T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ
HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO\t: 2017/106 Esas
KARAR NO\t: 2019/238
DAVA\t: FSEK( maddi ve manevi tazminat )
DAVA TARİHİ\t: 25/05/2017
KARAR TARİHİ\t: 21/05/2019
Mahkememizde görülmekte bulunan FSEK( maddi ve manevi tazminat) talepli davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde, Davalı ...' de 08/04/2017 tarihinde \"...\" adlı programda ... grubunun yayınlanmış \"...\" albümünden \"...\" isimli eserin program boyunca 4 kez seçilen görüntü arkasına döşenmek suretiyle yayınlandığını, fsek kapsamında haklarının ihlal edildiğini , davacılardan ...'un eserin bestecisi, ...'un icrası sanatçı, Kalan ses görüntü... Şirketisinin mali hakları devralan sıfatıyla haklarının ihlal edilmesi kapsamında fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak ... ve ... için FSEK 70/1 kapsamında 5.000 'er TL manevi tazminat , ... LTD.ŞTİ için mali hak ihlali nedeniyle FSEK 68/1 madde kapsamında şimdilik 5.000 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili yargılama gideri avukatlık ücretinin karşı tarafa tahmilinin talep ve dava edildiği anlaşılmıştır.
SAVUNMA; Davalı vekili beyan dilekçesinde; yetki itirazında bulunulmuş, esas yönünden ise müvekkilinin meslek birliklerinden yayın izni bulunması nedeniyle davanın reddi gerektiğini ayrıca davanın meslek birliklerine de ihbarını talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE
Dava konusu uyuşmazlık,... de 08/04/2017 tarihinde \"...\" adlı programda yansılamalar grubunun yayınlanmış \"...\" albümünden \"...\" isimli eserin program boyunca 4 kez seçilen görüntü arkasına döşenmek suretiyle yayınlandığı, davacılardan ..'un eserin bestecisi ...'un icrası sanatçı ,... Şirketisinin mali hakları devralan sıfatıyla haklarının ihlal edildiği ve fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak ... ve ... için FSEK 70/1 kapsamında 5.000 'er TL manevi tazminat , ... LTD.ŞTİ için mali hak ihlali nedeniyle FSEK 68/1 madde kapsamında şimdilik 5.000 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili taleplerine ilişkindir.
HMK 266. madde gereğince bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Düzenlenen raporun denetim ve hüküm kurmaya elverişli bulunması nedeniyle rapor mahkememizce kabul edilmiş ve hükme dayanak yapılmıştır.
Bilirkişiler ...,... ve ... 18.9.2018 tarihli raporlarında; Dosyada tazminat hesabına ya da emsal bedele ilişkin olarak herhangi bir emsal sözleşme veya rayiç bedel yazısı bulunmadığını, sektörel uygulama da dikkate alındığında davaya konu musiki eserin kullanım süresi, kullanım şekli, eser beğeni ölçüsü de dikkate alındığında talep edilebilecek telif bedelinin 2.000 TL olabileceğini, bu bedelin FSEK m,68 çerçevesinde 3 katına kadar hükmedilebileceğini, proğramda davacı besteci ile davacı icracı sanatçının isimlerine yer verilmemesi nedeniyle davacı besteci ... yönünden manevi hak ihlali olarak FSEK 15'te düzenlenen “eser sahibi olarak belirtilme hakkının, ... yönünden ise FSEK.m.80/A-lde düzenlenen “ tespit edilmiş icraları ile ilgili olarak uygulama şartlarının gerektirdiği durumlar hariç, icralarının sahibi olarak tanıtılma” manevi hakkının ihlal edilmesi nedeniyle davacı gerçek kişilerin manevi tazminat taleplerinin takdirinin Mahkemeye ait olmak kaydıyla FSEK 70 çerçevesinde değerlendirilebileceğini bildirdikleri anlaşılmıştır.
Her ne kadar davalı meslek birliklerine mali hak bedeli ödendiğini bu nedenle davacının tazminat talebinin yerinde olmadığını beyan etmişse de; dava konusu kullanımlar yani görüntü arkasına döşenmek suretiyle kullanım için eser sahiplerince meslek birliklerine mali hak takip yetkisi verilmeyen ve meslek birlikleri tarafından takip edilemeyen haklar kapsamında olduğu, bu gibi kullanımlar için, her somut olayda meslek birlikleri ile yapılan lisans sözleşmeleri dışında, kullanıcıların eser sahiplerinden izin almaları ve bedel ödemelerinin gerektiği anlaşılmıştır.
Zira FSEK 52. Madde ile her devredilen hakkın ayrı ayrı belirtilmesi zorunluluğu getirilmesinin nedeni bu hakların kullanım alanı ve ticari değerleme koşullarının farklı olması nedeniyledir. Bir müzik eseri için umuma iletim durumu o eserin kayıt edildiği şekliyle salt müzik olarak canlı veya banttan iletilmesini ifade eder. Somut olaydaki kullanım ise lisans sözleşmesi dışında bir kullanım bulunmaktadır.
Bilindiği üzere müzik eserlerinin türlü alanlarda kullanımında nasıl fiyatlandırılacağı konusunda herhangi bir somut ölçü ve maktu bir bedel biçme yöntemi bulunmamaktadır. Bu durumda her eserin popülarite, kullanım alanı,besteci mi söz yazarı mı yoksa her ikisi yönünden mi hak sahibi olduğu hususu denetie uygun bir şekilde konusunda uzman bilirkişi heyetince incelenip rayiç belirlenmiştir.
Fsek 66/son maddesinde \"tecavüzün şümulü, kusurun olup olmadığı ve ağırlığının takdir edileceği\" öngörülmüş, Borçlar kanununun 51/1 maddesinde \"Hakimin tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını gözönüne alarak belirleyeceği\" , Türk Medeni Kanun'un 4. maddesinde de \"Kanun'un takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini yada haklı sebepleri gözönünde tutmayı emrettiği konularda hakimin hukuka ve hakkaniyete göre karar vereceği\" belirtilmiş, Dolayısıyla taraflar arasında davalının kullanımlarına dayanak oluşturacak bir sözleşme yapılmış olsaydı, somut olaydaki kullanımlar karşılığı hangi miktarda bir bedel ödenecekti ise bunun belirlenmesi ve somut olayda, ihlalin niteliği, süresi ve kastın ağırlığına göre, FSEK m 66/4 hükmü koşulları da dikkate alınarak varsayımsal bedelin ne alabileceği yönünde mahkememizce BİLİRKİŞİ incelemesi yapılmıştır. Bu çerçevede müzik yapımcısı , besteci ve fesek /telif uzlanı bilirkişi heyetinin düzenlediği raporda belirlenen bedel rayiç açısından denetime uygun bulunmuş, raporun Eser İcra yapım ve Yayınların Kullanılması ve Kamuya İletilmesine İlişkin Usül ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'te yer verilen düzenlemeler kapsamına göre ayrıntılı olarak düzenlendiği anlaşıldığından rapora yönelik itirazların afaki bulunduğu anlaşılmış ve denetime uygun rapor kapmasına göre rapor kapsamı hükme dayanak yapılmıştır. Somut olaydaki kullanımın eserin proğram boyunca 4 kez görüntü arkasına döşenmek suretiyle ve TV yayını yoluyla ihlalin gerçekleştiği hususu gözetilerek maddi tazminat takdiren 3 kat olarak takdir edilmiştir.
Hükmü dayanak alınan bilirkişi raporu doğrultusunda; davaya konu musiki eserin kullanım süresi, kullanım şekli, eser beğeni ölçüsü de dikkate alındığında talep edilebilecek telif bedelinin 2.000 TL olabileceği, bu bedelin FSEK m,68 çerçevesinde 3 katının 6000 TL olacağı ancak talep ile bağlı kalınarak 5000 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline, keza proğramda davacı besteci ile davacı icracı sanatçının isimlerine yer verilmemesi nedeniyle davacı besteci ... yönünden manevi hak ihlali olarak FSEK 15'te düzenlenen “eser sahibi olarak belirtilme hakkının, ... yönünden ise FSEK.m.80/A-lde düzenlenen “ tespit edilmiş icraları ile ilgili olarak uygulama şartlarının gerektirdiği durumlar hariç, icralarının sahibi olarak tanıtılma” manevi hakkının ihlal edilmesi nedeniyle , ihlalin gerçekleşme şekli ve hükmedilecek tazminatın tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre 5000 TL olarak belirlenmiş toplanan delillere göre; Davacılardan ... Ltd. şti için FSEK 68. maddeye göre belirlenen 2000 TL nin 3 katı olan 6000 -TL olarak hesaplanan rayiç bedel tazminatının; talep ile bağlı kalınarak 5000 TL olarak dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,davacının fazlaya dair haklarının saklı tutulmasına, Davacılardan ... ve ... için FSEK 70/1 Madde kapsamında manevi hakların ihlali nedeniyle ayrı ayrı 5000 TL Manevi tazminatın dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ve davacılara ayrı aynı ödenmesine karar verilerek yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulması gerekmiştir.
HÜKÜM:yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre;
1-I- Davacılardan ... Ltd. şti için FSEK 68. maddeye göre belirlenen 2000 TL nin 3 katı olan 6000 -TL olarak hesaplanan rayiç bedel tazminatının; talep ile bağlı kalınarak 5000 TL olarak dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,davacının fazlaya dair haklarının saklı tutulmasına,
II- Davacılardan ... ve ... için FSEK 70/1 Madde kapsamında manevi hakların ihlali nedeniyle ayrı ayrı 5000 TL Manevi tazminatın dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ve davacılara ayrı ayrı ödenmesine,
2-683,10 TL ilam harcının peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 426,93 TL harcın davalıdan tahsiline,
3-Kabul edilen maddi tazminat talebi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 600,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...Tic. Ltd Şti'ne verilmesine,
4-Kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 600,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılar'dan ...'e verilmesine,
5-Kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 600,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılar'dan ...'ya verilmesine,
6-Davacı tarafın yargılama giderlerinden olan 31,40 TL başvuru harcı, 256,17 peşin harç 128,20 TL tebligat ve müzekkere masrafı, 2.250 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.665,70 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
7-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
Dair verilen karar davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İSTİNAF YASA yolu açık olmak üzere karar verilip tefhim kılındı, hazır olanlara duruşma zaptından örnek verildi. 21/05/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır