T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t\t
ESAS NO\t: 2018/1057 Esas
KARAR NO\t: 2019/243
DAVA\t: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 07/09/2018
KARAR TARİHİ: 06/03/2019
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ \t :
Davacı dava dilekçesinde özetle;---------- Şubesine ait;----- çek nolu,----- keşide tarihli, keşidecisi ... olan, --- TL bedelli çekin rızası dışında elinden çıktığını yada kaybolduğunu çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava, TTK.nun 818/s, delaleti ile 757- 764. madde hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.
TTK. 757. Maddeye göre iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebileceği belirtilmiştir.
TTK'nun 757 vd. maddelerinde yer alan kambiyo senedinin zayi nedeni ile iptal davası, iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye kambiyo senedi yerine mahkemeden alacağı zayi kararını ibraz sureti ile TTK'nun 739. maddesinde düzenlenen hamilin ibraz yükümlülüğünü ortadan kaldırma amacı taşıyan bir başka deyişle zayi ettiği kambiyo senedini ibraz edemeyen hamile, keşideciye karşı senet yerine geçecek olan zayi kararını ibraz sureti ile keşidecinin ödeme yapmasını sağlayan hukuki bir olanaktır.
TTK.757-764.maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.
Somut olay da; çek hesabı sahibi olan keşideci-davacı, çekin üzerindeki, rızası dışında elinden çıktığını yada kaybolduğunu belirterek çekin iptalini hasımsız olarak ikame eylediği dava da talep etmiş ise de; zayi nedeni ile iptal davasının dinlenebilmesi için çekin \"meşru hamilin elinden rıza dışı çıkması\" gerekmekte olup, keşidecinin dava açmakta hukuki yararı bulunmadığından davanın HMK 114/1-h madde delaletiyle 115/2 maddesi gereğince dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Açılan davanın HMK 114/1-h delaletiyle 115/2 maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE,
2-Karar tarihinde alınması gerekli 44.40 TL harçtan davacı tarafından yatırılan 35.90 TL harçtan mahsubu ile kalan 8,50 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, kalan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatırana iadesine,
Dair gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde BAM nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/03/2019