T.C.ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31.HUKUK DAİRESİ
Esas-Karar No: 2025/548-2026/648
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
31.HUKUK DAİRESİ
\t\t\t (İnceleme Aşamasında / Duruşmasız)
(Başvuru Kabul/Gönderme/HMK m. 353/1-a.6)
DOSYA NO\t: 2025/548 Esas
KARAR NO\t: 2026/648
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 12/03/2025
NUMARASI\t\t: 2023/725 Esas-2025/167 Karar
DAVACI\t: ...-
VEKİLİ\t: Av. ...-
\tAv. ...-
DAVALI\t: ... ..
VEKİLİ\t: Av. ...-
DAVANIN KONUSU\t: Rücuen Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ\t: 23/06/2026
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 14/07/2026
\tTaraflar arasında yapılan yargılama neticesinde, Rücuen Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında mahkemece davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
\tTARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
\t\t\t\t\t\t\tDavacı vekili; Müvekkili (işveren) ile taşeron arasında 07/04/2014 tarihinde alt işverenlik sözleşmesi imzalandığını, işçi olarak çalışan ...'nün 22/102014 tarihinde sözleşme konusu inşaatta iş kazası geçirdiğini, ... tarafından Ankara 12. İş Mahkemesi'nde 2015813 Esas, 2021523 Karar sayılı dosyanın Ankara BAM 30. Hukuk Dairesi'nin 2021/2989 Esas, 2023/561 Karar sayılı kesin kararı ile onandığını, ilgili kararda hükmedilen tazminat ve ferileri olarak dava dışı işçiye 126.005,48 TL ödendiğini, 4.341,46 TL dosya masrafı ödendiğini, taraflar arasında yapılan alt işverenlik sözleşmesi incelendiğinde tüm sorumluluğun davalı taşerona ait olduğunu ileri sürüp iş kazası tazminatı olarak dava dışı işçiye ödenen 126.005,48 TL ile yargılama gideri olarak ödenen 4.341,46 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili; Söz konusu davada iş kazasından dolayı tazminat ödenen kişinin davacı tarafın çalışanı olup müvekkili şirketin herhangi bir şekilde çalışanı olmadığını, dava dışı işçinin olayın meydana geldiği gün davacının ...'sinde çalışan kalıp ustası olduğunu, işçinin müvekkilinin haberi olmadan davacı tarafından ...Mahallesi'ndeki inşaata gönderildiğini, Ankara Batı 9. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2018/607 Esas sayılı dosyasında ...ın tali kusurlu olduğunun belirlendiğini, şantiye şefinin davacının çalışanı olup asli kusurlu olarak belirlendiğini, müvekkilini sorumlu tutmanın hukuka aykırı olduğunu bildirip davanın reddini savunmuştur.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
\t\t\t\t\t\t\tMahkemece; Davaya konu iş kazasına ilişkin Ankara 12. İş Mahkemesi'nin 2015/813 Esas-2021/523 Karar sayılı dosyasında, ilgili iş kazası nedeniyle zarar gören üçüncü kişi konumundaki işçinin karşısında davacı, işveren sıfatıyla sorumlu tutulmuş ise de, üçüncü kişinin zararını ödedikten sonra davacının diğer müteselsil sorumlu davalıya iç ilişkide sözleşme hükümleri kapsamında rücu hakkını engelleyen bir hüküm bulunmaması halinde rücunun mümkün olduğu, keza işveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre üçüncü kişilere karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanmasının sözleşme hukukunun en temel ilkelerinden olduğu, bu minvalde taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine bakıldığında; davacı yüklenicinin davalı taşeron tarafından yürütülen işlerde denetim ve talimat verme yetkisi olduğu, bu kapsamda dava dışı işçinin yaralanmasından %30 oranında kusurlu olduğu, kazazede ...'nün olayın meydana gelmesinde %20 oranında kusurlu olup davalı taşeronun ise kazada %50 oranında kusurlu olduğu anlaşılmakla ve sözleşmenin yukarıda anılan 14.maddesinde; Taşeron taahhüt konusu işin devamı süresince şantiyede çalışma ve iş güvenliğinin gerektirdiği her türlü tedbiri en geniş şekilde almakla işverenin gerekli gördüğü tüm uyarı ve iş güvenliği tabelalarındaki ikazlara uymakla ve gerekli tüm iş güvenliği önlemlerini eksiksiz yerine getirmekle yükümlü olup, ilgili tüm kanunlar çerçevesinde resmi makamlara karşı birinci derecede ve doğrudan sorumlu olduğu, taşeronun personelinden ve/veya diğer üçüncü şahıslardan iş başında veya iş yüzünden ölenlerin hak sahiplerine veya kazaya uğrayanları yapılacak tedavi vs harcamalar, kendileri ile ailelerine verilecek tazminatın tamamen taşerona ait olduğu, taşeronun, keza yapmakta olduğu işinden dolayı ölen işçinin hak sahiplerine veya kazaya uğrayıp yaralanan işçinin yapılacak tedavi ve sair harcamalar, kaza sonucu sakat kalan işçinin kendisine veya ölen işçisinin hak sahiplerine verilecek tazminatlar ile yangın ve kazalardan dolayı üçüncü şahıslara doğrudan doğruya sorumlu olduğu, ayrıca, işveren ve yukarıda belirtilen sebeplerden dolayı resmi kurumlar tarafından uygulanabilecek cezai müeyyideler işveren tarafından ödendiği takdirde aynı şekilde taşerona rücu edilir. taşeronun, işçi sağlığı ve iş güvenliği, iş kazalarından münhasıran sorumlu olacak ve işçilere iş güvenliği konusunda eğitim verecek bir kişiyi atayacağı, iş kazalarına karşı her türlü hukuki ve cezai sorumluluğu münhasıran taşeronun üstlendiği, dolayısıyla davacı yüklenici