T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t: 2019/549 Esas
KARAR NO\t: 2020/700
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 22/11/2010
BİRLEŞEN ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(Hukuki ve fiili irtibat bulunması nedeniyle kapatılan ... Asliye Ticaret
Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasıyla birleştirilmesine )
ESAS NO: ... Esas
KARAR NO: ... Karar
\t
DAVA: Menfi Tespit/İstirdat
DAVA TARİHİ: 19/08/2011
KARAR TARİHİ: 09/11/2020
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... A.Ş. Tarafından keşide edilen, ... Bankası A.Ş. ... Mahallesi Şubesine ait ... hesap , ... çek numaralı, 08.11.2010 keşide tarihli 118.488,69TL bedelli ve Yasal Hamili davacı olan çekin, silahlı kişilerce davacı şirket kasası açtırılarak birçok çekle birlikte gaspedildiğini, bununla ilgili savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu, ... Cumhuriyet Savcılığında ... nolu dosyanın halen derdest olmakla beraber bu şahısların ... Emniyet Müdürlüğü Gasp Büro Amirliğinde ve Organize Suçlar Birimlerince aranmakta olduklarını , kötü niyetli kişilerce çekin bankadan tahsilini önlemek amacı ile ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını, çalınan çek ile ilgili 01.11.2010 tarihinde ödeme yasağı konulduğunu ve usulüne uygun olarak gazete ilanları yaptırıldığını, dosyanın halen derdest olduğunu, iptali istenen çekin davalar devam ederken ... tarafından muhatap bankaya ibraz edildiğini ve muhatap bankaca hesabın müsait olmasına karşılık ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E sayılı dosyasında ödeme yasağı olması nedeni ile çekin karşılığının bankaya ibraz eden şahısa ödemediğini açıkça çekin arkasına yazıldığını, kötü niyetli davalının ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D İş sayılı dosyası ile ihtiyati haciz talep ettiğini ve verilen ihtiyati haciz kararı ile .... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiğini, davalının İ.İ.K 51. Maddesi ve diğer muhtelif maddelerini ihlal ederek sırf cebri icra tehdidi ile haksız olarak çek bedelini tahsil etmeye çalıştığını, sadece keşideci şirket ile davacı şirketten parayı tahsil etmeye çalıştıklarını, ciranta olarak gözüken diğer şahıslar hakkında işlem yapmadıklarını, ödeme emri tebliği bile göndermediklerini ,ortada bir hile, planlanmış bir oyun olduğunu, davalı tarafın çeklerde davacı şirketten sonra, davacı şirketle hiçbir ticari veya başka sebepten ilişkisi olmayan şahısları ciro silsilesine dahil ederek hukuk sisteminde yer alan \"iyi niyetli 3. Kişi kanun tarafından korunur \" ilkesinden faydalanma çabasında olduğunu, çekin çalınma tarihinde davacı şirketi temsilin çift imza ile olduğunu, takip müstenidi çekte tek bir imza olduğunu, davacı şirketi temsile yarar imzaların eksikliği nedeninin de davacı şirketin borçlu olamayacağını , davacı şirketin defter , belge ve kayıtları incelendiğinde çekin ticari bir iş nedeni ile verilemediğini, davacının kendinden sonraki cirantayı tanımadığını, bu şahısla çek alışverişini gerektirecek ticari bir ilişkinin bulunmadığını, İ.İ.K. 72 madde gereğince çek bedeli ve dosya borcu olarak dosyaya yatırılan bir para olması durumunda icra dosyasına yatırılan paranın alacaklı tarafa ödenmemesi konusunda ihtiyati tedbir karar verilmesini, davacı şirketten gasp edilen çeklerin, davacı şirketçe farklı şahıslara verilmiş gibi gösterildiğini, çek arkalarının farklı şahıslarca ciro edilerek son hailin hep aynı vekil tarafından temsil edildiğini ve her defasında üçüncü şahsın iyi niyetli oluşu karinesinden yararlanmak istediklerini, dava konusu çeke dayalı olarak davalı tarafça başlatılan icra takibinde davacı şirketin mağduriyetinin ve davalının sebepsiz zenginleşmesinin önüne geçilmek amacı ile ile iş bu davanın açılması zorunluluğunun hasıl olduğunu, teminatsız olarak bu talep yerinde görülmediği taktirde sayın mahkemece uygun görülen bir teminat karşılığında dava sonuçlanıncaya kadar çekin çalıntı olması ve davacı şirketin mağduriyetinin ve davalı tarafın sebepsiz zenginleşmesinin önlenmesi amacıyla ... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasında devam etmekte olan icra takibinin durdurulması amacı ile ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalı tarafa ödenmek zorunda kalınan çek bedeli ve dosya borcu olarak dosyaya yatırılan paranın ve de yatırılacak olan paranın olması durumunda icra dosyasına yatırılan paranın alacaklı tarafa ödenmemesi konusunda İ.İ.K 72 maddesi gereğince ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalılar ile davacı şirket arasında ticari bir ilişki olmaması ve çekin davacı şirketten gasp edilerek alınmış olması nedeniyle iş bu çek nedeniyle davacı şirketin davalılara borçlu olmadığının tespitine, dava konusu çek bedelinin cebri icra tehdidi altında davalıları ödenmek zorunda kalınması halinde bu miktarın istirdatına, davalı aleyhine olmak üzere İ.İ.K 72/5 maddesi uyarınca asıl alacağın %40 dan az olmamak kaydı ile tazminat ödemeye mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini dava ve talep etmiştir.,
-Davalı taraf davaya cevap vermemiş, duruşmalara da katılmamıştır.
Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davacı vekili ticari ilişkide bulunduğu ... Tekstil....Ltd.Şti ne 118.488,69 TL bedelli ... Bankasına ait 08/11/2010 keşide tarihli çekin, .....Ltd.Şti den rıza dışında elinden çıktığı ve çekin iptali için bu kişi tarafından ... ATM nin ... esas sayılı dosyasında çek iptali davası açıldığını, açılan davada ödeme yasağı kararı verildiğini, bu ödeme yasağı kararı nedeniyle, davalı tarafça çekin bankaya ibrazı anında hesapta yeterli bakiye bulunmasına rağmen ödemenin yapılmadığını ve bu davalı tarafça ödeme yasağı nedeniyle, ödeme yasağını veren mahkemeye başvurmadan ihtiyati haciz kararı aldırdığı, BK 117 maddesi gereğince, kendilerine kusur atfedilemeyeceğinden, cebir icra zoruyla, kendilerinden tahsil edilmek istenen çek bedeli 118.488,69 TL dışında kalan faiz, komisyon, tazminat, harç, vekalet ücreti, masraf vs. Tüm alacak kalemleri toplamı olan 19.250,00 Tl kadar davalıya borçlu olmadıklarının tespiti ile istirdatına, %40 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı bu davaya dosyasına her hangi bir cevap dilekçesi sunmamıştır.
GEREKÇE;
Asıl Dava ; menfi tespit istemine, birleşen dava ise menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.
Asıl dosyada davacı vekili, .... A.Ş. tarafından keşide edilen 08.11.2010 keşide tarihli 118.488,69 TL bedelli ve yasal hamili davacı olan çekin, silahlı kişilerce davacı şirketin kasası açtırılarak birçok çekle birlikte gaspedildiğini, bununla ilgili savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu ve çekin iptali için dava açtıklarını, çekle ilgili bir borçları bulunmadığını, ayrıca çekin çalınma tarihinde davacı şirketi temsilin çift imza ile olduğunu, takip müstenidi çekte tek bir imza olduğunu, davacı şirketi temsile yarar imzaların eksikliği nedeni ile de davacı şirketin borçlu olamayacağını ileri sürerek davacı şirketin davalılara borçlu olmadığının tespitine, dava konusu çek bedelinin cebri icra tehdidi altında davalılara ödenmek zorunda kalınması halinde bu miktarın istirdatına, davalı aleyhine olmak üzere İ.İ.K 72/5 maddesi uyarınca asıl alacağın %40'dan az olmamak kaydı ile tazminat ödemeye mahkum edilmesini dava ve talep etmiştir.
Birleşen dosyada davacı vekili; dava konusu çekin ticari ilişkide bulunduğu ... Şti. nin elinden rızası dışında çıktığını ve çekin iptali için bu kişi tarafından çek iptali davası açıldığını, açılan davada ödeme yasağı kararı verildiğini, bu ödeme yasağı kararı nedeniyle, davalı tarafça çekin bankaya ibrazı anında hesapta yeterli bakiye bulunmasına rağmen ödemenin yapılmadığını ve bu davalı tarafça ödeme yasağı nedeniyle, ödeme yasağını veren mahkemeye başvurmadan ihtiyati haciz kararı aldırdığı, BK 117 maddesi gereğince, kendilerine kusur atfedilemeyeceğinden, cebri icra zoruyla kendilerinden tahsil edilmek istenen çek bedeli 118.488,69 TL dışında kalan faiz, komisyon, tazminat, harç, vekalet ücreti, masraf vs. tüm alacak kalemleri toplamı olan 19.250,00 TL kadar davalıya borçlu olmadıklarının tespiti ile istirdatına, %40 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar davaya cevap vermemiştir.
Asıl dava açısından durum değerlendirildiğinde, davacı vekilinin 08/12/2011 tarihli celsede davalılar ..., ... ve ...'a yönelik davadan feragati bulunduğundan, bu kişiler yönünden HMK 307 maddesi gereğince davanın feragat nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.
Asıl davada davacının, davalı ... 'a yönelik davası yönünden daha önce verilen karar dosyamız davacısı veya davalısı tarafından temyiz edilmeyip, maddi anlamda kesinleşmiş ancak şekli anlamda kesinleşmemiş olduğundan, aynı hükmün tekraren yazılması gerekmiştir.
Birleşen dava dosyası yönünden; davacı ... tarafından davalı ...'a karşı açılan davada, keşidecisi olduğu çekin bedeli olan 118.488,69 TL lik kısmı dışında kalan kısımlara ilişkin herhangi bir dahli olmadan bankada hesapta yeteri kadar para bulunmasına rağmen asıl dava davacısının mahkemeden aldığı tedbir kararına istinaden ödeme yasağı nedeniyle ödeme yapılmamasından dolayı doğan çek ana bedelini aşan kısımlara ilişkin menfi tespit ve istirdat talebinde bulunmuş olup, davacının talebi yerinde görüldüğünden kabulüne karar vermek gerekmiştir. Zira, keşideci, keşidecisi olduğu çek bedelini bankadaki hesapta bulundurmasına rağmen, çek lehtarı, çek rıza dışı elinden çıkan ......Ltd.Şti 'nin mahkemeye başvurusu üzerine tedbir kararı verilmiş olup, icra takibi yapan ...'ın iyi niyetli hamil ilkesinden yararlanmak suretiyle araya başkaca cirantalar koymak suretiyle, davacı aleyhine yapmış olduğu takipte haklı olmadığı, zira tedbir kararı uyarınca davalının mahkemesine bildirimde bulunarak çeki teslim edip, mahkemece tedbir talep eden ... ....Ltd.Şti ye vereceği önel üzerine açılacak olan istirdat davası sonucuna göre haklı çıkması halinde çeke meşru hamil sayılacağı ve buna göre de alacağını tahsil etme imkanı varken, bu yola başvurmayıp, ihtiyati haciz kararıyla icra yoluna başvurarak, çekte iyi niyetli 3.kişi sıfatını kazanmak için gösterilen kişilere ödeme emrinde yer vermiş olmasına rağmen, onlara ödeme emri tebliği çıkartılmayıp, ana ve birleşen bu dosyamız davacısına tebligat çıkarttığı ve seçilen fiili haciz günü ve saati ile kurumsal olarak ödeme gücü yüksek olduğunu bildiği davacıya yöneltmesinde iyi niyetli bulunmadığı ve ... ...Ltd.Şti tarafından açılan ana davada kendilerine ulaşılamayan kaçak veya hayali kişiler ile birlikte hareket ederek, davacıyı zarara uğrattığı, davacının sorumluluğunun sadece çek bedeli ile sınırlı olmasına rağmen davalının, çek iptali davası üzerine, iptal başvurusu yapılan mahkemece verilen tedbir kararına istinaden, mahkemesine başvurup kendisine karşı istirdat davası açtırması gerekirken, bu yola başvurmadan usulsüz olarak davacıdan tahsilat yaptığı, tedbir kararına davacının herhangi bir dahlinin bulunmadığı, bu nedenle çek bedeli dışındaki bedelden davacının sorumlu olmadığı, birleşen dosya davacısının icra dosyasına 06/01/2011 tarihinde 19.434,77 TL ödeme yaptığının hem icra dosyası hem de.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasına sunulan ek bilirkişi raporu ile belirli olduğu anlaşılmakla taleple bağlılık ilkesi gereği birleşen dosya davacısının ödediği 19.250,00 TL'nin davalı ...'tan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
