T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t\t: 2015/160 Esas
KARAR NO\t\t: 2018/273
DAVA\t\t: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t\t: 18/09/2015
KARAR TARİHİ\t: 29/03/2018
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların davalılardan ... Şti ne ait ... plakalı aracı ... EURO bedelle satımı konusunda ... tarihinde sözleşme yaptıklarını, söz konusu sözleşmede şahit olarak ismi geçen ...'in bu aracın o tarihteki maliki olduğunu, ... tarihinde Antalya ... Noterliğinde yaptıkları araç satış sözleşmesiyle aracın devrini ... Şti. Verdiğini, bu anlaşmaya istinaden müvekkili tarafından ... vade tarihli 5.000 EURO , ... vade tarihli 20.000EURO, ... vade tarihli 20.000 EURO bedeli senetler davalılara verildiğini, sonrasına davacının eşine ait ...bank ... kredi kartından 12.000,00.-TL çekildiğini, ... tarihinde ... inşaatın hesabından ... hesabına 40.000,00.-TL gönderildiğini, müvekkilinin ortağı ...'a ait ... kredi kartından 11.000,00.-TL çekilmiş ve son olarak Keşideci ... olan ... Bankası ... Şubesine ait bedelli çek ciro yolu ile davalılara teslim edildiğini, müvekkili tarafından 88.000,00.-TL ödeme yapıldığını, ... plakalı aracın müvekkilinde ... ay kaldıktan sonra davalıların elinde bulunan yedek anahtar ile müvekkilinin eniştesinin borcu olduğu gerekçesiyle borca sayıyoruz diyerek müvekkilinden habersiz olarak götürüldüğünü, bu hususta Antalya C. Başsavcılığına suç duyurusunda bulunduklarını, davalılara Antalya ... Noterliğinin ... tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesiyle senetlerin iadesini istediklerini, davalıların cevabi ihtarnamelerinde yapılan ödemelerin araç satışı ile bağdaştırılmayacağını, davacının araç kiralama borcu olduğunu, senetlerin iade edilmeyeceğini iddia ettiklerini, savcılık dosyasında verilen ifadelerde müvekkilinin davalılara toplamda 88.000,00.-TL ödeme yapıldığının davalıların kabulünde olduğunu, davalıların aracı müvekkiline teslim ettiğini ve 75.000,00.-Tl lik çekle bu paranın geri ödendiğini iddia ettiklerini, bu iddiaları kabul etmediklerini, ayrıca müvekkilinin aracı kendisinden habersiz olarak götürülmesi nedeniyle araç kiralamak zorunda kaldığını, 8.50,00.-TL araç kiralama bedeli ödediklerini, davalıların bu bedelden de sorumlu tutulmaları gerektiğini, sonuç olarak 88.000,00 ... alacağın ve 8.850,00.-TL araç kiralama bedelinin ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren ödeme için verilen 3 günlük süre geçtikten sonra temerrüte düştüğü tarih olan ... tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesine, müvekkilleri tarafından davalılara verilen ... vade tarihli 5.000 EURO, ... vade tarihli 20.000 EURO ve ... vade tarihli 20.000 EURO bedelli senetler nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; yaklaşık 7-8 yıldır ... isimli İş yerini işlettiğini, davacı ve onun eniştesi olan ...'ı ... ortağı olduğu iş yerine komşu olması sebebi ile tanıdığını, davacının eniştesinin kendisini arayarak davacının araç almak istediğini söylediğini, sahibi olduğu ... otomotiv'e yönlendirdiğini, diğer davalı ...'ı aradığını ve gerekli yardımlarını yapmalarını söylediğini, davacının ... tarihinde ... plakalı aracı yapılan pazarlık sonucunda ... EURO ya anlaşıp sözleşme düzenlediklerini, bu sözleşmeye göre aracın parasını ... tarihili 5.000 EURO, ... tarihili 20.000 EURO ve ... tarihli 20.000 EURO luk senetler düzenlediklerini, ... tarihinde Antalya ... Noterliğinde düzenlenen satış sözleşmesiyle aracın ruhsat sahibi ... aracın devirini ... Şti ye verdiğini, çeşitli tarihlerde 88.000,00.-TL ödeme yapıldığını, onun dışında ödemesi gereken paraları zamanında ödemediğini, düzenlenen senetlerin gününün geçtiğini, bir çok kendisini aradığını, her defasında ilerinin bozuk olduğunu, biraz beklenmesini istediğini, parayı ödeyemeyince eniştesi ile görüşmesini istediğini, ... ile görüştüğünü, görüşmede işlerinin ters gittiğini, icralık olduklarını, arcın parasını ödeyemeyeceklerini, tüm hesaplarına ve mallarına haciz konduğuve aracı iade ederek ödedikleri parayı acilen geri almaları gerektiğini söylediğini, davacının iş yerine gelerek aracı teslim ettiğini ve 75.000,00.