T.C. BURSA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/110 - 2025/171
T.C.
BURSA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2022/110
KARAR NO\t: 2025/171
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ...
ÜYE\t\t: ...
ÜYE\t\t: ...
KATİP\t\t:...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 14/10/2021
NUMARASI\t\t: 2021/152 Esas - 2021/1029 Karar
DAVACI\t: ...
VEKİLİ \t: ...
DAVALI\t: ...
\t
VEKİLİ \t: ...
\t\t
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ\t: 10/02/2025
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 10/02/2025
Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/10/2021 tarih, 2021/152 Esas ve 2021/1029 Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;
TALEP\t:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının müvekkili şirket bünyesinde ... Teknik Hizmetler Mühendisi olarak Satış ve Teknik işler alanında çalıştıktan sonra işten ayrılarak rakip firma olan dava dışı ... Tic...A.Ş ünvanlı şirkette çalışmaya başladığını, müvekkil şirket ile davalı arasında belirsiz süreli iş sözleşmesinin yanı sıra aynı zamanda rekabet yasağına ilişkin de sözleşme imza altına alındığını, davalının bu sözleşmeye aykırı hareket ettiğini, dolayısıyla işbu sözleşmede belirtilen ve davalı tarafın cezai şart olarak ödemeyi kabul ettiği tazminatın ve aynı zamanda ihbar tazminatının mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilin davacı şirketten ''şirkette yaşadığı baskı, işyerinde yaşanan huzursuzluk, fazla mesai ücreti ödenmemesi'' gibi haklı nedenlerle ayrıldığını ve başka bir şirkette çalışmaya başladığını, rekabet yasağının da müvekkilinin iş sözleşmesini haklı nedenle fesh etmesi nedeniyle ortadan kalktığını, rekabet yasağının ihlaline ilişkin davacı iddialarının iş akdinin sona ermesinden sonraki döneme ilişkin olduğunu, müvekkilin davacı şirkette çalışmış olduğu pozisyonun üretim sırları hakkında bilgi edinmeye ve işverenin yaptığı işler hakkında bilgi sahibi olmaya elverişli bir pozisyon olmadığını, müvekkilin çalışmakta olduğu firmanın ithalatçı bir firma olduğunu ve Türkiye'de üretim yapmadıklarını, müvekkilin bu şirkette sahada satış konusunda faaliyet gösterdiğini, bu nedenlerle müvekkilin rekabet yasağı kaydı şartlarını taşımadığı ve rekabet yasağı sözleşmesinin geçerliliğini kaybettiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İş Mahkemesine açılan davada mahkemece Rekabet Yasağından Kaynaklanan davanın dosyadan tefrik edilerek Bursa .... İş Mahkemesinin 2020/901 Esına kaydedilen dosyada -2020/167 Karar sayılı kararı ile Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verildiği, yargılamaya Ticaret Mahkemesinde devam edildiği anlaşılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; 6098 sayılı TBK’nın 444/2. maddesine göre, \"Rekabet yasağı kaydı, ancak hizmet ilişkisi işçiye müşteri çevresi veya üretim sırları ya da işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkânı sağlıyorsa ve aynı zamanda bu bilgilerin kullanılması, işverenin önemli bir zararına sebep olacak nitelikteyse geçerlidir.\" şeklinde kurallara yer verilerek rekabet yasağının esaslarının düzenlendiği, TBK'daki ilgili madde hükümlerinden anlaşıldığı üzere kanun koyucunun amacı herhangi bir işçinin değil; işverenin ticari,mesleki ve üretim bilgileri ile müşteri çevresi hakkındaki bilgilere sahip olan işçinin, işveren bakımından olası tehlike oluşturabilecek davranışları engellemek olduğu, dolayısıyla davalının bu eyleminin TBK'nın 442 .maddesi vd uyarınca haksız rekabet teşkil etmediği kanaatine varılarak \"Davanın REDDİNE,\" karar verilmiştir.
Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davalı ...'in, bir ziraat mühendisi olarak müvekkili şirkette satış ve teknik işler alanında faaliyet yürüttüğünü ve müvekkili şirketin iş ve üretim sırları ile müşteri çevresi hakkında bilgi sahibi olduğunu, iki işletmenin tamamen veya kısmen bile aynı müşteri çevresine aynı/benzer türde ihtiyaçları temin eden edimler sunması halinde ortada bir rekabetin varlığından söz edilebileceğini, müvekkili ile davalı arasında imzalanan Rekabet Yasağı sözleşmesinde rekabet yasağının sınırları yer, zaman ve faaliyet alanı bakımından çizildiğini, davalı ...'in işten ayrılma tarihi olan 27/12/2019 tarihinden itibaren 24 ay süreyle Bursa ili ile sınırlı olmak üzere Sıvı Bitki Besleme Satışı konusunda faaliyet yürüten bir firmada çalışmamayı kendi hür iradesiyle kabul ve taahhüt ettiğini, müvekkili şirketin bitki koruma ürünleri faaliyeti çerçevesinde damlama ve yaprak gübresi satışı icra ettiğini, dava dışı ... firmasının ise zirai ilaç ve gübre satışı yaptığını, mahkemece bilirkişi raporunda belirtilmesine rağmen bu yönde araştırma yapılmadığını, dava dışı ... firmasının resmi internet sayfası incelendiğinde müvekkilinin üretim ve pazarlama konusuna ilişkin ürünlerin imalatının ve satışının yapıldığını, Müvekkili şirket ile dava dışı ... firmasının faaliyet alanlarına yönelik ziraat bilirkişilerce teferruatlı piyasa araştırma yapılmaksızın iş kolu, müşteri çevresi, satışı- üretimi yapılan maddeler araştırılamaksızın hukuka aykırı şekilde hüküm kurulduğunu,
yine mahkemece rekabet yasağını içeren rekabet sözleşmesinin dava dışı ... – ... ve Kimyevi Mamül. Tic. ve San. Ltd. Şti. ile davalı arasında imzalandığı, davacı şirket ile rekabet sözleşmesinin tarafı olan ... – ...Ltd. Şti’ arasındaki hukuki ilişkiyi gösterir yazılı bir belgenin olmadığının ve sözleşmenin geçersiz olduğu kanaati ile hiçbir araştırma ve tespit yapılmaksızın hukuka aykırı şekilde hüküm kurulmuş ise de davalının dahi rekabet sözleşmesinin geçersizliğine yönelik bir beyanı bulunmadığını, müvekkil şirket ile dava dışı ...- ...firması arasındaki hukuki ilişkinin ...tarihli ticaret sicil gazetesi ilanı ile izah edildiğini, sözleşme tarafı olan dava dışı ...-... ve Kimyevi Mamül Tic. Ve San. Ltd. Ştinin 18/09/2021 tarihinde bölünme yoluna gittiğini ve bölünme doğrultusunda ...-... ve Kimyevi Mamül Tic. ve San. Ltd. Şti. tüm hak ve alacaklarıyla birlikte ... ... Tar. Tek. San ve Tic. A.Ş. Şirketi'ne dönüşerek devrolunduğunu, işyerinin devri halinde devir tarihinde işyerinde mevcut olan iş sözleşmeleri bütün hak ve borçları ile devralana geçeceğinden davalının, ...- ... ve Kimyevi Mamül Tic. Ve San. Ltd. Şti ile imzalamış olduğu rekabet sözleşmesinin geçerliliğini korunuduğunu, mahkemenin bu yöndeki gerekçesinin yerinde olmadığını,
Dosyada alınan ...tarihli bilirkişi raporunda akdedilen rekabet yasağı sözleşmesinin hukuka uygun ve geçerli olduğu ilaveten davalı ...'in, dava dışı ... firmasında çalışmaya başlaması ile müvekkil şirket arasında imzalanan rekabet yasağı sözleşmesine aykırı hareket ettiği hususu sabit olan davalının sözleşmeye aykırı davranışı halinde işten ayrılmadan önce almakta olduğu en son aylık ücretinin 24 katı tutarında meblağı, cezai şart olarak işverene ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği hususu da açıkça ortada iken ilk derece mahkemesince yeterli ve gerekli araştırma yapılmaksızın ''davanın reddine'' karar verilmesinin hukuka ve kanuna aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılarak, ''davanın kabulüne'' karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
Dava, 6098 sayıl TBK'nın 444. maddesine dayalı işçi ile işveren arasında düzenlenen rekabet yasağı sözleşmesine aykırılık iddiasından kaynaklanan kaynaklanan tazminat ve cezai şart istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince, davanın reddine karar verilmiş olup, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
6098 sayılı TBK'nın 444. maddesi uyarınca,\" fiil ehliyetine sahip olan işçi, işverene karşı, sözleşmenin sona ermesinden sonra herhangi bir biçimde onunla rekabet etmekten, özellikle kendi hesabına rakip bir işletme açmaktan, başka bir rakip işletmede çalışmaktan veya bunların dışında, rakip işletmeyle başka türden bir menfaat ilişkisine girişmekten kaçınmayı yazılı olarak üstlenebilir.\" hükmünü içerir,
6098 sayılı TBK'nın 444. Maddesi'nin 2. Fıkrasında \"Rekabet yasağı kaydı, ancak hizmet ilişkisi işçiye müşteri çevresi veya üretim sırları ya da işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkânı sağlıyorsa ve aynı zamanda bu bilgilerin kullanılması, işverenin önemli bir zararına sebep olacak nitelikteyse geçerlidir\" şeklinde düzenlenmiştir.
Rekabet yasağı sözleşmesinin geçerli olabilmesi için, işveren tarafından sözleşmenin haklı nedenle feshedilmiş olması veya ayrılan işçi tarafından haksız olarak feshedilmemiş olması, davalı işçinin iş akdinin devamı sırasında işyerinin önemli müşteri çevresi veya üretim yönünden ticari sırlarına vakıf olabilecek bir pozisyonda çalışmış ve ayrıldıktan sonra yasaklı süre içerisinde rakip bir işyerinde çalışmaya başlaması veya kendisinin bu tür bir faaliyeti icra etmesi, önceki işyerinde edindiği bilgileri yeni işyerinde kullanmasının önceki işverene önemli zarar verebilme ihtimalinin varlığı yeterlidir. Yani, rekabet yasağı kaydı karşısında, işverenin somut bir zarara uğraması gerekmemekte olup, işçinin yaptığı iş nedeniyle edindiği bilgileri, çalışmaya başladığı başka bir rakip işletmede kullanarak davacı işverene önemli ölçüde zarar verme ihtimalinin bulunması aranmaktadır.
Somut uyuşmazlıkta davalı ile akdedilen rekabet yasağı sözleşmesinde 3/b bendinde \"Herhangi bir nedenle işten ayrılması halinde, ayrıldığı tarihten itibaren 24 ay süre ile Sıvı Bitki Besleme Satışı ve Teknik Hizmetler konusunda (...ili ile sınırlı olmak üzere), yurt içi ve yurt dışında faaliyet gösteren; işveren tarafından üretilen veya üretilmesi planlanan mal ve/veya hizmetlerin tümünü, bazılarını veya birini üreten ve/veya pazarlama ve satışını faaliyet konusu yapan başka işverene ait iş yerinde çalışmamayı, doğrudan veya dolaylı ortaklık ilişkisi kurmamayı, kendisine ait veya ortak olacağı bir iş yeri kurmamayı kabul ve taahhüt eder. “ hükmü bulunmaktadır.
Sözleşmenin 4/ b bendinde ise \"Rekabet yasağı ve sır saklama tahaaüdne aykırılık halinde işten ayrılmadan önce almakta olduğu en son aylık ücretinin 24 katı tutarında meblağı cezai şart olarak ödemeyi kabul ve tahaüt ettiği,\" düzenlenmiştir.
Davalı işçi ise sözleşmeyi ''şirkette yaşadığı baskı, işyerinde yaşanan huzursuzluk, fazla mesai ücreti ödenmemesi'' gibi haklı nedenlerle feshettiğini ve işten ayrıldığını ve başka bir şirkette çalışmaya başladığını, faaliyet gösterdiği iş alanının \"bitki koruma ürünleri\" üzerine olduğunu, Rekabet sözleşmesinde belirtilen \"sıvı bitki besleme satışı\" olmadığını, ayrıca yeni iş yerinde ki çalışma alanının ...ili olduğunu, savunmaktadır.
Mahkemece davanın reddine karar verilmiş ise de; Bilirkişi raporunda eksik olduğu belirtilen hususlarda eksiklikler tamamlanmadan eksik incelemeye dayalı olarak karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu kapsamda davalı ile Rekabet Sözleşmesini imzalayan ...-... ve Kimyevi Mamül Tic. ve San. Ltd. Şti.' nin davacı ... ... Tar. Tek. San ve Tic. A.Ş. Şirketi'ne devredilmesine dair kayıt ve belgelerin Ticaret Sicil Müdürlüğünden getirtilmediği davalının çalıştığı yeni işyeri ile ilgili bir araştırma yapılmadığı dikkate alınarak ilgili kayıtların Ticaret Sicil Müdürlüğünden getirtilmesi, davalının yeni girdiği ... Ticaret isimli işyerinin ve bu işyerinde davalının çalışma sınırları ve çalışma alanlarını gösteren tüm kayıt ve belgeler ve SGK kayıtları getirtilerek, gerek davacı şirketin faaliyet alanı gerekse davalının çalışmaya başladığı ... Şirketinin faaliyet alanları gözetilerek, işletmenin bulunduğu yer, yapılan iş ve davalının işletmedeki durumu değerlendirilerek, davacı şirket ile davalının çalışmaya başladığı şirketin faaliyet alanlarının tespiti, davalının, davacıda çalışırken yaptığı işe bağlı olarak şirket sırlarına vakıf olabilecek pozisyonda bulunup bulunmadığının ve davalının öğrendiği bilgileri rakip bir işletmede kullanarak eski işverenine önemli ölçüde bir zarar verme ihtimalinin bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerektiği, bu hususta gerekirse mahallinde keşif yapılarak, taraflarca bildirilen tanıklar dinlenerek, konusunda uzman bilirkişilerden davalının çalıştığı konum itibariyle şirket sırlarına vakıf olup olmadığının, öğrendiği bilgileri rakip işletmede kullanarak eski işverene önemli ölçüde zarar verme ihtimalinin bulunup bulunmadığının ve davalının çalışmaya başladığı yeni işyerinde davalının çalışmaya başladığı tarihten sonra davacının müşteri portföyü ile çalışma yapıp yapmadığının denetime açık olacak şekilde rapor alınmadan karar verilmesi ve ayrıca dosyaya rapor verin bilirkişinin uzmanlık alanının sektöre ilişkin olmadığı dikkate alınarak yerinde görülmemiştir.
Bununla birlikte davacı tarafça bildirilen ve şirket ile davalının iş akdinden kaynaklı ihbar tazminatına ilişkin Bursa .... İş Mahkemesi 2020/816 E. sayılı dosyasının akibeti araştırılarak, davalının iş aktinin feshinin haklı sebebe dayanıp dayanmadığı da irdelenerek sonucuna göre hüküm kurulması gerekmektedir.
Bu itibarla, mahkemece yukarıda açıklandığı üzere eksik hususlar tamamlanarak davalının çalıştığı iş yerinin faaliyet alanı ve davacı şirkette çalıştığı konum itibariyle ticari sırlara vakıf olup olamayacağının, davalının öğrendiği bilgileri rakip bir işletmede kullanarak eski işverenine önemli ölçüde bir zarar verme ihtimalinin bulunup bulunmadığının ve davalının çalışmaya başladığı yeni işyerinde çalışmaya başladığı tarihten sonra davacının müşteri portföyü ile çalışma yapıp yapmadığının, davacı şirket ile dava dışı ... firmasının faaliyet alanlarına yönelik iş kolu, müşteri çevresi, satışı- üretimi yapılan maddeler de değerlendirilerek içinde gerektiğinde sektör ve uzman kişilerin bulunduğu bilirkişi heyetinden rapor alınarak, neticesine göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince dosyanın ilk derece mahkemesine iadesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile; Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/10/2021 tarih, 2021/152 Esas ve 2021/1029 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
2-HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine İADESİNE,
3-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istek halinde yatırana iadesine,
4-Yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesi tarafından verilecek olan esas kararda dikkate alınmasına,
5-Kararın tebliği ve harç işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu oy birliği ile kesin olarak karar verildi. 10/02/2025
\t\t\t\t
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır