T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\tEsas-Karar No: 2025/353 Esas - 2026/388
\tT.C.
\tANKARA
\t14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t: 2025/353 Esas
KARAR NO\t: 2026/388
DAVA\t: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ\t: 14/05/2025
KARAR TARİHİ\t: 15/05/2026
KARAR YAZMA TARİHİ\t:18.05.2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili..... ile Davalı şirket arasında “... Hizmeti Alımı” sözleşmesi imzalandığını; bu sözleşmeye istinaden Havalimanlanndaki elektronik cihazlar “... Poliçesi” kapsamında sigortalandığını; ... Havalimamnda kullanılmakta olan ... seri no.lu ... marka .....model ... cihazı jeneratör anzasının ... Sigorta A.Ş.'ye ihbar edildiği ve söz konusu anzaya ilişkin KDV dahil 212.400,00-TL'nin ödenmesi sigorta şirketinden talep edildiğini Konuyla ilgili olarak sigorta şirketince yaptırılan ekspertiz incelemesinde; ..... Teminat Dışı Kalan Haller Madde 3 (j) \"Valf ve tüpler hariç sigorta, conta, kayış vesair gibi değiştirilebilir parçalar ve yağlar veya kimyasal maddeler gibi belirli sürelerde değiştirilmesi ve yenilenmesi mutad olan malzemelerde kullanılma neticesinde meydana gelecek ziya ve hasarlar (Bu parça ve malzemeler sebebiyle sigortalı diğer kıymetlerde meydana gelecek ziya ve hasarlar teminata dahildir)\" ile ..... Genel Şartlan Aksine Sözleşme Yoksa Teminat Dışında Kalan Haller Madde 2 (g) \"Valf ve tüplerde meydana gelecek ziya ve hasarları\" ibarelerine istinaden bahse konu hasarın teminat kapsamı dışında değerlendirildiğinin belirtildiğini; Müvekkilinin teknik komisyonunca yapılan değerlendirmeyi içeren Teknik Raporda \"en az 6 bin saat arama sayısına ulaşılmaması halinde anzanın teminat kapsamında, 6 bin saat tarama sayısına ulaşılması halinde ise anzanın teminat kapsamı dışında değerlendirilebileceği\" bildirildiğinden, söz konusu cihazın çalışmasına ait sayısal bilgiler incelendiğinde cihazın saat tarama sayısı için etkin XRay ışınlanması ile toplam çalışma saati olan 2718:10 şeklinde geçen sürenin baz alınması gerektiğinin belirtildiğini; \"Fazlaya dair haklar saklı kalmak üzere toplam 212.400,00-TL alacağın hasar ihbarı tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini\" talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Sigorta Şirketinin Sorumluluğunun, Kanun, Poliçe Genel ve Özel Şartları Uyarınca Tespit Edilecek Olup Müvekkil Şirketin Zarardan Herhangi Bir Sorumluluğu Bulunmadığını 6102 S.lı Türk Ticaret Kanunu madde 1462 ile: sigorta bedeli, sigorta değerinden az olduğu takdirde, sigorta edilmiş menfaatin bir kısmının zarara uğraması hâlinde sigortacı, aksine sözleşme yoksa, sigorta bedelinin sigorta değerine olan oranına göre tazminat ödeyeceğini, Eksik sigorta, sigortalanan menfaatin kısmen zayii halinde işlerlik kazandığını, kısmi zayi gerçekleştiğinde sigortacının sorumluluğu sigorta sözleşmesi ile kararlaştırılan sigorta bedelinin sigorta ettirilen menfaatin gerçek değerine olan oranı hesaplanarak bu oranda yapılacak indirim sonucu kalan miktar ile sınırlı olduğunu, bu biçimde oranlamaya dayalı yapılan ödemeye esas hesaplama yöntemine ise uygulamada proporsiyon adı verildiğini, TTK madde 1462 uyarınca aksine bir sözleşme bulunmaması nedeni ile eksik sigorta hali ve işbu hal gereği Müvekkili Şirketin proporsiyon ile ödeme hak ve yükümlülüğü bulunduğunu, aksi bir sözleşmenin varlığını -ki 2025 yılına ilişkin poliçelerinde Davacı Taraf şartnamesine eksik sigortanın uygulanmayacağına ilişkin aksine bir kayda yer verdiğini, yani Davacının eksik sigortanın varlığı ve uygulamasına ilişkin durumu kabul etmiş olup 2025 yılı için olan poliçeleri için aksine bir sözleşme yaptığını, ancak işbu dava konusu poliçeleri yukarı da belirtildiği üzere 2023-2024 dönemine ilişkin olup ispat yükünün ise HMK. m. madde 190 ve TMK. madde 6 gereği davacı tarafta olduğunu; Müvekkili şirket ile davacı taraf arasındaki teknik şartname içeriğinde hem eksik sözleşme hem de ilgili genel şartların 2. nci maddesine ilişkin poliçe özel şartına dair aksine bir sözleşme maddesi görülmediğini; 21965 numaralı dosya kapsamında 27.05.2024 tarihinde ... Havalimanında kullanılan ..... marka ..... model ... seri numaralı ... cihazına ait jeneratörde (tüp) hasar meydana geldiğini; Elektronik Cihaz Sigortaları Genel Şartlarının \"Aksine Sözleşme Yoksa Teminat Dışında Kalan Haller\" başlıklı 2/g maddesi ile \"Valf ve tüplerde meydana gelecek ziya ve hasarları\" teminat dışı olarak düzenlenmiş olup işbu poliçe nezdinde aksine bir sözleşme bulunmaması nedeni ile hasar teminat dışı olarak değerlendirildiğini; Elektronik Cihaz Sigortaları Genel Şartları'nın 16 ncı maddesinde \"Sigorta bedeli poliçede muhtelif birimler (ünite veya gruplar) itibarıyla ayrı ayrı gösterilmiş ve bu birimlerden (ünite veya gruplardan) biri veya birkaçı tam hasara uğramış ise bu birimlere (ünite veya gruplara) ilişkin sigorta teminatı, hasar tarihinde sona erer. Kısmi hasar halinde ise her birim (ünite veya grup) için tesbit edilmiş olan sigorta bedeli hasar tarihinden itibaren ödenen tazminat miktarı kadar eksilir.\" düzenlemesinin yer aldığını; ... poliçesi kapsamında ise sigortalının teminat altına alınan elektronik cihazını, kullanım kılavuzu ve talimatları uyarınca koruyucu cihaz ve alarm sistemi ile kullanma yükümlülüğü bulunduğunu;
İddia ederek; \"Davanın reddine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini\" talep etmiştir.
DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK: Dava; Havalimanı envanterinde bulunan ... marka ..... model ... seri numaralı 2017 üretim tarihli ... bagaj kontrol cihazı jenaratörünün arızası sebebiyle sigorta şirketinden maddi tazminat alacağı istemine ilişkindir. UYUŞMAZLIK: Taraflar arasındaki akdedilen 2024 yılı ... hizmet alımına ilişkin sözleşme ve 31.12.2023 tarihli ... poliçesi kapsamında; yetki itirazı, hasarın teminat klozu kapsamında kalıp kalmadığı, eksik sigorta şartlarının oluşup oluşmadığı, faizin başlangıcı ve faizin türü, davacının gerekli tedbirleri alıp almadığı kusur durumunun bulunup bulunmadığı hususunun konunun uzmanları bilirkişilerce incelenerek, davacı tarafın makine hasarı kapsamında uğramış olduğu zararlarını davalı sigorta şirketinden talep edip edemeyeceği talep edebilecek ise talep edebileceği maddi tazminat miktarının tespitine ilişkindir.
DELİLLER: ... Sigortadan davaya konu hasar dosyasının istendiği, anlaşıldı. Davalı vekilinin uzman görüşü raporu sunduğu görüldü. Akabinde Dava dosyasının, ön inceleme tutanağında belirlenen uyuşmazlık konuları esas alınmak suretiyle, tarafların iddia ve savunmalarını karşılar şekilde bilirkişi raporu düzenlenmesi amacıyla, 1 SİGORTACI, 1 MAKİNA VEYA MEKATRONİK MÜHENDİSİ, 1 SÖZLEŞMELER HUKUKUNDAN ANLAYAN NİTELİKLE HESAP BİLİRKİŞİNDEN oluşan bilirkişi heyetine tevdine karar verildiği ve heyet raporunun dosya arasına alındığı, Rapor geldikten sonra Sigorta bilirkişi raporunda eksik sigortanın varlığı veya yokluğu denetime açık şekilde poliçe şartlarına ve bilimsel metodlara göre tartışılmadan davalı sigortanın ödememe sebebinin teminat dışı zarar sebebiyle hasar olması ve teminat bedelinin eksper raporunda uygun görülmesi nedeniyle eksik sigorta tartışılmamış olup, taktir mahkemeye bırakılarak gerçek duruma göre eksik sigortanın şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği, bilimsel yöntemlere göre hesaplanması ve tartışılması ve sonuca göre rapor düzenlenmesi için heyete 15 gün süre verilerek ek rapor istenmesine, karar verilmiş ve ek rapor dosyaya alınmıştır.
BİLİRKİŞİ RAPORU : Bilirkişi heyeti sundukları rapor ile: Davacıya ait ..... Havalimanı'nda bulunan elektronik cihazların 31.12.2023 - 31.12.2024 tarihleri arasındaki rizikolara karşı ... nolu ..... Poliçesi ile davalı tarafından teminat altına alındığı, poliçe vadesi içinde dava konusu cihazın hasara uğradığının sabit olduğu; Yapılan teknik incelemede, \"Elektrik kaynaklı bir arıza olduğu, parçanın mutad teknik ömrünü doldurmadan zarar gördüğü ve arızanın kullanıcı kusurundan değil dış etkenlerden kaynaklandığı\" kanaatine varıldığı ve davacı tarafından talep edilen KDV dahil 212.400-TL'nin piyasa rayiçlerine uygun olduğunun değerlendirildiği, Hasar ile ilgili olarak eksik sigorta uygulanmasına gerek olmadığı, Teknik şartnamede ve davalı tarafından imzalanan poliçede voltaj düzenleyici koruyucu cihaz kullanım zorunluluğunun bulunmadığı, davacıya böyle bir yükümlülüğünün yükletilemeyeceği, davacı tarafın dava dilekçesi ile, söz konusu hasarın giderilmesi için harcanan 212.400,00 TL'nin avans faizi ile tahsiline karar verilmesinin talep edildiği kanaatine varılmıştır.
BİLİRKİŞİ EK RAPORU : Bilirkişi heyeti ek raporları ile; Dava konusu ... cihazının hasar tarihindeki yeni (ikame) değerinin 220.000-EURO + KDV, cihazda bulunan jeneratörün yeni (ikame) değerinin 9.800-EURO + KDV, jeneratörün sadece valf ve tüp değişim bedelinin ise 4.700-EURO + KDV olduğu, Taraflar arasında düzenlenen sözleşme, teknik şartname ve sigorta poliçesi incelendiğinde, hiçbirisinde TTK m. 1462'nin aksine eksik sigorta uygulanmayacağına dair bir hüküm bulunmadığı, dolayısı ile şartlar oluşmuşsa işbu dava konusu hasar için de eksik sigorta hesabı yapılmasının mümkün olduğu, Ancak dosyadaki poliçe ve eklerinde dava konusu hasarlanan ..... model (seri no: ..., 2017 üretimli) ... bagaj kontrol cihazının sigorta bedeline ilişkin bir kayıt görülmediği, (başkaca benzer dosyalarda cihaz listelerinin bulunduğu), davalı tarafından da dayanak hiçbir kayıt veyahut değer tespiti sunulmadığı, sadece genel olarak eksik sigorta savunmasında bulunulduğu, Mevcut durumda sigorta bedeli tespit edilemediğinden eksik sigorta incelemesi/hesabı yapılamadığı, gerekli kayıtlar dosyaya kazandırıldığında tekrar değerlendirilebileceği, kanaatine varmışlardır.
BİLİRKİŞİ EK RAPORU: Dava konusu ... cihazı jeneratör arızasının valf ve tüp değişimi ile giderildiği kanaatine varıldığı, ..... Genel Şartları Madde 2 (g) hükmüne göre \"aksine sözleşme yoksa valf ve tüplerde meydana gelecek ziya ve hasarların teminat dışı\" olduğu, bu durumda dava konusu hasarın sigorta teminatı dışında kaldığının değerlendirildiği, Hasarın teminat kapsamında kaldığı kanaatine varılması halinde, eksik sigorta uygulandığında sigortacının sorumlu olacağı tutar 48.649,15-TL, uygulanmaması durumunda ise 212.400,00-TL olarak hesaplandığı, kanaatine varmışlardır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; Havalimanı envanterinde bulunan ..... marka ..... model ... seri numaralı 2017 üretim tarihli ... bagaj kontrol cihazı jenaratörünün arızası sebebiyle sigorta şirketinden maddi tazminat alacağı istemine ilişkindir.
Uyuşmazlık; taraflar arasındaki akdedilen 2024 yılı ... hizmet alımına ilişkin sözleşme ve 31.12.2023 tarihli ... poliçesi kapsamında ve elektronik cihaz sigortaları genel şartları kapsamında; hasarın teminat klozu kapsamında kalıp kalmadığı, eksik sigorta şartlarının oluşup oluşmadığı, faizin başlangıcı ve faizin türü, davacının gerekli tedbirleri alıp almadığı kusur durumunun bulunup bulunmadığı hususunun konunun uzmanları bilirkişilerce incelenerek, davacı tarafın makına hasarı kapsamında uğramış olduğu zararlarını davalı sigorta şirketinden talep edip edemeyeceği talep edebilecek ise talep edebileceği maddi tazminat miktarının tespitine ilişkindir.
Dosya kapsamında 08.12.2025 tarihli alanında uzman bilirkişi heyetince düzenlenen rapor ve devamında eksik sigortanında olumlu olumsuz terditli tartışılması için alınan 09.03.2026 tarihli 2. Ek rapor denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuştur.
Buna göre raporda da belirtildiği gibi arızanın kaynağı; cihazdaki arıza jeneratörün tamamında değil, jeneratör ünitesi içinde yer alan valf ve tüpler (... tüpü) grubu bileşeninde meydana gelmiş olup, bu arıza cihazın teknik ömrü açısından beklenmeyen ve ani nitelikte bir arızadır. Teknik komisyon raporunda belirtilen ≈ 2718 saatlik çalışma süresi dikkate alındığında, söz konusu bileşenin beklenen teknik ömrünü doldurmadan arızalandığı anlaşılmaktadır. Dosya kapsamındaki teknik belgelerde, arıza tarihinde şebekede voltaj dalgalanması yaşandığına dair kayıtlar bulunmakta olup, bu dış elektriksel etkinin valf–tüp grubunda görülen hasarı tetiklediği teknik olarak uyumludur. Bu nedenle arızanın, doğal yıpranmaya bağlı bir ömür sonu arızası değil, harici elektriksel stresin yol açtığı ani bir teknik arıza olduğu değerlendirilmektedir. Arızalı valf ve tüpler grubu bileşeninin yerinde onarımı mümkün olmadığından yetkili servis tarafından yeni bir valf–tüp grubuyla değişimi gerçekleştirilmiş ve değişim sonrası cihazın normal performansına geri döndüğü Uygunluk Raporu (04.11.2024) ile doğrulanmıştır. Arızalı valf–tüp grubunun yenisi için ...’de tek yetkili servis konumundaki ... Malz. San. ve Tic. A.Ş.’den ... Bey ile telefon ile yapılan görüşmede, söz konusu parçanın onarımının belirlenen güncel birim fiyatının 4.700 EUR + KDV olduğu teyit edilmiştir. Bu parça bedeli esas alındığında; bilirkişi raporunun hazırlandığı 26.11.2025 tarihindeki ... EUR kuru olan 49,150 TL üzerinden parçanın güncel karşılığı ≈ 231.005 TL + KDV (≈ 277.206 TL KDV dahil) seviyesine ulaşmaktadır. Öte yandan, fatura düzenleme tarihi olan 31.10.2024 tarihinde ... EUR kuru 37,310 TL olup; aynı 4.700 EUR birim fiyatı üzerinden hesaplanan parça değeri ≈ 175.357 TL + KDV (≈ 210.428 TL KDV dahil) düzeyindedir. Bu hesaplama, 31.10.2024 tarihinde düzenlenen 212.400 TL (KDV dahil) tutarındaki yetkili servis faturasının dönemsel kur koşullarıyla uyumlu olduğunu matematiksel olarak doğrulamaktadır. Dosyada fatura dışında herhangi bir alternatif fiyat teklifi, üretici parça listesi veya ikinci bir servis fiyatı bulunmadığından; ayrıca parçanın değişiminin ...’de yalnızca tek yetkili servis tarafından yapılabilmesi sebebiyle başka bir piyasa kıyası yapılması teknik olarak mümkün değildir. Üretici onaylı güncel fiyatın 4.700 EUR olarak teyit edilmesi de, yetkili servis tarafından 31.10.2024 tarihinde kesilen fatura bedelinin o tarih itibarıyla gerçek piyasa rayicini yansıttığını göstermektedir. Bu nedenle arıza tarihindeki rayiç bedelin, 31.10.2024 tarihli 212.400 TL (KDV dahil) tutarındaki fatura olduğu; güncel piyasa koşullarında ise parçanın değerinin üretici tarafından teyit edilen 4.700 EUR + KDV seviyesinde bulunduğu kanaatine varılmıştır.
Sigorta poliçesi incelendiğinde; davacıya ait ... Havalimanı'nda bulunan elektronik cihazlar 31.12.2023 - 31.12.2024 tarihleri arasındaki rizikolara karşı ... nolu ..... Poliçesi ile davalı tarafından teminat altına alınmıştır. Kök ve ek raporda açıklandığı üzere ... jeneratörü, \"yüksek gerilim güç kaynağı ve X-ışını tüpünden oluşan entegre bir ünitedir\". Dosyadaki savunmalar ve ekspertiz raporuna göre kök raporumuzda tamir gören kısmın valf ve tüp olduğu tespit edilmiş.
Yetkili Servis ile Şifahi Görüşme: Kök rapor ve 1. Ek rapor aşamalarında, cihazın ...'deki tek yetkili servisi olan ... Malz. San. ve Tic. A.Ş.'de yetkili servis sürecini yürüten ... Bey ile bizzat telefonla görüşülerek teknik sorgulama yapılmıştır.
Fiyat Teyidi ve Teknik Matematiksel Doğrulama: ... jeneratörü, yüksek gerilim güç kaynağı ve X-ışını tüpünden oluşan entegre bir ünitedir. Yapılan görüşmede ... Bey'den, bu jeneratörün tamamının sıfır (ikame) değerinin 9.800 EURO + KDV olduğu, arızalanan sadece valf ve tüp grubunun değişim bedelinin ise 4.700 EURO + KDV olduğu bilgisi teyit edilmiştir.
Fatura Tutarı ile Eşleşme: Faturanın kesildiği 31.10.2024 tarihindeki ... döviz kuru (1 EUR = 37,310 TL) üzerinden 4.700 Euro birim fiyatını hesapladığımızda, parça değeri tam olarak 175.357 TL + KDV, yani KDV dahil 212.428 TL yapmaktadır. Bu hesaplama, faturada yazan 212.400 TL'lik tutarın doğrudan valf-tüp değişimi bedeli olduğunu matematiksel olarak ispatlamaktadır.
Taraflar arasında yer alan sigorta poliçesinin elektronik cihaz sigortaları genel istisnaları başlığında düzenlenen madde 1 de yer alan elektronik cihazlar genel şarnamesi madde 2 ve madde 3 te yer alan teminat dışı haller teminat kapsamında olmadığı kararlaştırılmıştır.
Elektronik Cihaz Sigortaları Genel Şartları
Aksine Sözleşme Yoksa Teminat Dışında Kalan Haller
Madde 2- Aksine sözleşme yoksa aşağıdaki haller sigorta teminatı dışındadır:
g) Valf ve tüplerde meydana gelecek ziya ve hasarları,
Bu durumda dava konusu edilen hasar tüp veya valf arızasından kaynaklanmakta olduğundan, Sigorta Genel Şartları gereği poliçede ayrıca bu konuda bir teminat da verilmediğinden, talebin teminat dışında kaldığı değerlendirilmiştir.
\tNihayetinde dava konusu ... cihazı jeneratör arızasının valf ve tüp değişimi ile giderildiği, Elektronik Cihaz Sigortaları Genel Şartları Madde 2 (g) hükmüne göre \"aksine sözleşme yoksa valf ve tüplerde meydana gelecek ziya ve hasarların teminat dışı\" olduğu, bu durumda dava konusu hasarın sigorta teminatı dışında kaldığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;
1-Davanın REDDİNE,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00 TL harçtan, dava açılışında alınan 3.627,27 TL peşin harcın düşülmesi ile fazla 2.895,27 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde YATIRANA İADESİNE,
3) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin DAVACIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
4) Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5) Davalının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,
6) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANA İADESİNE,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ..... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 15/05/2026
Katip .....
¸
Hakim .....
¸