T.C. ... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\tEsas-Karar No: 2019/544 Esas - 2025/829
\tT.C.
\t...
\t3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t: 2019/544
KARAR NO\t: 2025/829
DAVA\t: Alacak
DAVA TARİHİ\t: 31/01/2020
KARAR TARİHİ\t: 20/11/2025
K.YAZIM TARİHİ \t: 21/11/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak, İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVADA;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı yan ile müvekkili arasında .... .... .... sınırları içerisinde inşa edilecek Karsantı Barajı ve Hidroelektrik Santrali'nin Elektrik işleri için mühendislik ve danışmanlık hizmetleri amacıyla “Karsantı Barajı ve Hidroelektrik Santrali Mühendislik ve Danışmanlık Hizmetleri Tedarik Sözleşmesi” imzalandığını, sözleşme gereğince işin bedeli KDV hariç 950.000,00 TL olarak kararlaştırılıp olup, bunun 193 000.00 TL'lik bölümü müvekkiline ödendiğini, 755.000,00 TL'lik bölümle ilgili olarak ise müvekkili tarafından düzenlenen faturamın davalıya teslim edilmesinden itibaren üç gün içinde faturada yazılı miktarın müvekkiline ödeneceği sözleşmenin 8.nci maddesinde ayrıntılı olarak hüküm altına alındığını, sözleşmede yer alan 8/4.üncü maddesine göre doğmuş olan 75.000,00 TL'lik alacak ile yine sözleşmenin 8/12.nci maddesinde yer alan “her üç ayda bir ödenmesi gereken 20.000,00 TL tutarındaki danışmanlık ve destek hizmetleri bedeline ilişkin ödemeyi talep ettiğinde davalı Borçlunun “faturanızı düzenleyin ödeyelim” dediğini, müvekkilinin de 11.07.2019 tarih ve KDV dahil 113.870,00 TL bedelli faturayı düzenleyerek davalıya gönderdiğini, davalının 38 gün sonra bahse konu faturayı iade taahhütlü bir yazı ile müvekkiline geri gönderildiğini, bunun üzerine davalı borçlu aleyhine ... 11. lera Müdürlüğü'nün 2019/11495 E. Sayılı takip dosyası üzerinden 113.870,00 TL'lik icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu belirterek; davanın kabulü ile davalı borçlunun itirazının iptali ile takibin devamına, haksız ve kötü niyetli itiraz nedeniyle %20 oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalıya borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında EÜ/7269-3/03743 no.lu üretim lisanslı müvekkiline ait olan Adana İli Aladağ İlçesi Doğançay Deresi üzerinde kurulması planlanan 11.98 MW kurulu güce sahip Karsantı Barajı ve HES Projesine ait inşaat, mekanik ve elektrik kati projeleri ile inşaat uygulama projeleri yapım ve danışmanlık hizmetleri için 02.01.2018 tarihli “Karsantı Barajı ve HES Mühendislik ve Danışmanlık Hizmetleri Tedarik Sözleşmesi” imzalandığını, sözleşmenin 8.1 maddesinde bu sözleşme kapsamında verilecek hizmetlerin toplam bedeli 950.000 + KDV olarak kararlaştırıldığını ve sözleşmenin imzalanması tarihine kadar yürütülen çalışmalar için davacı şirkete 195.000,00 TL+ KDV ödeme yapıldığını, yine sözleşmenin 4. Maddesinde yer alan kalan hizmet bedelleri için sözleşmenin 8.3 maddesine göre de davacı müvekkili şirketçe 95.000,00 TL + KDV avans bedeli ödemesi yapıldığını, ayrıca sözleşmenin 8.12 maddesinde ifade edildiği üzere de müvekkili şirketçe davacıya 40.000,00 TL proje yönetimi kapsamında hizmet bedeli ödemesi yapıldığını, sözleşme kapsamında madde 4.1'de belirtilen iş kalemlerine ait proje ve ekleri davacı şirketçe hazırlanarak ...'ye sunulduğunu ve iş kalemi karşılığı icra takibine konu yer alan fatura düzenlenerek müvekkili şirketine iletildiğini, ancak ... Genel Müdürlüğü ekte sunulan 31.07.2019 tarikli yazısı ile anılan proje ve eklerinde eksikliklerin olduğu belirtilerek revize çalışmalarının yapılması ve vevize projelerinin ilgili daire başkanlığına sunulmasının istenildiğini, yapılan görüşmelerde halen eksikliklerin mevcut olduğu ve bahse konu eksikliklerin giderilmemesi durumunda projenin onaylanmayacağı hususunun müvekkili şirketince davacı şirkete 02.08.2019 gün ve ULU/06.19/0062 tarihli yazı ile bildirildiğini, anılan eksikliklerin giderilmemesi ve revize projelerinin ...'ye sunulmaması hususu dikkate alınarak icra takibine konu fatura iade edildiğini, icra takibine konu faturada yer alan iş kalemleri içerisinde proje yönetimine ilişkin 20.000 TL'lik hizmet bedelinin ödemesinin yapıldığım, ayrıca icra takibine konu faturada yer alan “saha ziyareti ulaşım ve iade bedeli: 1.500,00 TL” sözleşme gereği karşı tarafın yükümlülüğünde olduğunu, ayrıca karşı yanın sözleşmeyi ifa etmemesi yüzünden müvekkili şirketin bir milyon dolardan fazla zararı olduğunu, sözleşmenin 5.12. maddesi uyarınca her türlü zararı talep etme hakkının doğmuş olduğunu belirterek; davanın reddine, davacı yanca müvekkili şirket aleyhine haksız ve kötü niyetle başlatılan icra takibi nedeniyle davacı aleyhine 9620 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen ... 11.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/64 Esas, 2020/597 Karar Sayılı Dosyasında:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında EÜ/7269-3/03743 no.lu üretim lisanslı müvekkiline ait olan Adana İli, Aladağ İlçesi, Doğançay Deresi üzerinde kurulması planlanan 11.98 MW kurulu güce sahip Karsantı Barajı ve HES projesine ait inşaat, mekanik ve elektrik kati projeleri ile inşaat uygulama projeleri yapım ve danışmanlık hizmetleri için 02.01.2018 tarihli “Karsantı Barajı ve HES Mühendislik ve Danışmanlık Hizmetleri Tedarik Sözleşmesi” imzalandığını, sözleşmenin 8.1 maddesinde bu sözleşme kapsamında verilecek hizmetlerinin toplam bedeli 950.000 TL + KDV olarak kararlaştırıldığını, davalı şirkete KDV dahil toplam 382.200,00 TL ödeme yapıldığını, sözleşmenin 4. Maddesinde yapılacak işler kalemler halinde ve her kalemin yapılma süresi ayrı gösterilerek toplamda 24 aylık ifa süresi tanındığını, ... Genel Müdürlüğü'nün 16.11.2018 tarih ve 10303403-118-790201 sayılı yazıları ile davalı şirketin sözleşmenin 4.1 maddesi kapsamında ... ne sunduğu projelerin onaylanmayıp iade edildiğini, iş sözleşmesi, eki iş programı ve iş adımları incelendiğinde gelinen süreçte iş programının çok gerisinde kaldığından, davalı yana müvekkili şirketince ... 40. Noterliğinin 28.03.2019 gün ve 10065 sayılı ihtarnamesi gönderilerek, sözleşme gereği alınması gereken önlemlerin alınmadığı, revize projelerin yapılmadığı ve sözleşmeye uyulmadığı takdirde gerekli yaptırımların uygulanacağının belirtildiğini, ayrıca davalı şirketin sözleşmenin 4.1 maddesine göre tamamlandığını ileri sürdüğü projelerin ... tarafından onaylanmayıp iade edilmesi üzerine davalı şirketin müvekkili şirkete sözleşmenin 8.4 maddesi çerçevesinde kestiği fatura muhasebe kayıtlarına alındığı için iade faturası düzenlenerek davalı şirkete ilgili ihtarname ekinde gönderildiğini, iade sonrası eksiklikler ve hatalar giderildiği ve gerekli düzeltmelerin tamamlandığı davalı yanca bildirildikten sonra ...'ye sunulduğunu, davalı şirketin yine sözleşmenin 4.7 maddesi kapsamında işleri yaptığını ileri sürerek müvekkili şirkete yine sözleşmenin 8.3 maddesi çerçevesinde hizmet faturası gönderildiğini, ancak ... Genel Müdürlüğü'nün ekte sunulan 3.07.2019 tarihli ve 103033403-118-490424 sayılı yazıları ile anılan proje ve eklerinde eksikliklerin olduğu belirtilerek gerekli revize çalışmalarının Yapılması ve revize projelerinin ilgili Daire Başkanlığına sunulmasının istenildiğini, yapılan görüşmelerde proje ve eklerinde halen eksikliklerin mevcut olduğu ve bahse konu eksikliklerin giderilmemesi durumunda projelerin onaylanmayacağı hususunun müvekkili şirketçe davalı şirkete 02.08.2019 günlü yazı ile bildirildiğini, davalı tarafın sözleşmenin 8.3 maddesine göre düzenlendiği fatura müvekkili şirketçe muhasebe kayıtlarına alınmayarak iade edildiğini, müvekkili aleyhine ... 3, Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019-544 E, Sayılı dosyasında itirazın iptali davası açtığını, davalı yana ... 44. Noterliğinin 14.11,2019 gün ve 11880 sayılı ihtarnamesi ile \"ihtarnamenin tarafınıza tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde işe başlamadığınız, başladığınızı tarafımıza bildirmediğiniz ve tarafınıza daha önce gönderilen ihtarname gereğini 10 gün içinde yerine getirmediğiniz takdirde, saklı tutulan müspet zararımızı isteme hakkı yanında, işin bitilmesi için başka bir firmayla anlaşma yapılacağını ve iki sözleşme arasındaki farktan doğacak zararların dahi isteneceği” ihtarında bulunulduğunu, davalı yanın bu ihtar gereklerini yerine getirmediği gibi ... 16. Noterliğimin 20.11.2019 tarih ve 19542 Yevmiye sayılı ihtarnamesi ile sözleşmeyi feshettiğini bildirdiğini, Müvekkili Şirketin işin zamanında bitmemesi nedeniyle öncelikle üretim kaybına maruz kaldığını ve olağanüstü kar kaybına uğradığını, sözleşmenin ifa edilmesi gereken tarihten dava tarihine kadar kazanç kaybı olacağı, işin başka bir şirkete tamamlattırılması için yeni bir sözleşme yapılması gerekeceğini belirterek davalıya ödenen ve bedelsiz kalan 382,200,00 TL sının ödeme tarihlerinden itibaren ticari işlerde uygulanan en yüksek faiziyle birlikte tahsiline; nama ifa bedelinin tespit ve tahsili hakkları saklı tutularak, sözleşmenin süresinde ifa edilmemesinden dolayı sözleşmenin ifa edilmesi gereken tarihten dava tarihine kadar kazanç kaybının tespiti ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 10.000 TL'sının ticari işlerde uygulanan en yüksek faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı vekili cevap dilekçelerinde özetle; Sözleşme’nin 8.1 maddesinde belirtildiği üzere; Sözleşme’nin Taraflarca imzalanmasından önce davalı tarafından verilen hizmetlerin karşılığında, 11.05.2012, 30.07.2013 ve 12.04.2017 tarihlerinde olmak üzere, 3 adet fatura karşılığı olan toplam 195.000,00 + KDV tutarın davacı tarafından ödendiğini, davacı yanca 16 Ocak 2018 tarihinde yapılan 95.000.00.TL+ KDV ödemenin avans ödemesi olduğunu Sözleşme’nin 4. Maddesi kapsamında verilecek hizmetlerin toplam bedelinin 755.000,00 TL + KDV olduğunu, davacı tarafından kredi başvurusunda beyan edilmek (kullanılmak) gerekçesi ile davacı yanın isteği üzerine 950.000,00 TL + KDV olarak düzenlendiğini, davacı tarafın, sözleşmenin bildirildiği 20.11.2019 tarihine kadar, faturası düzenlenmiş olan Nisan 2018 dönemi ile fatura düzenlenmemiş olan, Temmuz 2018, Ekim 2018, Ocak 2019, Nisan 2019, Temmuz 2019 ve Ekim 2019 dönemleri olmak üzere Sözleşme’nin 4.7 maddesi uyarınca 3 ayda bir ödemesi gereken toplam 6 adet hakediş bedeli karşılığı 120.000,00 TL + KDV tutarındaki borcunu ödemekten imtina ederek temerrüde düştüğünü, bu durumun ihtara bile gerek olmadan sözleşmenin feshi sebebi olduğunu, davacı yanca müvekkiline ödenmiş olan KDV dahil 382.000.00.TL’lık bedelin, iddia edildiği gibi 16.01.2018 tarihinde 021595 no.lu fatura karşılığı ödenen KDV dahil 112.100,00 TL hariç olmak üzere, bir avans ödemesi olmadığını, ödemelerin hakedişler şeklinde ve düzenlenen faturalar karşılığı olduğunu, hak edilmiş işlerin ödenmeyen tutarları nedeniyle davacı yan aleyhine ... 11.icra müdürlüğünün 2019/11495 sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını, davacı yanın vaki itirazı üzerine de ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/544 E sayılı dosyası üzerinden görülmekte olan itirazın iptali davası açıldığını, Sözleşmenin davalı müvekkilini yükümlendirdiği işlerden inşaat, mekanik ve elektrik kati proje albümleri, hesap ciltleri ve raporları müvekkil tarafından, ...’ye sunulmak üzere, öngörülen süre içerisinde davacıya teslim edildiğini, davacı tarafından da, 27.04.2018 tarihinde ... 6. Bölge Müdürlüğü’ne sunulduğunu, müvekkilinin hakediş alacağı doğduğunu, davalı tarafından sözleşmenin 4.2 maddesine ilişkin olarak herhangi bir hakediş talebinde bulunulmadığını, ... tarafından yapılan iade işleminde müvekkiline atfedilebilecek herhangi bir ihmal ya da kusur bulunmadığını, müvekkilinin sözleşmeden kaynaklanan hakkını kullanarak, Sözleşmeyi feshettiğini savunmuş davanın reddini istemiştir.
DELİLLER:
-Fatura
-Ticari defter ve belgeler
-... 11. İcra Dairesinin 2019/11495 takip sayılı dosyası
-Bilirkişi raporları
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Asıl dava, taraflar arasında imzalanan 02.01.2018 tarihli eser/danışmanlık sözleşmesinden kaynaklanan bakiye fatura alacağının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasına ilişkindir.
Birleşen ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/64 Esas sayılı dava dosyasında ise ; taraflar arasındaki sözleşme kapsamında projenin geç teslimi nedeni ile davacı ...Enerji ...A.Ş'nin üretim kaybına maruz kaldığı ve kar kaybına uğradığı ileri sürülerek, davalıya ödenen ve bedelsiz kalan 382.200,00 TL'sının ödeme tarihinden itibaren ticari işlerde uygulanan en yüksek faiziyle birlikte tahsili, yine sözleşmenin süresinde ifa edilmemesinden dolayı sözleşmenin ifa edilmesi gereken tarihten dava tarihine kadar kazanç kaybının tespiti ve şimdilik 10.000 TL'nin uygulanan en yüksek faiziyle birlikte davalıdan tahsilinin talep edildiği anlaşılmaktadır.
Yargılama tek hakim tarafından yürütülmekte iken Birleşen 11.ATM'nin 2020/64 Esas sayılı dosyasında, davanın açıldığı tarih gözetilerek miktar itibariyle heyet sınırının üzerinde kaldığı anlaşılmakla asıl ve birleşen dosyanın heyete tevdine karar verilmiş, yargılama mahkememiz heyetince yürütülmüştür.
Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, 3 ayrı bilirkişi heyetinden kök ve ek raporların alındığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce alınan 22.11.2021 tarihli birinci bilirkişi heyeti kök raporunda yer alan temel belirlemeler (tarafların kusurlu olup olmadıkları noktasında mahkememizce varılan kanaat dışında) dosya kapsamına ve denetime elverişli olmakla hükmün tesisinde esas alınmıştır.
Asıl davada davalı ...Enerji ..AŞ işveren, davacı Beray Mühendislik Ltd.Şti ise yüklenici/danışman durumundadır.
Taraflar arasında Adana İli Aladağ İlçesi Doğançay Deresi üzerinde kurulması planlanan 11.98 MW kurulu güce sahip Karsantı Barajı ve HES Projesine ait inşaat, mekanik ve elektrik kati projeleri ile inşaat uygulama projeleri yapım ve danışmanlık hizmetleri içerikli 02.01.2028 tarihli “Karsantı Barajı ve HES Mühendislik ve Danışmanlık Hizmetleri Tedarik Sözleşmesi” başlıklı imzalandığı, sözleşme içeriğine göre, sözleşmenin konusunun proje hazırlama ve projelerin ilgili kurumların onayından geçmesi için verilecek her türlü teknik ve danışmanlık hizmetlerini içermekte olduğu, buna göre taraflar arasında Proje düzenleme sözleşmesi yanında bir de danışmanlık ilişkisinin bulunduğu, Proje tanzimine ilişkin sözleşme edim sonucunun borçlanıldığı eser sözleşmesine ait özellikler taşımakta olup, bunun dışında kalan danışmanlık işlerinde ise danışman, fikri bir faaliyet niteliğinde iş görme (hizmet) ediminde bulunma borcu altına girmiş olmakla, taraflar arasında karma nitelikte bir sözleşme ilişkisi bulunduğu kanaatine varılmıştır.
Dosya kapsamına göre taraflar arasındaki sözleşmenin asıl davada davacı/ danışman-yüklenici tarafından ... 44, Noterliği aracılıyla davalı işveren ...Enerji Elektrik Üretim A.Ş.'ye keşide edilen 20.11.2019 tarih ve 19542 yevmiye no.lu ihtarnamesi ile feshedilmiş olduğu belirgindir.
Az yukarıda ifade edildiği üzere taraflar arasında Danışmanlık/ a tipik vekalet ve Eser sözleşmesi niteliklerini taşıyan karma nitelikte bir sözleşmesel ilişki bulunmakta olup, danışmanlık sözleşmesinde uygulanma olanağı bulunan TBK m. 512 maddesinde yer alan “Vekâlet veren ve vekil her zaman sözleşmeyi tek taraflı olarak sona erdirebilir. Ancak uygun olmayan zamanda sözleşmeyi sona erdiren taraf, diğerinin bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür.” hükmü nazara alındığında vekalet sözleşmesinin tek taraflı ve varması gereken bir irade beyanıyla ileriye etkili olarak (ex nunc) sona erdirilmesi söz konusu olup, bunun için tarafların haklı bir sebep göstermelerine ise gerek bulunmamaktadır.
Eser sözleşmesinde ise; sözleşmenin ani edimli bir akit olması sebebiyle, dönme beyanı üzerine sözleşmenin ortadan kalkması geçmişe etkili (ex tunç) olarak düzenlenmiştir. Yani sözleşmeden dönülünce her iki tarafın borçları ve hakları sözleşmenin kurulduğu andan itibaren ortadem kalkacaktır. Bu sonuç BK 108 (TBK 125/3) hükmünde dönme üzerine sözleşmenin hükümsüzleşmesinden söz edilmesinden de anlaşılmaktadır. Şayet dönmeden önce iş sahibi müteahhide bir bedel ödemişse bunu tamamen geriye isteyebilecek, buna karşılık müteahhidin de yerine getirdiği malzeme ve dönme anına kadar yaptığı ve iş sahibi bakımından yararlanılabilir nitelikte işler varsa, bunların değerinin kendisine iadesini talep hakkı olacaktır.
Bu kabul ve kanaat doğrultusunda asıl dava dosyası bakımından yapılan değerlendirmede;
Dosyadaki bilgi ve belgelerden taraflar arasındaki ticari ilişkinin sözleşme öncesinde var olduğu, esas davada davacı olan Beray Mühendisliğin, davalıya Karsantı Barajı ve HES projesi için fizibilite raporları hazı malarında da danışmanlık yaptığı, İlk önerilen proje kot ve alanı içinde çeşitli madencilik firmalarma ait işletme sahası ve şantiye binalarının yer alması üzerine Maden İşleri Genel Müdürlüğünden uygunluk alınması amacıyla öneri projelerde değişiklik konusunda danışmanlık hizmeti verildiği, fizibilite raporlarının bu doğrultuda güncellendiği görülmüş olup EPDK'dan izin belgesi ve ...'den tahsis belgesi öncesi kurumlarda uygunluk görüşü ve hazırlık aşamalarında teknik danışmanlık desteği verdiği anlaşılmaktadır. Dosyaya mübrez 11.05.2012, 30.07.2013 ve 12.04.2017 tarihli faturalar incelendiğinde de işbu dava konusu sözleşemeden önce davacı tarafından davalıya Mühendislik ve danışmanlık hizmetleri, ön proje hazırlanması ve proje formülasyonun değiştirilmesi ile kontrollük hizmetleri içerikli hizmetler verdiği anlaşılmaktadır. Bu Hizmetlerin karşılığında ise 11.05.2012 tarihli 150.000TL, 30.07.2013 tarihli 25.000TL ve 12.04.2017 tarihli 20.000 TL KDV hariç ( Toplam 195.000TL tutarlı) faturaların tanzim edildiği görülmüştür.
Sözleşme konusu yapılacak projelerin danışmanlık hizmetlerinin içeriği, miktarı ve ödenecek ücret her bir iş kaleminin süresi taraflar arasındaki sözleşmenin 4. Maddesinde ayrıca ve açıkça düzenlenmiş olup, sözleşmenin 8.1. maddesinde yer alan “ İş bu sözleşmenin 4. Maddesinde belirtilen ve Beray...Ltd.Şti tarafından verilecek hizmetlerin toplam bedeli KDV hariç 950.000,00 TL'dir. (Dokuz yüz elli bin Türk Lirası). Şu ana kadar yürütülen çalışmaların karşılığı olarak ...Enerji ...AŞ, Beray...Ltd.Şti'ne 195.000,00 TL (Yüz doksan beş bin) + KDV ödemesi yapmıştır” ifadesinden de anlaşılacağı üzere toplam bedel olan 950.000TL'na, davacı tarafından daha önce yapılan danışmanlık hizmet bedeli nedeniyle 3 adet fatura ile faturalandırılan 195 .000TL+ KDV tutarın da dâhil edildiği anlaşılmaktadır. Buna göre sözleşmenin 4. Maddesinde yer alan işlerin bedeli iş bu 195.000TL'nin mahsubu ile sözleşme bedeli 755,000TL +KDV olarak belirlenmiştir.
Davacının sözleşmenin 4.1 maddesindeki kati projeleri hazırladığı ve hazırlanan projelerin ...Enerji ..A.Ş tarafından 27.04.2018 tarihli 0007 nolu yazı ekinde incelenerek tasdik edilmek üzere ... 6, Bölge Müdürlüğü'ne sunulduğu anlaşılmakta olduğu, yazı ekinde inşaat, mekanik, elektrik ve Jeoloji raporlarının 5 takım olarak sunulduğu, projelerin bölge Müdürlüğü tarafından uygun görülmekle birlikte onaylanmak üzere ... Genel Müdürlüğe gönderildiği ancak ... Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Dairesi Başkanlığı'nın 16.11.2018 tarih 790201 sayılı yazılarında yapılan inceleme neticesinde ise özetle; Karsantı Barajı ve HES Projesi'ne ait Gövde, Enerji Yapıları, Dolusavak, Dipsavak projesi ve hesaplarının kurumca istenen detay ve formatta olmadığı, jeolojik verilerin yetersiz olduğu, Derivasyon tüneli ile ilgili projelerin olmadığı, tüm yapı yerlerinin (baraj aksı, derivasyon tüneli, enerji tüneli vb. Jeolojik harita ve kesitlerinin gösterilmesi gerektiği ve “Jeoteknik Etüt Şartnamesine” uygun hazırlanması gerektiği gerekçesiyle iade edildiği, buna göre eksiklerin büyük kısmının jeolojik- Jeoteknik inceleme neticesi hazırlanan Jeolojik etüt raporu formatındaki eksikliklerden kaynaklandığının anlaşıldığı, akabinde bir kaç defa daha proje hazırlanarak sunulmasına rağmen benzer gerekçeler ile ... tarafından projenin iade edildiği anlaşılmaktadır.
Asıl davada; davacı tarafından talep edilen icra takibine girişilen ve itiraz üzerine itirazın iptali istemli davada, esas ilişki eser sözleşmesi niteliğinde olup, yüklenicinin eser bedelini talep edebilmesi için edimini/ yerine getirmesi kararlaştırılan eseri iş sahibine sözleşmeye uygun ayıpsız ve eksiksiz olarak teslim etmesi gerekmektedir.
Taraflar arasındaki sözleşme 8.4 maddesi uyarınca davacıya ödeme yapılabilmesi için ... onayı koşulu getirilmemiş ise de davacı tarafından kati projelerin 2 defa hazırlanarak ...'ye teslim edildiği ancak her ikisinde de büyük çoğunluğu davalının kendi sorumluluğunda olan Jeoteknik Etüt Raporundaki eksiklikler nedeniyle projelerin iade edildiği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda işin zamanında bitirilememesi, teslim edilememesinde ve fesih ortamının doğmasında davalının kusuru bulunduğu anlaşılmakta ise de, sözleşme kapsamında davacının ayrıca danışmanlık yükümlülüğü olduğu, davacının basiretli bir tüccar olarak iş bu kati projelerin ve hesaplamalarının sağlıklı yapılabilmesi için Jeolojik ve jeoteknik inceleme ve raporlamalarından gelecek dataların yeterli sayı ve kalitede olması gerektiğini, ilgili kurum yönetmeliklerine uygun olarak raporlanması gerektiğini bilmesi gerekmekte olup, bu yükümlülüğe uymayan davacının da kusurlu olduğu buna göre taraflar arasındaki sözleşmenin feshinde her iki tarafın da eşit kusurlu oldukları kanaatine varılmıştır.
Eser sözleşmesinde sözleşmeden dönme halinde, tarafların karşılıklı olarak ifa yükümünden kurtulacakları ve birbirlerine verdiklerini geri isteyebilecekleri anlaşılmakta olup, Eser sözleşmesinin bir sonuç taahhüdü olduğu dikkate alındığında davacının sözleşmede belirtilen proje düzenlenmesine ilişkin kalemlerde, ücrete hak kazanabilmesi için teslim edilen projenin asıl iş sahibi idarece tasdik edilmesinin gerekeceği ise izahtan uzaktır. Ancak “ müteahhidin dönme anına kadar yaptığı ve iş sahibi bakımından yararlanılabilir nitelikte işler varsa, bunların değerinin” yükleniciye ödenmesi gerekecektir.
Davaya konu olayda davacı- karşı davalı yüklenicinin düzenlediği ve icra takibine dayanak 11.07.2019 tarihli faturada yazılı birinci kalem alacak 75.000-TL+ KDV tutarlı olup, Karsantı Barajı ve HES İnşaat Mekanik ve Elektrik Kat'i projeleri ve Hesap ciltlerinin hazırlanması, mühendislik Hizmetleri ve ...'ye sunulması” na ilişkindir. ... Genel Müdürlüğünce anılan proje ve hesapların ... yazısında belirtilen gerekçelere göre revize edilerek yeniden sunulması istenilmiş olup, davacının tanzim ettiği projeler ve Hesaplar uygun bulunmadığı buna göre davacının sözleşmeden doğan yükümlülüğünü yerine getirmediği bu nedenle bedele hak kazanmadığı mevcut projelerin ise davalı tarafça kullanılamayacağı bu nedenle parasal bir karşılığının olmadığı hal böyle olunca davacının 75.000TL + KDV: 88.500 TL lık alacağı bakımından davalı iş sahibinden talepte bulunamayacağı kanaatine varılmıştır.
11.07.2019 tarihli faturada yazılı 2'nci kalem; Ocak 2018- Mart 2018 döneme proje yönetimi hizmetleri bedeli 20.000TL + KDV: 23.600 TL tutarlı olup, bu kalem ise taraflar arasındaki sözleşmenin 4.7. maddesinden kaynaklanmaktadır. Anılan maddede “Karsantı Barajı ve HES Projesinin, işletmeye alınıncaya kadar süreçte proje ve süreç yönetimi yapılması, diğer bir ifade ile teknik ve idare şartnamelerin düzenlenmesi, ilgili kamu kuruluşlarıyla sürecin yürütülmesi, ( evrak takibi hariç olmak üzere) banka raporlarının hazırlanması, tüm tedarik süreçlerinin yönetilmesi ve ilgili sözleşme ve teknik şarinamelerin hazırlanması, imalat süresince denetleme ve kontrol mekanizmasının tesis edilmesi, inşaat programının yapılması ve Koordinasyonun sağlanması” hizmetleri için toplam 24 aylık sürede her üç ayda bir 20.000 TL+ KDV ödeneceği sözleşmenin 8.12. maddesinde kararlaştırılmıştır. Bu edimin danışmanlık sözleşmesine ilişkin olduğu belirgin olup, az yukarıda izah edildiği üzere danışmanlık sözleşmesinde feshin ileriye etkili hüküm doğuracağı, fesih tarihine kadar gerçekleştirilen danışmanlık işlerinin geri verilmesinin mümkün bulunmaması nedeniyle bedellerinin davacıya ödenmesinin gerekeceği anlaşılmakla davalı tarafın bu yöne ilişkin itirazının reddi ile ... 11 İcra Md 2019/11495 sayılı takip dosyasında itirazın kısmen iptali ile takibin asıl alacak 20.000 TL +KDV : 23.100,00 TL üzerinden devamına, alacağı likit niteliği nazara alınarak hükmedilen tutar üzerinden icra inkar tazminatına karar vermek gerekmiştir.
11.07.2019 tarihli faturada yazılı üçüncü kalem; Saha ziyareti ulaşım ve iaşe bedeli 1.500TL+ KDV: 1.778,00 TL tutarına ilişkin olup, taraflar arasındaki arasındaki sözleşmede 5.10.maddesinde “Resmi işlemler için gerekli pul giderleri, onay harca ve benzeri makbuzlu giderler ...tarafından karşılanır. İşbu sözleşme bedeli dışında ...adına yapılacak tüm ekstra harcamalar için ULU'nun onayı almacaktır.” şeklinde kararlaştırma yapıldığı belirgindir.
Davacı bu kalemdeki alacak talebini açıklarken, “ Proje dosyalarının onayı için müvekkil tarafından ... Adana Bölge Müdürlüğüne götürülmesi ve imzalatılması için evrak takibinin yapılması amacıyla davalı yanın bilgisi dahilinde yapılan bölgeli harcamaların karşılığı olarak talep edilmiştir.” Demiştir. Ne var ki dava dosyasında bu yöndeki masrafların davalıdan talep edileceğine ilişkin bir ifade bulunmadığı gibi, sözleşmede ifade edilmesine rağmen “ Ulu ...Ltd.Şti adıma yapılacak tüm ekstra harcamalar için ...Ltd.Şti 'nin onayı alınacaktır.” Şeklindeki belirlemeye rağmen, bu harcamaya ilişkin herhangi bir belge dosyaya ibraz edilmediği gibi, davalının bu harcama ile ilgili onayının bulunduğuna ilişkin bir belge dosyaya sunulmamıştır. Bu nedenle davacının bu kalem alacağa ilişkin talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Birleşen ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/64 Esas sayılı dava dosyası bakımından yapılan değerlendirmede;
Birleşen davada davacı vekilince açılan dava ile; taraflar arasındaki sözleşme kapsamında geç teslim nedeni ile davacı ...Enerji ...A.Ş'nin üretim kaybına maruz kaldığı ve kar kaybına uğradığı ileri sürülerek, davalıya ödenen ve bedelsiz kalan 382.200,00 TL'sının ödeme tarihinden itibaren ticari işlerde uygulanan en yüksek faiziyle birlikte tahsili, sözleşmenin süresinde ifa edilmemesinden dolayı sözleşmenin ifa edilmesi gereken tarihten dava tarihine kadar kazanç kaybının tespiti ve şimdilik 10.000 TL'nin uygulanan en yüksek faiziyle birlikte davalıdan tahsilinin talep edildiği anlaşılmaktadır.
Az yukarıda ifade edildiği üzere, davacı tarafından kati projelerin 2 defa hazırlanarak ...'ye teslim edildiği ancak her ikisinde de büyük çoğunluğu davalının kendi sorumluluğunda olan Jeoteknik Etüt Raporundaki eksiklikler nedeniyle projelerin iade edildiği bu bağlamda işin zamanında bitirilememesi, teslim edilememesinde ve fesih ortamının doğmasında davalının kusuru bulunduğu gibi sözleşme kapsamında davacının ayrıca danışmanlık yükümlülüğü olduğu, davacının basiretli bir tüccar olarak iş bu kati projelerin ve hesaplamalarının sağlıklı yapılabilmesi için Jeolojik ve jeoteknik inceleme ve raporlamalarından gelecek dataların yeterli sayı ve kalitede olması gerektiğini, ilgili kurum yönetmeliklerine uygun olarak raporlanması gerektiğini bilmesi gerekmekte olup, bu yükümlülüğe uymayan davacının da kusurlu olduğu buna göre taraflar arasındaki sözleşmenin feshinde her iki tarafında eşit kusurlu oldukları bu nedenle davacı tarafça sözleşmenin süresinde ifa edilmemesinden dolayı sözleşmenin ifa edilmesi gereken tarihten dava tarihine kadar uğranılan kazanç kaybı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Birleşen davada davaya konu diğer talep eser sözleşmesi kapsamında davalı tarafa ödendiği ve bedelsiz kaldığı ileri sürülen 382.200,00 TL'sının tahsili talebine ilişkindir.
Taraflar arasındaki sözleşmenin 8.1. maddesinde yer alan “ İş bu sözleşmenin 4. Maddesinde belirtilen ve Beray tarafından verilecek hizmetlerin toplam bedeli KDV hariç 950.000,00 TL'dir. Şu ana kadar yürütülen çalışmaların karşılığı olarak Ulu...AŞ , Beray ...Ltd.Şti'ne 195.000,00 TL + KDV ödemesi yapmıştır” ifadesinden de anlaşılacağı üzere sözleşmenin toplam bedeli olan 950.000TL ye Davacı tarafından daha önce yapılan hizmet bedeli nedeniyle 3 adet fatura ile faturalandırılan 195.000TL+ KDV tutarın da dâhil edildiği, buna göre davalı Beray ...Ltd.Şti'ne , davacı Ulu ...AŞ tarafından yapılan ödemelerden 195.000TL+ KDV: 230.100 TL lik bölümü sözleşme tarihinden önce yapılan ödeme olup, bu bedelin davalıdan talep edilemeyeceği (danışmanlık sözleşmenin niteliği gereği) yine talebe konu 20.000 TL+ 20.000,00 TL : 40.000 TL nın davalıya sözleşmenin 8.12. maddesi uyarınca ödendiğinin davacı vekilinin beyanlarıyla sabit olduğu bu bağlamda 40.000 TL'nin de danışmanlık bedeline karşılık ödendiği anlaşılmakta olup, toplam 230.000,00 TL +40.000,00 TL: 270.000,00 TL bakımından, yapılan ödemelerin eser sözleşmesi kapsamında değil danışmanlık sözleşmesi kapsamında yapılan ödemeler olduğu, danışmanlık sözleşmesi kapsamında ileriye etkili olarak sözleşmenin sona erdirilebileceği geçmişe yönelik olarak talepte bulunulamayacağı anlaşılmakla bu tutar bakımından talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
Tüm dosya kapsamına göre yapılan değerlendirmeler ve taraflar arasındaki eser sözleşmesi bakımından yukarıda yer alan değerlendirmelere ışığında davacı tarafça yalnızca eser sözleşmesi kapsamında ödenen 95.000,00 TL +KDV olmak üzere 112.100,00 TL'nin talep edilebileceği (projenin sözleşmeye uygun teslim edilmemiş olması nedeni ile) anlaşılmakla birleşen dava bakımından davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hükmün tesisi yoluna gidilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Asıl davada; Davanın KISMEN KABULÜNE,
... 11 İcra Md.2019/11495 sayılı takip dosyasında itirazın kısmen iptali ile takibin asıl alacak 23.100,00 TL üzerinden devamına,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
Alacağın likit olduğu(danışmanlık sözleşmesi kapsamında bulunması) anlaşılmakla hükmedilen 23.100,00 TL'nin %20' si oranında belirlenen 4.620,00 TL'nin davalıdan tahsiline davacıya verilmesine,
Yasal koşulları oluşmadığından davalı tarafın kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE,
a-Kabul edilen 23.100,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 1.577,96 TL karar ve ilam harcından 1.375,27 TL peşin harcın düşümü ile eksik alınan 202,69 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
b-Davacı tarafından yatırılan 1.375,27 TL peşin harç ve 44,40 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 1.419,67 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c-Davacı tarafından yapılan 26.079,00 TL yargılama giderinin, kabul/ talep oranına göre hesaplanan 5.215,80 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 20.863,2 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
e-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 23.100,00 TL üzerinden takdir edilen 23.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
f-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/2 maddesi uyarınca 23.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
g-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-14. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul / red oranına göre 264,00 TL'sinin davacıdan, kalan 1.056,00 TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
h-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
2-Birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesine ait 2020/64 Esas sayılı dava dosyasında;
Davanın KISMEN KABULÜNE, 112.100,00 TL'nin dava tarihi olan 31.01.2020 tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile davalıdan tahsiline davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
a-Kabul edilen 112.100,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 7.657,55 TL karar ve ilam harcından 6.697,80 TL peşin harcın düşümü ile eksik alınan 1.014,15 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
b-Davacı tarafından yatırılan 6.697,80 TL peşin harç ve 54,40 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 6.643,40 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c-Davacı tarafından yapılan 9.750,00 TL yargılama giderinin, kabul/ talep oranına göre hesaplanan 2.827,50 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 6.922,5 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
e-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 112.100,00 TL üzerinden takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
f-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddolunan 280.100,00 TL üzerinden takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
g-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-14. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul / red oranına göre 264,00 TL'sinin davacıdan, kalan 1.056,00 TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
h-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi 20/11/2025