T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
\tT.C.
\tKONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t:
KARAR NO\t:
BAŞKAN\t:... ...
ÜYE\t:... ...
ÜYE\t:... ...
KATİP\t:... ...
DAVACILAR \t:
\t\t1-... - ... ...
\t 2-... - ... ...
\t 3-... - ... ...
\t 4-... - ...
VEKİLİ\t:Av. ... -
DAVALI\t:Hasımsız
KAYYIM TAYİNİ İSTENİLEN:... - ...
DAVA\t:Kayyımlık (Ticari Şirkete Kayyım Atanması)
DAVA TARİHİ\t:
KARAR TARİHİ\t:
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t:
Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapılarak dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde;
HEYETİMİZCE GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar Sınırlı Sorumlu ... Kooperatifi üyeleri vekili Av. ... dava dilekçesinde özetle; S.S. ... Yapı Kooperatifi'nin 100'den fazla üyeye sahip olduğunu, 23.12.2025 tarihinde yapı ruhsatı aldığını, bu nedenle kooperatif, Kooperatif ve Üst Kuruluşlarının Denetimine Dair Yönetmelik m.15/1-b uyarınca zorunlu dış denetime tabi olduğunu, ancak mevcut dış denetçinin 19.12.2025 tarihinde istifa ettiğini, bu istifa sonrasında kooperatif zorunlu organlarından biri olan dış denetim organından yoksun kaldığını, Yönetmeliğin 15/5. maddesi uyarınca, zorunlu dış denetime tabi olduğu halde bu denetimi yaptırmayan kooperatiflerin finansal tabloları, faaliyet raporları ve ibra kararları geçersiz olduğunun, dolayısıyla kooperatifin hukuken organsız hale geldiğini, genel kurulda dış denetçi seçilmiş olmasına rağmen göreve başlayamadığını, 24.01.2026 tarihli olağanüstü genel kurulda yeni dış denetçi seçimi yapıldığını, seçinin 120’nin üzerinde oya karşılık 0 oy ile açık bir çoğunlukla gerçekleştiğini , bu durumun kooperatif ortaklarının iradesinin açık ve tartışmasız olduğunu gösterdiğini, ancak genel kurulun yürütmesinin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir kararları nedeniyle, seçilen dış denetçinin göreve başlayamadığını, zorunlu organın fiilen oluşturulamadığını, bu nedenle kooperatifin hem fiilen hem hukuken zorunlu organlarından yoksun durum olduğunu, genel kurulun iptali talebinin organ oluşumunu engellemeye yönelik olduğunu, mahkeme tarafından denetim kayyımı görevlendirilmiş olsa dahi denetim kayyımının yalnızca denetim fonksiyonu icra ettiğini, kooperatifin temsil ve ilzam yetkisinin olmadığını, yönetim kararlarını alamayacağını, günlük faaliyetlerini yürütemeyeceğini, dolayısıyla mevcut durumun organsızlığını ortadan kaldırmadığını, kooperatifin fiilen yönetilemez durumda olduğunu, TTK ve yerleşik yargı uygulamalarına göre mahkemece yönetim kayyımı atanmasının zorunlu olduğunu, bu nedenlerle S.S. ... Yapı Kooperatifi’nin organlarının fiilen ve hukuken görev yapamaz durumda olduğunun tespitine, S.S. ... İşyeri Yapı Kooperatifi'ne temsil ve yönetim yetkisini haiz yönetici kayyım atanmasına, kooperatifin eksik organlarına herhangi bir yasal kısıtlanma olmaksızın kavuşana kadar ihtiyaten yönetici kayyım görevlendirilmesine, yargılama giderlerinin kooperatif üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; davacıların, S.S. ... İşyeri Yapı Kooperatifi’nin organlarının fiilen ve hukuken görev yapamaz durumda olduğunun tespitine, S.S. ... Yapı Kooperatifi'ne temsil ve yönetim yetkisini haiz yönetici kayyım atanmasına, kooperatifin eksik organlarına herhangi bir yasal kısıtlanma olmaksızın kavuşana kadar ihtiyaten yönetici kayyım görevlendirilmesine, yargılama giderlerinin kooperatif üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep ettiği,
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Tarafta iradi değişiklik” başlıklı 124. maddesi;
“(1) Bir davada taraf değişikliği, ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkündür.
(2) Bu konuda kanunlarda yer alan özel hükümler saklıdır.
(3) Ancak, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir.
(4) Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir. Bu durumda hâkim, davanın tarafı olmaktan çıkarılan ve aleyhine dava açılmasına sebebiyet vermeyen kişi lehine yargılama giderlerine hükmeder.” şeklinde düzenlenmiştir.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 124. maddesi, belirli hâllerde iradî taraf değişikliğine olanak veren bir düzenleme getirmiştir. Bu düzenlemeye göre bir davada taraf değişikliği, ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkündür (HMK m. 124/1). Ancak yasa koyucu bu konuda yasalarda yer alan özel hükümleri saklı tutarak (HMK m. 124/2) hâkimin izni ile taraf değişikliği yapılabilecek hâllere de yer vermiştir. Maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edileceği gibi, tarafın yanlış veya eksik gösterilmesinin kabul edilebilir bir yanılgıya dayanması durumunda da hâkimin izniyle taraf değişikliği yapılabilecektir (HMK m. 124/3,4).
İradî taraf değişikliğine ilişkin hükme istinaden gerek davacı gerekse davalı tarafta, iradî taraf değişikliği yapılması mümkündür. İradî taraf değişikliği yapılmasının amacı, gereksiz yere dava açılmasını önlemek ve taraf değişikliği yapılmasından önceki yargılama sonuçlarından yararlanılmasını sağlamak suretiyle usul ekonomisini gerçekleştirmektir (... , : Medenî Usul Hukukunda İradi Taraf Değişikliği, Ankara 2014, s. 169-170). Nitekim, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 02.11.2021 tarihli, ... E., ... K. sayılı kararında da aynı tespitlere yer verilmiştir.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 124. maddesi uyarınca iradî taraf değişikliği yapılabilmesi mümkün ise de, hasımsız olarak açılan davada HMK’nın 124. uygulanarak davaya taraf eklenmesi mümkün değildir. Anılan madde, davada taraf olarak gösterilen kişinin değiştirilmesi imkânı vermekte olup, somut olayda eksik veya yanlış gösterilen taraf bulunmamaktadır. Tarafın hiç gösterilmediği bir davada HMK’nın 124. maddesi yoluyla davaya taraf eklenmesi mümkün değildir.(Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 30.03.2022 tarih ve ... Esas ... Kar. Sayılı ilamı)
Medeni Usul Hukukunda taraf sıfatı kavramı diğer bir deyişle husumet kavramı, dava konusu sübjektif hak(dava hakkı) ile taraflar arasındaki ilişkidir.Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarıyla ilgili olduğu halde taraf sıfatı dava konusu sübjektif hakka ilişkindir.
Dava dilekçesinde davacı veya davalı olarak gösterilen kişiler şeklen o davanın tarafıdır. Ancak mahkemenin bu taraflar arasında dava konusu hakka ilişkin olarak bir karar verebilmesi için bu kişilerin o davada gerçekten davacı ya da davalı sıfatına sahip olmaları gerekir. Bir davada taraf olarak gösterilen kişiler, taraf ve dava ehliyeti ve davayı takip yetkisine sahip olsalar bile, bu kişilerden birinin o davada gerçekten davacı veya davalı olmak sıfatı yoksa, dava konusu hakkın esasına ilişkin bir karar verilemeyeceği, bu durumda davanın husumet yokluğundan reddinin gerekeceği anlaşılmıştır.
Davacılar Sınırlı ... İşyeriyapı \tKooperatifi üyelerinin, kayyum tayini istenilen ... Kooperatifi'nin organlarının fiilen ve hukuken görev yapamaz durumda olduğunun tespitine, ... Yapı Kooperatifi'ne temsil ve yönetim yetkisini haiz yönetici kayyım atanmasına, kooperatifin eksik organlarına herhangi bir yasal kısıtlanma olmaksızın kavuşana kadar ihtiyaten yönetici kayyım görevlendirilmesi için hasımsız olarak dava açtığı, açılan işbu davanın hasımsız olarak açılamayacağı, hasımlı görülmesi gereken davalardan olduğu anlaşıldığından husumet eksikliği nedeniyle davanın reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer OLMADIĞINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davacı tarafça depo edilip kullanılmayan gider avansının bulunması halinde karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile karar verildi. 24/02/2026
Başkan ...\t\tÜye ...\t\tÜye ...\t\t\tKatip ...