-TL çek ... tarafından verildiğini, davacının belirttiği gibi aracı park edildiği yerden habersiz olarak alıp götürmesinin söz konusu olmadığını, eniştesinin borcundan dolayı aracın alındığının doğru olmadığını, aracı bizzat davacının kendisinin sahibi olduğu iş yerine getirdiğini ve iade ettiğini, 25.000,00-TL lik çek araç ödemesine karşılık olarak verildiğini ve yetkili satış temsilcisi olan ...'ın ciro yoluyla teslim edildiğini, davacı tarafın iddialarını kabul etmediğini, aracın yedek anahtarı teslim edilmediğini ve araçta oluşan hasar için ödeme yapılmadığını, halen davacının kendilerine borcu olduğunu, davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; ... şirket yetkilisi olarak çalıştığını, davacıyı çalıştığı şirketten araç alması sebebiyle tanıdığını, davacının ... tarihinde iş yerlerine gelerek ... plakalı aracı pazarlık sonucu ... EURO ya anlaştıklarını ve aynı gün satış sözleşmesi düzenlediklerini, bu sözleşmeye göre aracın parasını ödenmesi için ... tarihili 5.000 EURO, ... tarihili 20.000 EURO ve ... tarihli 20.000 EURO luk senetler düzenlediklerini, senedi bizzat davacının imzaladığını, o tarihde aracın ruhsat sahibi ...'in iş yerinde olmadığını, ... tarihinde Antalya ... Noterliğinde düzenlenen satış sözleşmesiyle aracın ruhsat sahibi ... aracın devirini ... Şti ye verdiğini, çeşitli tarihlerde 88.000,00.-TL ödeme yapıldığını,senetlerin günü geçince konuyu iş yeri sahibine ilettiğini, kendisinin de davacıyı tanıdığını, ödenmeyen para için her hangi bir işlem yapılmaması istediğini, sonrasına ...'n kendisine davacının aracı iade edeceğini söylediğini, iade edilen aracın ödemeye karşılık davacıya çek verdiğini ve aracı kontrol ederek alması gerektiğini söylediğini, aracı kontrol ederek teslim aldığında kontrol sırasında aracın sağ arka stopunun kırık olduğunu ve yedek anahtarının olmadığını gördüğünü, yedek anahtarı ve kırılan stopun ücretini daha sonra getireceğini söyledi, ... kendisini arayarak aracı teslim almasını söylediğini, aracın park yerinden alarak borca karşılık aldıkları iddayı kabul etmediklerini, aracı kendilerine davacının kendisinin getirdiğini, davacı ...'nun şirketten aldığı aracı ... gün kullandığını, araçlarına hasar verdiklerini, davacının şirkete de halen borcu olduğunu, teslim alınan 75.000,00.-Tl çekin ise daha önceki 88.000,00.-Tl ödemenin içinde yer aldığını, davacının aracı teslim etmesi üzerine ... 'in kardeşi ... tarafından 75.000,00.-TL çek yazılmış ve davacı tarafa teslim edildiğini, davacı tarafın çekim teslim edilmediği iddiasını kabul etmediklerini, davanın reddine, yargılama masraflarının ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı şirket davaya cevap vermemiştir.
Mahkememizce tarafların tüm delilleri toplanmış, araç kiralama bedellerinin talep edilip edilemeyeceği ve talep edilebilecekse talep edilen miktarın ne kadar olacağı hususunda dosya hesap bilirkişi ve makine mühendisi bilirkişisin tevdii edilmiş ve rapor alınmıştır.
Bilirkişi heyeti ... havale tarihli raporununda sonuç olarak; dava konusu aracın arka stop lambası ile yedek anahtar bedelinin KDV dahil 1.752,54.-TL olduğunu, davacının aracı kullanmadığı iddia edilen dönemdeki araç kiralama bedelinin KDV dahil 8.850,00.-TL ollduğunu, davacının söz konusu aracı kullandığı dönem ile kullanmadığı iddia edilen dönem arasındaki talep edebileceği araç kiralama bedelinin KDV dahil 2.010,00.-TL olduğu görüş ve kanaatine varmışlardır.
Tarafların rapora karşı itirazları üzerine dosya ek rapor alınmak için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş bilirkişi heyeti ek raporunda sonuç olarak; davacının aracı kullandığı iddia edilen dönemin ... gün olarak kabul edilmesi durumuna göre kiralama bedelinin KDV dahil 6.840,00.TL olabileceğini, davacının aracı kullandığı, iddia edilen dönemin 120 gün olarak kabul edilmesi durumuna göre kiralama bedelinin KDV dahil 10.800,00.-TL olabileceğini, dava konusu aracın arka stop lambası ile yedek anahtar bedelinin KDV dahil 1.752,24.-TL olabileceğini, davacının aracı kullanmadığı iddia edilen dönemdeki araç kiralama bedelinin KDV dahil 8.850,00.-TL olabileceği görüş ve kanaatine varmışlardır.
DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE:
Dava, harici araç satış sözleşmesi nedeniyle davalıya verilen bonolar nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti ve yine sözleşme nedeniyle davalılara yapılan ödemelerin istirdatı istemine ilişkindir.
Taraflar arasında harici bir araç satım sözleşmesi imzalandığı, davacı tarafın bu sözleşmeye karşılık davalılara toplamda 88.000,00 TL ödeme yaptığı , aracın sonradan davalılar tarafından geri alındığı ve sözleşmeyle kararlaştırılan toplam bedeli 45.000 Euro olan bonoların bedelsiz kaldığı hususlarının taraflar arasında ihtilaflı olmadığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki başlıca uyuşmazlık noktaları ise ; davalı tarafın davacı tarafa sözleşmenin feshi nedeniyle verilenlerin iadesi kapsamında 88.000,00 TL davacı yan ödemesine karşılık araçta meydana gelen zararların düşülmesiyle birlikte 75.000,00 TL değerinde çek ile geri ödeme yapılıp yapılmadığı, davalının geri aldığı araçta bir zarar meydana gelip gelmediği gelmiş ise bunun miktarına ve davacı tarafın davalılardan kiralama ücreti talep edip edemeyeceğine ilişkindir.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 20/d maddesi uyarınca; trafikte tescilli araçların mülkiyetini nakledici nitelikte sözleşmelerin noterde yapılması zorunludur. Bu hükme aykırı olarak yapılan sözleşmeler hukuken geçersizdir. Geçersiz sözleşmeler taraflara hak ve borç tahmil etmeyeceği için, taraflar ancak verdiklerini karşılıklı olarak haksız iktisap hükümleri uyarınca geri alabilirler.
Tüm dosya kapsamı yukardaki açıklamalar ışığında değerlendirildiğinde; her ne kadar davalı taraf davacı tarafın yapmış olduğu 88.000,00 TL lik ödemeye karşın 75.000,00 TL bedelli çek verildiğini beyan ve iddia etmiş ise de bu iddiasını yazılı bir delille ispatlayamamış bununla birlikte söz konusu çek incelendiğinde çekin en son hamil olan davacı şirkete 3. Kişi konumundaki başka bir şirket tarafından cirolandığı , hatta çekin keşidecisinin de davalı taraflardan biri olmadığı anlaşıldığından davalı tarafın bu iddiasının reddi gerekmiştir. Davacı tarafın davalılara ödemiş olduğu 88.000,00 TL 'nin verilenlerin iadesi kapsamında davacı tarafa geri verilmesi uygun görülmüş, araçta davacının kusuruyla meydana gelen ve bilirkişi tarafından hesap edilen arka stop lambası ve yedek anahtar zararı toplamı olan 1.752,24 TL nin mahsubu gerekmiş ve mahsupla birlikte toplam 86.248,00.-TL nin ihtarnameyle temmerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine yönelik karar vermek gerekmiştir. Davacı tarafın fazlaya ilişkin araç kiralama bedeli talebi yukarda açıklanan kanun maddesi kapsamında yersiz görüldüğünden ve sübut bulmadığından reddi gerekmiştir. Davacı tarafın açmış olduğu menfi tespit davasında ise dava konusu bonoların bedelsiz kaldığı hususunda taraflar arasında bir ihtilaf olmadığı ve davalılar vekilinin dava konusu bonoların davacı tarafa iadesine hazır olduklarına yönelik beyan dilekçesi dikkate alındığında çekişmesizlik nedeniyle konusuz kalan menfi tespit davasının esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü KÜ M \t: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KISMEN KABULU KISMEN REDDİ İLE;
2-Alacak davasının kısmen kabulü ile; 86.248,00.-TL nin 30.03.2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
3-Menfi Tespit davasının konusuz kaldığı anlaşıldığından BU DAVADA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
4-Davanın Kabul ve red oranına göre alınması gerekli 5.891,60.-TL Haçtan peşin alınan 1.653,96.- harcın mahsubu ile 4.237,64.-TL harcın DAVALILARDAN MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN ALINARAK HAZİNEYE İRAT KAYDINA
5) Davacının bu dava nedeniyle yapmış olduğu 1.685,76.-TL - ilk dava gideri TL 884,10.- müzekkere, tebligat, bilirkişi giderinden ibaret toplam 2.569,86.- yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 2.473,06.-TL'nin DAVALILARDAN MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN ALINARAK DAAVACIYA VERİLMESİNE,
6) Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 9.649,84.-TL vekalet ücretinin DAVALILARDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
7)Davalılar kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 2.180,00.-TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALILARA VERİLMESİNE,
Dair, davacılar vekili ve davalılar vekilinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.29/03/2018
Katip ...
E İmza
Hakim ...
E İmza