Davalı/ ana dosya davacısı ... ...Ltd.Şti nin açmış olduğu çek iptali davasında aldığı tedbir kararına rağmen, davalı tarafça tedbir kararını veren mahkemeye başvurmaksızın iyi niyetli 3.kişi çek hamili statüsünden faydalanmak üzere araya hayali kişileri de katmak suretiyle icra takibi yaptığı, icra takibinde hayali kişilere herhangi bir ödeme emri göndermediği, bu haliyle de usulsüz olarak ele geçirmiş olduğu çek nedeniyle, kötü niyetli olduğu, davacının talebi dikkate alınarak talep tarihi ve temyiz isteminin yalnızca birleşen dosya davacısı tarafından yapılması nedeniyle meydana gelen usuli kazanılmış hak uyarınca, kabul edilen değer üzerinden takdiren %40 oranında inkar tazminatına hükmetmek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklanan nedenlerle;
Asıl davada;
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-Davanın davalılar ..., ... ve ... yönünden REDDİNE,
2-Davanın ... yönünden Kabulü ile ... Bankası ... Mah. Şubesine ait ... nolu, 08/11/2010 keşide tarihli, 118.488,69 TL bedelli çekten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
3-Kötü niyet tazminatı talebinin şartlar oluşmadığından reddine,
4-Alınması gerekli 8.093,96 TL harçtan peşin yatırılan 1.759,60 TL in mahsubu ile bakiye 6.334,36 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydedilmesine,
(Mahkememizin 07/07/2017 tarihli, ... esas ... karar 2017/153 harç numarası ile maliyeye bildirilen ve davalıdan tahsili istenilen 6.334,36-TL harç tahsil edilmiş ise iş bu harç tahsil müzekkeremizin işlemsiz iadesine, tahsil edilmemiş ise 6334,36 TL.nin davalıdan tahsilinin istenilmesine.
5-Davacı tarafça yatırılan 1.779,50 TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 1.700,00 TL bilirkişi ücreti 29,70 TL olmak üzere toplam 3.509,20 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 11.879,10TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde kalan gider avansının iadesine,
B-Birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası yönünden;
1-Davanın Kabulü ile davacının ... Bankası ... Şubesine ait ... nolu, 08/11/2010 keşide tarihli, 118.488,69 TL bedelli çek miktarı dışında kalan kısım yönünden davacının davalı ...'a .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında 19.250,00 TL borçlu olmadığının tesptine,
2-Davacı tarafından .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına ödenen 19.250,00 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Davalının, kötü niyetli olması nedeniyle kabul edilen dava değeri 19.250,00 TL üzerinden talep tarihi itibariyle takdiren %40 oranında hesaplanan 7.700,00 TL kötü niyet tazminatının davalı ...'tan alınarak davacı ... Mağazacılık A.Ş (eski ünvanı .... A.Ş ) 'ye verilmesine,
4-Alınması gerekli 1.314,97-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 285,90-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 1.029,07-TL 'nin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
(Mahkememizin 07/07/2017 tarihli, ... esas ... karar 2017/154 harç numarası ile maliyeye bildirilen ve davalıdan tahsili istenilen 1.029,06-TLharç tahsil edilmiş ise iş bu harç tahsil müzekkeremizin işlemsiz iadesine, tahsil edilmemiş ise 1.029,06-TL.nin davalıdan tahsilinin istenilmesine.
5-Davacı tarafından yapılan 30,00-TL tebligat/posta, 17,15-TL başvuru harcı, 285,90-TL peşin harç, 2,75-TL vekalet harcı, 4,13-TL vekalet pulu ve 1.168,20-TL ve 602,98-TL ilanen tebligat ücreti olmak üzere 2.111,11-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap olunan 3.400,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere davacı ... vekilinin yüzüne karşı diğer tarafların yokluğunda verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 09/11/2020
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı