T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tTÜRK MİLLETİ ADINA
\tT.C.
\tANKARA
\t13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t: 2018/679
KARAR NO\t: 2021/360
DAVA\t: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 10/10/2018
KARAR TARİHİ\t: 08/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
\tDAVA:
\tDavacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ve davalı arasında faturaya dayalı cari hesap ilişkisi mevcut olup tarafların düzenli olarak karşılıklı demir, metal vs. mal alış verişi konusunda ticaret yaptığını, siparişler kapsamında vadeli çekler verilip mal teslimi sonrası ödeme yapıldığını, son verilen sipariş kapsamında davalı firmaya müvekkili tarafından .... Bankası ... şubesinin 42...28 nolu hesabından 15/10/2018 keşide tarihli 74.889,00 TL bedelli bir adet çekin keşide edildiğini, çekin karşıya teslimine rağmen malların 20 gündür tesliminin gerçekleşmediğini, çekin de kendilerine iade de edilmediğini bildirerek, davaya konu çekin 3. şahıslara devir ve ciro ihtimali bulunduğundan cari hesap ilişkisine göre de müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile davalıya verilen çekin iptaline, icraya intikali halinde yapılacak takibin durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
\tCEVAP:
\tDavalı yana usulüne uygun tebliğ yapılmasına rağmen en son ticaret sicil adresine de tebliğ çıkartılmasına karşılık davaya yanıt verilmediği gibi davalının bir vekil aracılığı ile de davada kendisini temsil ettirmediği görülmüştür.
\tGEREKÇE:
\tDava, menfi tespit ve çek iptali isteğine ilişkindir.
Davacı yanın, davalı ile aralarında faturalara dayalı cari hesap ilişkisinin mevcut olduğunu, tarafların düzenli olarak demir metal vs mal alışverişi yaptığını, davalıya vadeli çekler verildiğini, mal tesliminin önceden avans olarak çeki olduğunu, son olarak verilen 15/10/2018 keşide tarihli 74.889,00 TL bedelli çek karşılığı olan malların vadesinde teslim edilmediği nedeniyle borçlu olunmadığı belirlenerek çekin iptali ne karar verilmesi istediği anlaşılmıştır.
Bu durumda uyuşmazlığın, taraflar arasında ticari ilişkinin bulunup bulunmadığı ve davacı tarafından davalı şirket ile ticari ilişkisi var ise davacı çekinin bedelsiz kalıp kalmadığı, davalının malı teslim edip etmediği, çekin avans çeki olması halinde iptali koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı belirlenmiş, tahkikat bu noktalar üzerinde yürütülmüştür.\t
Davacı yanın uyuşmazlık dönemine ait ticari defter ve kayıtları (yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defterinin) yerinde incelenmiş olup, davalı şirkete taraflar arasındaki uyuşmazlığa ilişkin uyuşmazlık dönemine ait ticari defter ve kayıtlarını (yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defteri) ibraz etmesi için y.TTK.83 ve HMK.nun 222. Maddeleri uyarınca açıklamalı davetiye çıkartılmıştır.Davalı yanın davaya yanıt vermediği gibi ticari kayıtlarını da meşruhatlı davetiyeye rağmen ibraz etmediği belirlenmiştir.
Mahkememizce çekin ibraz edildiği yapı kredi ostim şubesine yazılarak çekin ibrazı anındaki görüntüsü istenilmiş çekin en son defter ve davalı ... tarafından bankaya ibraz edildiği başka ciranta bulunmadığı belirlenmiş ancak karşılıksız şerhi üzerinde görülmediğinden takas bankasında bu konuda bilgi alınmış çekin davalı lehtar elinde olduğu ve ... Yapı tarafından ibraz edilen çekin karşılıksız çıktığının bildirildiği görülmüştür.
Davacı yanın iddiaların ticari ilişki kapsımında çekin düzenlendiği bildirilemsine ve davalı yanın bu konuda herhangi bir savunma ileri sürmemiş olması yanında bir mali müşavir aracılığı ile yapılan inceleme neticesi düzenlenen bilirkişi raporunda özetle; davacı yanın 2018 yılına ilişkin yasal defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının yasal süresinde yapıldığı ve sahibi lehine delil vasfı taşıdığı, davalı yanın ticari kayıtlarını sunmadığı, uyuşmazlığa konu çekin düzenlendiği tarih itibari ile davacının davalıdan 546.135,15 TL alacaklı olduğu bu tarihten sonra da ticari ilişkinin devam ettiği, dava tarihi itibari ile davacının davada olan alacağın 248.155,90 TL olarak görüldüğü ve sonrasında bir ödeme veya mal satışı bulunmadığı açıklanmıştır.
Mahkememizce ticari kayıtların tek taraflı incelenmesi ile yetinilememiş olup tarafların BA ve BS formları uyuşmazlık dönemine ilişkin olmak üzere getirtilmiş dosyaya eklenmiştir.Bu belgeler eşliğinde konusunda uzman bir nitelikli hesap uzmanı ile mali müşavirden alınan ek rapor alınmıştır.
Toplanan tüm deliller ve bu delillerin yapılan değerlendirmesi neticesinde; yanlar arasında ticari ilişkinin var olduğu, bu kapsamda mal alım satımının 2018 ve öncesi itibari ile sürdürüldüğü, birden fazla alım-satımın gerçekleştiği, davacının gerek çekin düzenlenme tarihi itibariyle gerekse dava tarihi itibari ile davalıdan alacaklı durumda bulunduğu, verilen çekin bu nedenle avans çeki niteliğinde olduğunu kural olarak kabul edilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış, bu nedenle 74.889,00 TL'lik 15/10/2018 keşide tarihli çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine ve çekin ibraz edildiği an itibariyle davalı dışında başkaca bir ciranta veya yetkili hamil adına rastlanılmadığından davaya konu çekin iptaline dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmesi gerekmiştir.
\tHÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
\tDavanın kabulü ile ....Bankası .... Şubesine ait ... nolu hesaptan 15/10/2018 tarihinde Ankara’da davacı ... tarafından davalı ......Ltd.Şti lehine keşide edilen 74.889,00 TL bedelli çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine ve dava konusu bu çekin iptaline,
\tDavacı tarafından 15/10/2018 tarihli mahkememiz tedbir kararının teminatı olarak yatırılan 11.233,35 TL’nin derhal iadesine,
\tBu karar nedeniyle alınması gereken 5.115,66 TL harçtan peşin alınan 1.278,92 TL'nin mahsubu ile eksik 3.836,75 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
\tDavacı tarafından bu dava için yapılan 2.362,20 TL yargılama gideri ile 1.320,02 TL harç masrafı toplamının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
\tDavalı yanın yaptığı yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
\tDavacı bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre hesaplanan 10.535,57 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
\tSarfedilmeyen avansın talep halinde ve karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
\tDair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalı yanın yokluğunda HMK'nun 345.m. gereğince kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstinaf başvuru yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/06/2021
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı