T.C.
ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13.HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: DENİZLİ 1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA: Maddi Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 13/07/2026
KARAR YAZIM TARİHİ: 17/07/2026
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davalı .... Konfeksiyon Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin maliki ve dava dışı ...in sürücüsü olduğu .... plakalı aracın davalı .... Konfeksiyon Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin maliki, davalı ...ın sürücüsü ve davalı ... Sigorta AŞ'nin trafik sigortacısı olan .... plakalı aracın çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde davalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu, kaza neticesinde davacının aracında 18.886,40 TL'lik maddi hasar meydana geldiğini, sigorta şirketine başvuruda bulunulduğunu, herhangi bir ödeme alınamadığını, arabuluculuk görüşmelerinde de anlaşma sağlanamadığını beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 1.000,00 TL değer kaybı bedelinin tüm davalılardan müşterek ve müteselsilen davalı sigorta şirketi bakımından temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle; sigorta şirketi dışındaki davalılar bakımından ise kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle beraber tahsili ve 10,00 TL araç mahrumiyet bedelinin sigorta şirketi dışındaki davalılar bakımından müşterek ve müteselsil olarak kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle beraber tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalı .... Tekstil Konfeksiyon Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davacının dilekçesinde yer alan beyanları kabul etmediklerini, iş bu davanın konusunun bir miktar paranın ödenmesi olan alacak talepleri olduğu için davacı tarafça TTK m.5/A uyarınca zorunlu arabuluculuk yoluna gidilmesi gerekirken bu yola başvurulmadan müvekkili şirkete aleyhine dava açılmasının kanun hükmüne açıkça aykırılık teşkil ettiğini, dava konusu kaza tarihi öncesinde birden fazla trafik kazasına karışan davacıya ait ....plakalı araçta değer kaybı meydana geldiğinin kabulünün mümkün olmadığını, ticari faaliyette kullanılmayan bir araç için araç mahrumiyet bedeli talep edilmesinin hukuken mümkün olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte kazaya karışan aracın ....Sigorta AŞ tarafından ZMMS sigortası ve kasko sigortası ile sigortalı olduğunu, davacının aracına ait tramer kayıtlarının incelenerek önceki hasar kayıtları neticesinde davalı müvekkil şirketin sorumlu tutulabileceği değer kaybının oluşup oluşmadığının aydınlatılması gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı ....Sigorta AŞ vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davacının belirsiz alacak davası açmakta menfaati bulunmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kusur incelemesi için dosyanın kusur bilirkişisine tevdi edilmesine karar verilmesi gerektiğini, davacıya ait aracın daha önceden kazaya karışıp karışmadığının ve 165,000 km'nin üzerinde olup olmadığının tespitini talep ettiklerini, davacının avans faiz talebine itiraz ettiklerini beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı .....davaya cevap dilekçesi vermemiştir.
DELİLLER :
Kaza tutanağı, bilirkişi raporu, sigorta poliçe örneği, taraf beyanları, tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; trafik kazasının meydana gelmesinde davalı sürücünün tam kusurlu olduğu, dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının da gerçek zarar kalemleri arasında bulunduğunu, o halde, davalı sigorta şirketinin de değer kaybından sorumluluğuna hükmetmek gerektiğini, araç mahrumiyet zararının ise dolaylı zarar niteliğinde olup teminat kapsamında olmadığını, davalı ....Tekstil Konfeksiyon Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin kazaya karışan tam kusurlu aracın maliki olduğundan 2918 Sayılı KTK 85 vd. hükümleri uyarınca işleten sıfatıyla, sürücü ...ın ise haksız fiil hükümleri uyarınca davacının aracında kaza nedeniyle meydana gelen tüm zararlardan kusuru oranında sorumlu olduğunu gerekçesiyle davanın kabulü ile 15.000,00 TL değer kaybının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bu miktara davalı sigorta şirketi yönünden 20/05/2022 tarihinden itibaren, davalılar ....Konfeksiyon Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve .... yönünden kaza tarihi olan ....tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, 4.875,00 TL araç mahrumiyet bedelinin 13/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar .... Tekstil Konfeksiyon Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ....’dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Davalı ....Tekstil Konfeksiyon Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen hükmün haksız ve dayanaksız olduğunu, kaldırılması gerektiğini, davanın müvekkili şirket yönünden dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu kazada müvekkilinin maliki olduğu aracın hızının düşük olması sebebiyle davacının aracında değer kaybı oluşturacak seviyede bir zararın meydana gelmesinin mümkün olmadığını, dava konusu aracın dava konusu kazadan önce karıştığı trafik kazası olup olmadığının, var ise bu kazalar neticesinde nerelerden hasar aldığının tespitinin yapılarak yeniden rapor aldırılması gerektiğini, davalı tarafça araç mahrumiyet bedeli talebinin hukuka aykırı olduğunu, davacı tarafın aracın tamir süresince araç kiralamadığını, davalı müvekkili ve diğer davalılar hakkında ilamsız takip başlatıldığını, lehlerine hüküm kurulması halinde icra takibine yönelik müvekkilinin ödemiş olduğu ya da ödeyeceği bedellere yönelik davacı tarafa rücu etmek suretiyle dava haklarının saklı tuttuklarını beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.
İSTİNAFA CEVAP :
Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalı vekilinin istinaf itirazlarının haksız ve kötü niyetli olduğunu, meydana gelen kazada karşı tarafın aracın tam kusurlu müvekkilinin ise kusursuz olduğu sonucuna varıldığını, yargılama esnasında alınan kusur raporu ile tarafların kusur durumunun kesinleştiğini, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin de alınan bilirkişi raporları ile kesinleştiğini beyanla istinaf talebinin reddini istemiştir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, trafik kazası sonucu araç hasarından kaynaklı maddi tazminat isteğine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Davacı, çift taraflı trafik kazası sonucunda aracının hasarlandığını ve değer kaybına uğradığını, tamir süresince araçtan mahrum kaldığını belirterek bu kaza neticesinde araç hasarından kaynaklı husule gelen maddi zararın karşı aracın trafik sigortacısı, işletmecisi ve sürücüsü olan davalılardan tahsilini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince yürütülen yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davalı ... Tekstil Konfeksiyon Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili ile diğer davalılar istinaf yasa yoluna başvurmadığından davalılar ... Sigorta AŞ ile ....hakkında kurulan hükümler kesinleşmiştir.
6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
1-Davalı ...Tekstil Konfeksiyon Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin müvekkili yönünden arabuluculuk dava şartı olduğundan davanın reddi gerektiği yönündeki istinaf itirazı, davacının tacir olmadığı anlaşılmakla yerinde görülmemiş, bu yöndeki istinaf itirazının reddine karar verilmiştir.
2-Somut olayda tarafların kendi aralarında Maddi Hasarlı Kaza Tespit Tutanağını hazırlayarak beyanları doğrultusunda imza altına aldıkları, ... plakalı araç sürücü ...ın beyanında; .... sokak kavşağında durduğunu ve ....Bulvarına döneceğini, bulvardan gelen araç çıktığı sokağa dönerken onun arkasından gelen aracı görmediğini diğer araç ile çarpıştıklarını, .... plakalı araç sürücüsü ...in ise .... giderken diğer aracın ....sokaktan çıktığını ve çarpıştıklarını beyanında yazılı olarak belirttikleri, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden meydana gelen kaza mahallinde ... sokaktan ... Bulvarına çıkış esnasında sürücülere yönelik olarak trafik güvenliği açısından trafik uyarı işaretlerinden \"DUR\" levhasının mevcut olduğunun anlaşıldığı, sürücü .... idaresindeki .... plaka sayılı aracıyla kendi şeridinde düz ilerlemekte iken kendisine göre sağ tarafta bulunan ....sokak istikametinden kavşağa uyarı işaretlerinden \"DUR\" levhası bulunmasına rağmen kontrolsüz ve dikkatsiz bir şekilde çıkış yapan davalı sürücü ...nın kural ihlalini gerçekleştirmiş olmasıyla kazanın meydan gelmiş olmasından dolayı sürücü ....e trafik kuralları gereği atfedilebilecek her hangi bir trafik ihlalinin bulunmadığı, davalı sürücü ...ın ise meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyetinden dolayı, trafik kurallarını birinci derecede ihlal ettiği yönündeki trafik bilirkişi raporunda tarafların kusur oranlarının kazanın oluş şekline uygun olarak değerlendirildiğinin anlaşılmasına göre .... Tekstil Konfeksiyon Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin kusura yönelen istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.
3-Araç değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonraki ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır.
Somut dosyada sigorta eksperi bilirkişi tarafından sunulan raporda, davacıya ait aracın kaza tarihinden önce hasar kaydının bulunduğu belirtilmiş ve değerlendirmenin bu durum gözetilerek yapıldığı ifade edilmiş ise de bu hasar kayıtlarına ilişkin bilgi ve belgeler dosya arasında getirtilmeden aracın rayiç bedelinin ve değer kaybının tespiti hususunda rapor sunulduğu anlaşılmıştır. Oysa ki, aracın değer kaybı olup olmadığının tespiti için, aracın kaza tarihinden önceki hasar kayıtları da göz önünde bulundurularak değerlendirme yapılması, özellikle somut kazaya ilişkin hasar gören bölgeden daha önce bir hasar kaydı olup olmadığının değerledirilerek değer kaybı olup olmayacağı, var ise miktarının takdiri gerekmektedir.
Bu durumda ilk derece mahkemesince yapılması gereken iş, davacıya ait aracın kaza tarihinden öncesine ait hasar kayıtlarının Sigorta Bilgi Ve Gözetim Merkezinden ve gerekli olması halinde ilgili sigorta şirketlerinden getirtilerek, taraflardan davaya konu hasarlı araçla aynı niteliklere sahip aracın emsal değerleri ile ilgili delillerini dosyaya sunmaları için süre verilmesi, akabinde aracın önceki hasar kayıtları da gözetilerek değer kaybının belirlenmesi ve bu kapsamda davacıya ait aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, önceki hasarları vs. gibi hususlar göz önünde bulundurularak kaza tarihi itibariyle, emsal satış bilgileri de içeren, 2. el piyasa rayiç değeri ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre piyasasındaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark (aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi) hususlarında ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli şekilde sigorta eksperi bir bilirkişiden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesidir.
İlk derece mahkemesince, belirtilen hususlarla ilgili eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulduğundan, eksikliklerin giderilerek yeniden hüküm tesisi amacıyla kararın kaldırılması gerekmiştir.
Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davalı ... Tekstil Konfeksiyon Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin arabuluculuk dava şartına ve kusura yönelen istinaf istemlerinin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, davalı ... Tekstil Konfeksiyon Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin değer kaybı hesaplamasına yönelen istinaf isteminin yukarıda gösterilen sebepler yönünden kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının davalılar .... Sigorta AŞ ve .....yönünden kesinleştiği dikkate alındığında 6100 Sayılı HMK'nın 353/1 inci fıkrasının (a-6) bendi gereğince davalı ....Tekstil Konfeksiyon Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ile sınırlı olarak esası incelenmeden kaldırılmasına, davanın, istinaf yasa yoluna başvuran davalı ... Tekstil Konfeksiyon Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi yönünden yeniden görülmesi ve istinaf yasa yoluna başvurmayan diğer davalılar yönünden tahsilde tekerrür oluşmayacak şekilde hüküm kurulması için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, davalı ... Tekstil Konfeksiyon Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin diğer istinaf istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı .... Tekstil Konfeksiyon Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin arabuluculuk dava şartına ve kusura yönelen ve yerinde görülmeyen istinaf istemlerinin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Davalı .... Tekstil Konfeksiyon Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin değer kaybı hesaplamasına yönelen istinaf isteminin KABULÜNE,
3-Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas - .... Karar sayılı, 29/12/2023 tarihli kararının davalılar ... Sigorta AŞ ve .... yönünden kesinleştiği dikkate alındığında 6100 Sayılı HMK'nun 353/1 fıkra (a-6) bendi gereğince davalı ... Tekstil Konfeksiyon Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ile sınırlı olarak ESASI İNCELENMEDEN KALDIRILMASINA,
4-Davanın, istinaf yasa yoluna başvuran davalı .... Tekstil Konfeksiyon Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi yönünden yeniden görülmesi için ilk derece mahkemesine gönderilmesine, yeniden kurulacak hükümde davalı ... Tekstil Konfeksiyon Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin sorumluluğuna karar verildiği takdirde, davalılar .... Sigorta AŞ ve ... hakkında kesinleşen hükümle tahsilde tekerrür oluşturmamasına,
5-Davalı .... Tekstil Konfeksiyon Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin diğer istinaf istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
6-Davalı .....Tekstil Konfeksiyon Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi tarafından peşin yatırılan 1.169,40 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının Hazineye gelir kaydına, 427,60 TL istinaf karar harcının isteği halinde iadesine,
7-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, harç tahsil/ iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 13/07/2026 tarihinde, 6100 sayılı HMK'nın 353. maddesi (1-a) bendi gereğince KESİN olarak oy birliğiyle karar verildi.