tarafından üçüncü kişilere bir ödeme yapılması halinde de davalı taşeronuna rücu edeceğinin açıkça düzenlendiği, anılan sözleşme hükümleri gereğince davacı yüklenici ile davalı taşeron arasındaki iç ilişkide iş kazasından doğan sorumluluk ve tazminatın davalı taşeronun kusuru oranında davalıya ait olacağı açık olduğu gibi dosya kapsamından davalı taşeron tarafından sözleşme hükümleri uyarınca davacı yüklenicinin iş kazası nedeniyle ödediği tazminatın davalı şirketin kusuruna isabet eden kısmı olan 65.173,47 TL'yi davalı taşerona rücuu edebileceği (Benzer şekilde: Yargıtay 23. HD.'nin 02/12/2013 tarih ve 2013/5572 Esas, 2013/7618 Karar sayılı ilamı), temerrüt durumu bakımından ise; davaya konu edilen ödemelere dayanak dava ve icra dosyalarında davalı taşeronun da taraf olduğu ve böylece zarardan haberdar olduğu belirtilerek davanın kısmen kabulü ile hükmolunan alacağın, ödeme tarihlerinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
\tİLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
\tDavacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; sözleşmenin 6.maddesinde işle ilgili tüm sorumluluk ve riskin taşerona ait olduğunu, bu düzenlemenin TBK'nın 167.maddesine uygun olduğunu, müvekkilinin iş kazasından sorumluluğunun bulunmadığını, davanın tam kabulüne karar verilmesi gerektiğini, müvekkilinin ödediği toplam bedelin işçi kusuru düşülerek belirlendiğini, %50 oranında davalının kusuru kabul edilse dahi davanın 81.466,83 TL 'den kabul edilmiş olması gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın tam kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
\tDavalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; iş kazasında davalının kusurunun bulunmadığını, dava dışı işçinin davacı çalışanı olduğunun sabit olduğunu, ödenen tazminatın iş kazası dosyası ile uyumlu olup olmadığı, geç ödemeden kaynaklı faiz artışı olup olmadığının değerlendirilmediğini, müvekkili şirketten yargılama gideri talep edilemeyeceğini, sorumsuzluk anlaşmasının geçerle olmadığını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
\tGEREKÇE :
\tDava, eser sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.
\tİnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
\tTaraflar arasında imzalanan sözleşmenin \"işçi sağlığı ve iş güvenliği\" başlıklı 14/4 maddesinde iş kazalarından dolayı sorumluluğun taşerona ait olduğu hükmü yer almakta olup, bu hüküm TBK'nın 115. maddesinde düzenlenen bir \"sorumsuzluk sözleşmesi\" hükmü niteliğindedir. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 23/09/2021 tarih, 2021/707 Esas - 2021/353 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere sorumsuzluk sözleşmesi uyarınca iş sahibinin sorumlu tutulmaması için, tazminata konu olayın iş sahibinin ağır kusuru veya hilesinden meydana gelmemiş olması gerekir. Şayet, kaza, iş sahibinin ağır kusuru ya da hilesiyle meydana gelmişse sözleşmede yer alan sorumsuzluk sözleşmesine ilişkin hükümler batıldır. Mahkemece bu yönlerde herhangi bir bilirkişi incelemesi yapılmaksızın, iş güvenliği konusunda uzman bilirkişinin raporuna göre sonuca gidilmesi ve kabule göre iş kazasına ilişkin tazminat davasında işçiye yüklenen % 20 kusurun davacıya yüklenerek taraflara eşit kusur verilmesi de doğru görülmemiştir.
\tO halde mahkemece yapılacak işlem; konusunda uzman bir bilirkişi kurulu oluşturularak, Türk Borçlar Kanunu'nun yukarıda sözü edilen 115. maddesi hükmü de dikkate alınarak iş sahibi konumundaki davacının ağır kusuru ya da hilesi olup olmadığının tartışılması, sorumsuzluk hükmünün batıl olduğunun kabulü halinde eser sözleşmesi hükümleri çerçevesinde tarafların kusur oranlarını ve bu kusur oranlarına göre sorumlu olacakları tazminat miktarlarını belirlemek ve ulaşılacak sonuca göre karar vermekten ibaret olacaktır.
\tAçıklanan nedenlerle; sair hususlar incelenmeksizin taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde sonuçlandırılması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Taraf vekillerinin istinaf başvurularının KABULÜNE,
\t2-ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 12/03/2025 tarih ve 2023/725 Esas-2025/167 Karar sayılı kararının HMK’nun 353/1-a.6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
\t3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
\t4-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine,
\t5-Davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davalıya iadesine,
\t6-Taraflarca ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına,
7-İnceleme konusu kararın icrasının geri bırakılması için İİK'nın 36/1 maddesi gereğince varsa taraflarca yatırılan nakit teminatların veya sunulan banka teminat mektuplarının dosya kapsamı ve kararın niteliğine göre aynı maddenin 5. Fıkrası gereğince yatıran/sunan tarafa İADESİNE,
\tDosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1.a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 23/06/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan ...
✍e-imzalıdır
Üye ...
✍e-imzalıdır
Üye ...
✍e-imzalıdır
Katip ...
✍e-imzalıdır