T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 23. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/1525 - 2026/1419
\t T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ\t
23. H U K U K D A İ R E S İ \t\t\t \t\t\t
\t \t\t (İ S T İ N A F B A Ş V U R U S U N U N
\t\t\t E S A S T A N R E D D İ)
\t\t\t
ESAS NO\t: 2022/1525
KARAR NO\t: 2026/1419
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN:
MAHKEMESİ\t: Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ\t: 22.03.2022
ESAS-KARAR NUMARASI\t: 2020/672 E., 2022/172 K.
Asıl ve birleşen davada:
DAVA\t: Alacak
KARAR TARİHİ\t: 25.06.2026
YAZIM TARİHİ\t: 25.06.2026\t \t
\tDavalı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi.
\tGEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ\t:
\tAsıl davada davacı vekili özetle: Müvekkili ile davalı arasında 28.12.2016 tarihinde 64 işçi ile ... Genel Müdürlüğü Genel Temizlik Hizmetleri Alımı işi sözleşmesi imzalandığını, hizmet alım işine ait belirtilen sözleşmede, sözleşme bedeline dahil damga vergisi bedelinin, sözleşmeye aykırı olarak yüklenici firma tarafından Gelir İdaresi Başkanlığı'na şikayet yoluyla başvurularak iade alınması nedeniyle, Vergi Dairesi'nce tahakkuk ettirilen alım karar pulu bedeli ikinci kez gecikme faizi ve cezası ile birlikte müvekkilince ödenmek zorunda kalındığını, yüklenici firmanın mükellef olmadığı gerekçesiyle Gelir İdaresi Başkanlığı'na alım karar pulu bedelinin iadesi talebiyle vaptığı başvurusu üzerine ödenen alım karar pulu bedelinin firmaya iade edildiğini, yüklenici firmanın alım karar pulu bedelini iade almasının sözleşmeye, Kamu İhale Kanunu'na ve bu kanunun alt düzenleyici hükümlerine aykırı olduğunu, sözleşme ve genel giderler olarak her bir personelin işçilik maliyetinin %4'ü oranında hesaplanan bedelin ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergilerini de karşılamak üzere belirlendiğini, ihale dokümanı ve sözleşme gereği ihale alım karar pulu bedelinin ödenmesinden yüklenici firmanın sorumlu olduğunu, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları ile ilgili bütün ihalelerin şartnamelerinin \"teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesinde yer verildiğini, ihaleye katılan isteklilerin idari şartnamede yer alan bu maddeyi okuyup, bildiğini ve ihale öncesi ihale dokümanları içinde yer alan idari şartnameye itiraz edebilme hakları olduğu halde itiraz etmediklerini ileri sürerek, fazlaya dair dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla 35.215,85 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
\tAsıl davada davalı vekili özetle: Sözleşme imzalanmadan önce kurumun almış olduğu ihale kararına istinaden ödenmesi gereken ihale karar pulu damga vergisini kamu gücü kullanılarak davacı tarafından müvekkiline ödetildiğini, müvekkili, ihale karar pulu damga vergisinin 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu uyarınca sorumlusu ve mükellefi ihale makamı olmasından dolayı Gelir İdaresi Başkanlığı'na şikayet yolu ile başvuru yaparak yatırmış olduğu miktarı iade aldığını, ihale kararının davacının tek başına aldığı ve sadece kurumun imzasını taşıyan tek taraflı bir işlem olduğunu, damga vergisi kanununda ihale kararı için belirlenen oran sözleşme bedelinin 0,569’u olduğunu, ihale kararı hangi istekli için alınmış ise o istekli ile ihale kararından sonra sözleşme imzalanmakta olup bu sözleşmede belirlenen damga vergisi tutarının sözleşme bedelinin 0,948 olduğunu, sözleşme ve şartname hükümlerinin genel işlem koşullarını taşıdığını, müvekkilinin menfaatine aykırı olan anılan madde içeriklerinin uygulanmasının sonuçları hakkında açıkça müvekkilinin bilgilendirilmemiş olmasından dolayı söz konusu madde hükümlerinin yazılmadığını, davacının iddialarında söz konusu damga vergisini iki kez ödediklerini beyan ettikleri, bu iddialarının somut olaya uygun düşmediğini, çünkü Kamu İhale Genel Tebliği'nde %3 sözleşme giderlerinin içinde sözleşme damga vergisi, ihale karar pulu damga vergisi, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği, oryantasyon eğitim gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere bazı unsurların sayıldığını, taraflar arasında imzalanan sözleşme ile kıdem tazminatından dolayı sorumluluğun müvekkiline yüklendiğini, sadece kıdem tazminatı ödemesinin sözleşme bedelinin %8’ine tekabul ettiğini, davacının ihale karar pulu bedelinin %3’ünün sözleşme giderleri içinde ödendiğini, daha sonra tekrardan vergi dairesine ödendiğini, bu şekilde mükerrer ödeme yapıldığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
\tBirleşen davada davacı vekili özetle: Davalının aynı sözleşme kapsamında daha önce de alım karar pulu bedelini tahsil etmesi nedeniyle hakkında Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/672 esas sayılı dava dosyası ile dava açıldığını ileri sürerek, dosyanın bu dosya ile birleştirilmesine ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 30.880,33 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
\tİlk derece mahkemesince \"...Yukarıda ayrıntılı olarak anlatılan bilirkişi kurulu tarafından dosyamıza sunulan asıl dava dosyasına ve birleşen dava dosyasına ilişkin raporlar incelendiğinde; ... Genel Müdürlüğü tarafından Maltepe Vergi Dairesi Müdürlüğüne 10.03.2020 tarihinde 35.215,85-TL ödeme yapıldığı, Davacı ... Genel Müdürlüğü de sözleşme bedeline dahil Damga Vergisi bedelinin, Vergi Dairesince tahakkuk ettirilen ve ödediği bedel olan 35.215,85-TL'nin 7 gün içerisinde ödenmesinin ihtar ettiği, sözleşme ve eklerindeki hükümler göz önüne alındığında sözleşme damga vergisinin davalı yüklenicinin sorumluluk alanında olduğu ve bu sorumluluk çerçevesinde ilgili vergi dairesine ödeme yapmış olduğu, sözleşmenin ilgili maddeleri tarafları bağlayıcı özelliği bulunduğu, davalı tarafından iradesini sakatlayan ve sözleşenin geçersiz olduğuna ilişkin bir iddiasının bulunmadığı anlaşılmakla damga vergisinden davalının sorumlu olduğu ve davacının ödemek zorunda olduğu damga vergisi bedelini iade etmesi gerektiğini belirten raporun sunulduğu anlaşılmış,
\tBirleşen davaya ilişkin olarak; Sözleşmenin tarafları bağlayıcı özelliğinin bulunduğu sabit olmakla davalı tarafından da iradesini sakatlayan ve sözleşmenin geçersiz olduğuna ilişkin bir iddia ileri sürülmediğinden damga vergisinin davalı Yüklenici'nin sorumluluk alanında bulunduğu, Davacı ... Genel Müdürlüğü tarafından damga vergisi, gecikme cezası ve faiz bedeli olarak Maltepe Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne 11.12.200 tarihinde ödenen 30.880,33 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte tahsil edilebileceğinin belirten raporun sunulduğu görülmüş, bu bilirkişi raporları hüküm verilirken değerlendirmeye esas alınmış, mahkememizin 2020/672 esas sayılı asıl dava dosyasında; 35.215,85-TL'nin ödeme tarihi olan 10/03/2020'den itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Mahkememizin 2020/672 esas sayılı asıl dava dosyası ile birleşen Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin Esas No:2021/178, Karar No:2021/202 sayılı dosyasında;
Davacının davasının kabulü ile; 30.880,33-TL'nin ödeme tarihi olan 11/12/2020'den itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine...\" karar verilmiştir.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Davaya dayanak yapılan tip idari şartnamelerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki tüm ihalelerde kullanılan standart metinler olduğu, bu nedenle genel ve özel bütçeli idarelerle kamu iktisadi teşebbüsleri arasında ayrım yapılmaksızın uygulanmasının doğru olmadığı, kamu iktisadi teşebbüsleriyle yapılan sözleşmelerde ihale karar damga vergisinin ihale makamına ait olduğunun ayrıca düzenlenmesi gerektiği, tip şartnamelerin dipnotlarında da bu hususun açıkça belirtildiği, sözleşmede ihale karar damga vergisinin yüklenici tarafından ödeneceğine ilişkin açık bir hüküm bulunmadığı, bu nedenle sözleşmede düzenlenmeyen hususlarda TBK hükümlerinin uygulanması gerektiği, aksi kabulün TBK genel işlem koşullarına ilişkin hükümlerini işlevsiz hale getireceği, ihale sürecinde önce yalnızca idarenin imzasını taşıyan ihale kararının alındığı ve bu karar nedeniyle binde 5,69 oranındaki ihale karar damga vergisinin ödendiği, daha sonra yüklenici ile sözleşme imzalandığı ve ayrıca binde 9,48 oranındaki sözleşme damga vergisinin ödendiği, ihale karar damga vergisi ile sözleşme damga vergisinin birbirinden farklı hukuki işlemlerden kaynaklanan iki ayrı vergisi olduğu, sözleşmenin imzalanmasına ilişkin tek verginin sözleşme damga vergisi olduğu, ihale karar damga vergisinin ise ihale sürecine ilişkin ayrı bir vergi niteliğinde bulunduğu, bilirkişi raporunda ihale karar damga vergisinin yükleniciye ait olduğunun iki ayrı gerekçeyle açıklandığı, tebliğde ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergilerinden söz edilmesinin, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nda belirlenen vergi mükellefiyetini değiştirmeyeceği, taraflar arasında imzalanan sözleşmede ihale karar damga vergisinin yüklenici tarafından ödeneceğine ilişkin açık bir düzenleme bulunmadığı, bu nedenle söz konusu verginin müvekkilinden tahsil edilmesinin hukuka aykırı olduğu nedenleriyle, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Asıl ve birleşen dava, taraflar arasında akdedilen hizmet sözleşmesi kapsamında alacak taleplidir.
\tDosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1.b.1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
\t1-) Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK m. 353/1.b.1 gereğince esastan reddine,
\t2-) Asıl davada alınması gereken 2.405,59 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 528,20 TL harcın düşümü ile kalan 1.877,39 TL harcın: Birleşen davada alınması gereken 2.109,44 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 520,70 TL harcın düşümü ile kalan 1.588,74 TL harcın davalıdan alınıp Hazine'ye gelir kaydına,
\t3-) İstinaf kanun yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan avansın karar kesinleştiğinde gideri içerisinden karşılanarak iadesine,
\t4-) HMK m. 359/4 gereğince kararın tebliği, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemleri ile m. 302/5 gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,
dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda,\tHMK m. 362/1.a gereğince miktar itibari ile KESİN olmak üzere, oybirliğiyle karar verildi. 25.06.2026
Başkan Üye Üye Katip