T.C. KONYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ... - ...
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: ...
KARAR NO\t: ...
KARAR TARİHİ: 30/09/2026
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t: ..... (...)
ÜYE\t\t: ..... (...)
ÜYE\t\t: ..... (...)
KATİP\t: ..... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t: 13/05/2026
NUMARASI\t: ... Esas ... Karar
DAVACI\t: ........
VEKİLLERİ\t: Av..... Av..... Av..... Av.....
DAVALI\t: ........
VEKİLLERİ\t: Av..... Av..... Av.....
DAVA\t: Kayıt ve Terkin
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 30/09/2026
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ : 30/09/2026
\tYukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ........'nin iflasına karar verilerek, Konya .... İcra (İflas) Müdürlüğünün ... İflas sırası üzerinden iflas masası oluşturulduğunu, kendilerinin alacaklı olarak sıra cetveline kabul edildiği gibi davalı şirketin de alacaklı olarak sıra cetveline kaydedildiğini ancak, davalı şirketin alacağının gerçek bir alacak olmadığını beyan ederek, davalının sıra cetvelinde yer alan alacağının muvazaalı olması nedeniyle terkin edilerek, davalıya ayrılan payın 2004 s. İİK'nin 235/3. maddesi gereğince davacıya ödenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirket ile dava dışı müflis şirketi arasında ticari ilişki bulunduğunu, davalı şirketin müflis şirketten alacaklı olduğunu, alacaklarının gerçek bir alacak olduğunu beyan ederek davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEME ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; \"Somut olayda ; davanın, görevli ve yetkili mahkemesinde, hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
İçeriği ve gerekçeleri itibariyle dosya kapsamına uygun görülerek hükme esas alınan ve diğer raporlar ile ek raporlara karşı üstünlük tanınan her iki bilirkişinin 07/04/2026 tarihli müşterek raporuna göre; davalı şirket ile dava dışı müflis şirket arasında iki yönlü satış işlemi olduğu, birbirlerine karşı faturalar düzenlediklerini, birbirlerine karşı yaptıkları nakit banka ödemesi, çek, senet ve benzer ödeme araçları ile yapılan ödeme kayıtlarının uyumlu olduğu, belirli tarihlerde belirli hesaplarla yapılan mahsup ve virman işlemleri nedeniyle bakiye farklılıkların meydana geldiği, dava dışı müflis şirketin en son 31/08/2021 tarihi itibariyle ticari defter ve kayıtlarına ulaşılabildiği, 31/08/2021 tarihi itibariyle davalı ........ .'nin müflis şirketten alacağının 3.536.451,54 TL. olduğu, müflis şirketin iflas tarihi olan 04/02/2022 tarihi itibariyle davalının müflisten olan alacağının temliknameler geçerli kabul edilmez ise 364.663,01 TL., temliknameler geçerli kabul edilirse 5.114.663,01 TL. olduğu ancak, 3.750.000 TL. ve 1.000.000 TL. bedelli 2 temliknamenin, bu temlikler karşılığında bir alacak kaydı olmadan temlik alınmak suretiyle ve aktife alacak kaydı yapılmak suretiyle alacak oluşturulduğu bildirilmiştir.
Hükme esas alınan ek raporda da açıklandığı üzere toplam 4.750.000 TL. tutarındaki 2 temliknameye dayalı alacağın davalı şirkette temeli olmadığından ve temliknameler kıymetli evrak olarak da değerlendirilemeyeceğinden, davalının bu 2 temliknameye dayalı alacağının gerçek olmayan (fiktif) bir alacak olduğu sonucuna varılmış ve davalı alacağına dahil edilmemiştir.
Dava dışı müflis şirketin ticari defter kayıtlarına ancak 31/08/2021 tarihi itibariyle ulaşılabilmesi, müflis şirketin ise 04/02/2022 tarihinde iflas etmesi karşısında, iflas tarihi itibariyle davalı şirket ile müflis şirketin ticari defterlerini karşılaştırmak mümkün olmamış ise de, bunun olumsuz sonuçlarının davalı şirkete yükletilemeyeceği, dava dışı müflis şirketin ticari defterlerine ulaşılamamasında davalıya herhangi bir kusur atfedilemeyeceği, davalının usulüne uygun ticari defterlerinin kendisinin lehine ve aleyhine delil olarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Davalı şirketin ticari defterleri esas alınarak ve yukarıda yazılı gerekçelerle 4.750.000 TL. bedelli iki ayrı temlik kaydı değerlendirmeye alınmaksızın, davalının dava dışı müflis şirketten 04/02/2022 iflas tarihi itibariyle 364.663,01 TL. alacaklı olduğu sonucuna varılmıştır.
Kayıt terkin davalarında alacağı ispat yükü davalı tarafta olup, davalı ........ . tarafından alacaklarının 364.663,01 TL.'den fazla olduğu ispat edilemediğinden fazlaya ilişkin sıra cetvelinden terkin edilmesi gerektiği kabul edilmiştir.
Sıra cetveline davalı ........ .nin müflis şirketten alacağı olarak 5.551.918,76 TL. kaydedilmiş ise de, Mahkememizce gerçek bir alacak olarak kabul edilen 364.663,01 TL.'nin mahsubundan sonra kalan 5.187.255,75 TL.'nin sıra cetvelinden terkinine karar verilmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
1-Davacının davasının KISMEN KABUL, KISMEN REDDİ ile davalı ........'nin, Konya .... İcra (İflas) Müdürlüğü'nün ... İflas sayılı iflas masasına (22/06/2022 tarihli sıra cetveline) kabul edilmiş olan 5.551.918,76 TL.'lik alacağının 5.187.255,75 TL.'lik kısmının TERKİN EDİLEREK, 2004 s. İİK.'nin 235/3. maddesi gereğince terkin edilen 5.187.255,75 TL.'lik alacağın gerekçeli kararda yazılacak ve davacı lehine hükmedilecek yargılama giderleri ile birlikte (sıraya bakılmaksızın) alacağı nispetinde davacı ........'ne VERİLMESİNE, davacı ........'nin alacağını tahsil etmesinden sonra terkin edilen bu bedelden kalan kısım olursa, sıra cetvelindeki diğer alacaklara sıra cetveline göre dağıtılmasına, davacının fazlaya ilişkin taleplerinin REDDİNE\" şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müflis şirketin ticari defterlerine ulaşılamamasının müvekkili şirket aleyhine yorumlanamayacağını, müvekkilinin usulüne uygun tutulan ticari defterlerinin kesin delil niteliğinde olduğunu, reddedilen temliknameye dayalı alacakların taraflar arasındaki süregelen ve ispatlanmış ticari ilişkinin bir sonucu olduğunu, konkordato komiseri raporları ve cari hesap mutabakatlarının mahkemece göz ardı edildiğini, eksik incelemeyle, bilirkişi raporları arasındaki çelişkiler giderilmeden hüküm kurulduğunu beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.
Dava, İİK 235. maddesi gereğince açılan sıra cetveline itiraz (kayıt terkin) davasıdır.
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.
İİK'nın 234/1. maddesi, \"İflas idaresi sıra cetvelini iflas dairesine verir ve alacaklıları 166. maddenin 2. fıkrasındaki usule göre ilan yoluyla haberdar eder.\" hükmünü, 235/1. maddesinin ilk iki cümlesi, \"Sıra cetveline itiraz edenler, cetvelin ilanından itibaren onbeş gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecburdurlar. 223. maddenin üçüncü fıkrası hükmü mahfuzdur.\" hükmünü içermektedir. Bu madde hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, iflas sıra cetveline itiraz davaları süreye tabi olup, bu husus üzerinde mahkemece re'sen durulmalıdır. Bu süre, kural olarak sıra cetvelinin İcra İflas Kanunu'nun 166. maddesinde gösterilen usulde ilanından itibaren işlemeye başlar eğer davacı, aynı Kanun'un 223. maddesine göre tebliğe elverişli adres gösterir ve gerekli masrafı avans olarak yatırırsa, süre kendisine yapılan tebliğden itibaren hesaplanır. Masraf verilmediği takdirde iflas masasının masrafından yapılan tebliğ bilgi mahiyetinde olup alacaklıya herhangi bir hak bahşetmez ve bu durumda dava açma süresi son ilan tarihinden itibaren başlar.
Davanın, mahkemenin ... E.sayılı dosyasından tefrik edildiği anlaşılmıştır.
Bilindiği üzere, Sıra cetveline itiraz davasının davalısı, cetveldeki alacağının esasına ve miktarına itiraz edilen ilgilidir. Yoksa borçluya veya icra dairesine karşı dava açılamaz. Sıra cetveline itiraz sebepleri davalının alacağının miktarına ilişkin olabileceği gibi davalı alacaklının borçludan alacağı bulunmadığına yönelik olabilir.
Davalı alacaklının borçludan alacağı bulunmadığına yönelik itiraz ise, sıra cetvelinde kendisine pay ayrılan alacaklının alacağının bir kısmının veya tamamının borçlu tarafından ödendiğine yönelik ya da sıra cetvelinde pay ayrılan alacaklının alacağının muvazaalı olduğuna ilişkin olabilir.
Muvazaa, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla fakat kendi gerçek iradelerine uymayan ve aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmeyen bir görünüş yaratmak hususundaki anlaşmalara denir. Muvazaanın tanımından da anlaşılacağı üzere, tarafların başkalarını aldatmak amacıyla yaptıkları görünürdeki işlem kural olarak geçersizdir.
Borçlu, hakkında yapılan icra takibinde alacaklısı ile muvazaalı olarak yarattığı borca karşı, ödeme emrinin tebliği üzerine karşı koymamak suretiyle takibin kesinleştirilmesini ve bu suretle diğer alacaklılarının sıra cetvelinde alacaklarını tahsil imkânını kısıtlayabilir veya tamamen ortadan kaldırılabilir. Mahcuz malın satış bedelinin bütün alacaklıların alacağını karşılamaması üzerine icra müdürlüğünce düzenlenen sıra cetveline göre, alacağını tamamen veya kısmen alamayan alacaklılar bir başka alacaklının alacağının muvazaalı olduğunu ileri sürebilirler. Bu husus alacağın varlığına yönelik olduğundan dava yoluyla genel mahkemede ileri sürülmesi gerekmektedir.
Haciz yoluyla takipte borçlunun itirazı hâlinde, iflâsta da alacağın iflâs idaresince kabul edilmemesi durumunda alacaklı, alacağın varlığını ispat zorundadır. Sıra cetveline itiraz hâlinde ispat külfeti durumu değişmez, yani ispat yükü davacı alacaklıya değil, alacağına itiraz edilen davalı alacaklıya aittir. Aksi durumun kabulü hâlinde, borçlunun itiraz etmemesi veya alacağın iflâs idaresince kabulü durumunda ispat külfeti kuralı değiştirilmiş, olumsuzluğun ispatı kuralı kabul edilmiş olur. Bu davada taraf olan alacaklılar arasında alacakla ilgili doğrudan doğruya bir ilişki bulunmadığından davacı alacaklının böylesine ağır bir külfetin altına girmesi beklenemez. Sırasına itiraz edilen alacaklı, alacağının mevcudiyetini ve miktarını ispat etmek zorundadır.
Davalı alacaklı, alacağının varlığını ve miktarını, takipten önce düzenlenmiş ve üçüncü kişilere de karşı da ileri sürülebilecek nitelikte olan usulüne uygun, birbirini doğrulayan yazılı delillerle kanıtlamalıdır. Her zaman düzenlenmesi mümkün olan çek ve bono alacağın varlığını ispatlamaya tek başına yeterli değildir. Senetler, faturalar ve çekler ancak tarafları ve onları cüz’i ve külli halefleri yönünden kesin delil niteliğinde olup, temel ilişkinin ve kambiyo ilişkisinin dışında kalan davacı üçüncü kişi bakımından bu nitelikte bir ispat vasıtası olarak kabul edilemez. (Y.HGK'nın 2019/(23)6-52 E. - 2022/1141 K.sayılı kararı)
\tBU KAPSAMDA
İçeriği ve gerekçeleri itibariyle dosya kapsamına uygun görülerek hükme esas alınan ve diğer raporlar ile ek raporlara karşı üstünlük tanınan her iki bilirkişinin 07/04/2026 tarihli müşterek raporuna göre; davalı şirket ile dava dışı müflis şirket arasında iki yönlü satış işlemi olduğu, birbirlerine karşı faturalar düzenlediklerini, birbirlerine karşı yaptıkları nakit banka ödemesi, çek, senet ve benzer ödeme araçları ile yapılan ödeme kayıtlarının uyumlu olduğu, belirli tarihlerde belirli hesaplarla yapılan mahsup ve virman işlemleri nedeniyle bakiye farklılıkların meydana geldiği, dava dışı müflis şirketin en son 31/08/2021 tarihi itibariyle ticari defter ve kayıtlarına ulaşılabildiği, 31/08/2021 tarihi itibariyle davalı ........ .'nin müflis şirketten alacağının 3.536.451,54 TL. olduğu, müflis şirketin iflas tarihi olan 04/02/2022 tarihi itibariyle davalının müflisten olan alacağının temliknameler geçerli kabul edilmez ise 364.663,01 TL., temliknameler geçerli kabul edilirse 5.114.663,01 TL. olduğu ancak, 3.750.000 TL. ve 1.000.000 TL. bedelli 2 temliknamenin, bu temlikler karşılığında bir alacak kaydı olmadan temlik alınmak suretiyle ve aktife alacak kaydı yapılmak suretiyle alacak oluşturulduğu,
Davalı şirketin ticari defterleri esas alınarak ve yukarıda yazılı gerekçelerle 4.750.000 TL. bedelli iki ayrı temlik kaydı değerlendirmeye alınmaksızın, davalının dava dışı müflis şirketten 04/02/2022 iflas tarihi itibariyle 364.663,01 TL alacaklı olduğu sonucuna varılması
Kayıt terkin davalarında alacağı ispat yükü davalı tarafta olup, davalı ........ . tarafından alacaklarının 364.663,01 TL.'den fazla olduğu ispat edilemediğinden fazlaya ilişkin sıra cetvelinden terkin edilmesi ve Sıra cetveline davalı ........ .nin müflis şirketten alacağı olarak 5.551.918,76 TL. kaydedilmiş ise de, Mahkememizce gerçek bir alacak olarak kabul edilen 364.663,01 TL.'nin mahsubundan sonra kalan 5.187.255,75 TL.'nin sıra cetvelinden terkinine karar verilmesi şeklinde karar tesisi isabetlidir.
Anlatılan nedenlerle, davanın kabulüne dair karara karşı davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince duruşma yapılmadan esastan reddine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereği ESASTAN REDDİNE,
2-Davalı tarafından yatırılan harç yeterli olduğundan yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan masrafların davalı üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK'nun 361 maddesi gereğince kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren İKİ HAFTA içinde TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verildi. 30/09/2026
\t\t\t\t
.....
Başkan
...
e-imzalı
.....
Üye
...
e-imzalı
.....
Üye
...
e-imzalı
.....
Katip
...
e-imzalı
Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.