıtları gibi pek çok etkenin dikkate alınması gerektiği, dolayısıyla değer kaybının doğru ve hakkaniyetli şekilde belirlenebilmesi için uzun yıllardır Yargıtay içtihatları ile benimsenen, aracın kaza öncesi hasarsız rayiç değeri ile onarımdan sonraki rayiç değerinin göz önünde bulundurularak, aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi gerektiği anlaşılmıştır
Somut olayda denetime ve hüküm kurmaya elverişli davacıya ait ... plakalı araçta Yargıtay'ın kazalı aracın kazadan önceki hasarsız 2. el piyasa değeri ile kazadan sonraki onarılmış haldeki piyasa değeri arasındaki fark formülasyonuna göre 12.000,00TL değer kaybı zararının oluştuğu, davalı ... şirketinin ... plaka sayılı aracı kaza tarihini de kapsayacak şekilde 02/11/2019 — 01/11/2020 tarihleri arasında ... nolu ZMSS (trafik) poliçesiyle araç başına 39.000 TL limitle sigortaladığından KTK.nun 85-91.maddeleri gereğince sorumlu olduğu, kazanın poliçe süresi içerisinde gerçekleştiği, zarar miktarının poliçe limiti dahilinde kaldığı, davalı ... şirketinin 2918 sayılı KTK.nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları`nın B 2/2.1. maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte kendisine ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde ödeme yükümlülüğü bulunduğu, davacının dava açılmadan önce davalıya araçta oluşan değer kaybı bedelinin ödenmesi için başvuruda bulunulduğu, davalı ... tarafından davacıya 01.04.2020 tarihinde değer kaybı bedeli olarak 2.301,37TL ödeme yapıldığı, ödeme sonrasında davacıya ait araçta bakiye değer kaybı miktarının 12.000,00 - 2.301,37 TL= 9.698,63 TL olduğu, davacının bedel arttırım dilekçesi ile değer kaybı bedeli talebini 9.698,63 TL'ye yükselttiği, buna göre davalının kısmi ödeme tarihi olan 01.04.2020 tarihi itibariyle temerrüde düştüğü, davalıya sigortalı aracın ticari araç olmadığından avans faizi talep edilemeyeceği anlaşılmakla, davanın kabulü ile 9.698,63 TL değer kaybı bedelinin temerrüt tarihi olan 01/04/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KABULÜ ile,
9.698,63 TL değer kaybı bedelinin temerrüt tarihi olan 01/04/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 662,51-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça yatırılan (peşin+bedel arttırım )224,08-TL'nin mahsubu ile bakiye 438,43-TL 'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 59,30-TL başvuru harcı, 224,08-TL (peşin+bedel arttırım ) harç, 8,50-TL vekalet harcı, 1.274,20-TL tebligat, posta gideri ve bilirkişi ücreti, davacı, dava şartı arabuluculuk görüşmelerinde kendisini vekille temsil ettirdiğinden, arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği tarih itibariyle yürürlükte olan AAÜT'ne göre tayin olunan 900,00-TL maktu vekalet ücreti olmak üzere toplam 2.466,08-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL'nin davada haksız çıkan davalıdan alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap edilen 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça peşin yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.21/10/2021
Katip ...
Hakim ...