T.C. ...3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\tEsas-Karar No: 2024/718 Esas - 2025/311
\tT.C.
\tANKARA
\t3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t\t\t\t\t\tTÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t: 2024/718
KARAR NO\t: 2025/311
DAVA\t: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ\t: 21/10/2024
KARAR TARİHİ\t: 07/05/2025
K.YAZIM TARİHİ \t: 08/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı işçi ... .... .... İlaçlama Tekstil Otomotiv Taşımacılık İnşaat Tarım Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden ödeme tarihi olan 26.10.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan dönem oranınca rücuen tahsiline; yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ...İnsan Kaynakları Temizlik Yemek İnşaat Taşımacılık Danışmanlık Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle:Haksız dava hukuka ve iyiniyet kurallarına aykırı olup reddi gerektiğini, işbu davada asliye ticaret mahkemesi görevli olmayıp asliye hukuk mahkemesi görevli olduğunu, dolayısıyla davanın usulden reddedilerek görevsizlik kararı verilmesini, müvekkillerine yönetilmiş olan davanın, davaya konu işçilik alacakları olduğu iddia edilen işçinin müvekkil şirket açısından husumet yönünden reddi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacı tarafça talep edilen alacak kalemleri zamanaşımına uğradığını, davacı, davalılarla yapılan sözleşme gereği işçi alacaklarından dolayı müvekkili şirketin sorumlu olduğunu iddia ettiğini, buna karşın matbu olarak hazırlanan, genel işlem koşulları içeren, müzakere edilmeyen ve müzakere edilme imkânı bulunmayan Teknik Şartname ve Hizmet Sözleşmelerinde işçiye yönelik hangi haklardan kimin ne miktarda sorumlu olacağı açıkça belirtilmediğini, başka bir deyişle; müdürlük ile müvekkili arasındaki sözleşmede, kıdem tazminatından müvekkili şirketin sorumlu olacağına dair hiçbir hüküm bulunmadığını, kaldı ki; dava dışı işçinin müvekkili şirkette 1 yıl çalışması bulunmadığını, dava dışı işçi müvekkil şirkette kıdem tazminatına hak kazanacak kadar çalışmadığını, dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatı miktarının müvekkili şirkete rücu edilmesinin mümkün olmadığını, davacı kurumun, ihaleleri başka şirkete devretmesine rağmen aynı işçilerle çalışmalarına devam etmesinin yanı sıra bu işçilerin emir ve komutasını da yüklenmiş olması ihaleyi kazanan her şirketin davacı kurum ile asıl işveren – alt işveren ilişkisi içerisinde olmadığının ispatı olduğunu, her işveren gibi kamu kuruluşları da işlerini ya da işçilerinin bir bölümünü başka işverenlere devredebileceklerini, ancak böyle bir durumda işçi çalıştıran işverenin emir ve talimat verme hakkı tamamen kendisine ait olduğunu, aksi halde, Yargıtay’ın yerleşik içtihatları gereğince alt işveren işçilerin aslında asıl işveren işçisi olduğu, asıl işverenin birtakım mali yükümlülüklerinden kaçınmak amacı ile böyle bir yola gittiği kabul etmekte olduğunu, müvekkili şirketin de sorumlu olduğu kabul edilse dahi, işçinin müvekkili şirket nezdindeki çalışma sürelerine göre bir belirleme yapılması ve bu doğrultuda hüküm kurulması, sorumluluğun müvekkili şirketin ihale tarihleri arası dönem ile sınırlı olması gerektiğini, zira dosyaya ibraz edilen belgelerden de anlaşılacağı üzere, müvekkili şirket davacı Kuruma taşeronluk hizmeti vermiş ve söz konusu işi belirli süre ile aldığını, müvekkilinin işbu davadan bertaraf tutulması gerektiğini, müvekkili şirket, asıl işveren ...Genel Müdürlüğü ile yapılan ihale sözleşmesi kapsamında tüm sorumluluklarını gerekli dikkat ve özenle yerine getirdiğini, tüm alacaklardan sorumlu tutulmalarının müvekkili şirketi hukuk ve hakkaniyet yönünden ağır kayıplara uğratacağını, bu nedenle sorumlu olmadığımız bir tutarı kabul etmelerinin mümkün olmadığını, mahkemece re’sen tespit edilecek nedenlerden dolayı davacının açmış olduğu haksız davanın reddine, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... .... ..... , taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının, davacı tarafça ödenen iştirak alacaklarının davalılardan rucüen tahsilinin mümkün olup olmadığının ve tahsile ilişkin dava olduğu anlaşıldı.
Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı kurum ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmelerinin imzalandığı, sözleşme gereğince davalı şirketlerin belirlenen süre içerisinde işe başlayıp işçi çalıştırdıkları, dava dışı işçinin işçilik alacaklarının tahsilini talep ettiği, davacı kurumun da davalı şirketlerle yapmış olduğu sözleşme gereğince davalı şirket çalışanına ödeme yaptığı, eldeki dava ile ödemenin rücuen tahsilini talep ettiği görülmüştür.
Tarafların bildirdikleri deliller toplanmış, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri ve şartnameler, dava dışı işçiye ait SGK kayıtları ve işçiye yapılan ödemelere ilişkin evrak dosya arasına konulmuştur.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Bilirkişiden alınan 04.04.2025 tarihli raporda: Davacı kurumun dava dışı işçi Ali Haydar Baydar'a 26.10.2023 tarihinde yapmış olduğu 412.069,54TL kıdem tazminatı ödemesinden, davalı şirketlerin sorumlu olduğu miktarlar; 46.722,24 TL'nin ...İnsan Kaynakları Temizlik Yemek İnşaat Taşımacılık Danışmanlık Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nden, ... Temizlik İlaçlama İnşaat Turizm Reklamcılık Nakliyat Ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden ve ... Grup Temizlik Organizasyon Bilişim Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden, müştereken ve müteselsilen, 118.671,91TL'nin ... .... .... Ticaret Limited Şirketi olmak üzere toplam 282.714,60TL olarak hesaplandığı bildirilmiştir.
Davacı idare ile davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’nun 2/6 maddesinde belirtildiği şekilde, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu olacağı, ancak bu sorumluluğun dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumluk niteliğinde olduğu, asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise iş hukukunun değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukukunun esas alınacağı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167. (Mülga Borçlar Kanunu’nun 146.) maddesinde düzenlenen, “Aksi karalaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır,” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları ve ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceğinin açıkça belirtildiği, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği anlaşılmıştır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. İhbar tazminatından da son işveren sorumludur (Yargıtay 6. HD 2021/1763 esas 2021/2455 karar sayılı ilamı)
İşçilik alacakları ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekeceğinden (Yargıtay 6. HD 2021/876 esas 2021/1507 karar sayılı ilamı) ve taraflar arasındaki sözleşmede açık hüküm bulunmasa dahi, bedeli önceden kararlaştırılan iş yönünden, davalının işçilerinin işçilik alacaklarından, iç ilişkide davalının sorumlu olduğunun kabulü gerekeceğinden davacının yapmış olduğu ödemenin tamamından davalıların sorumlu olduğu değerlendirilmiştir (...BAM 23. HD 2018/2185 esas 2022/562 karar sayılı ilamı).
Dava, dava dışı işçiye ödenen işçi alacaklarının taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine dayalı olarak rucüen tahsili istemine ilişkindir.
Yukarıda açıklandığı üzere hükme esas alınan hesap uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen rapor uyarınca dava dışı işçinin davalılar nezdinde çalıştığı dönem itibari ile hesaplanan miktar üzerinden ve davcının dava dilekçesi dikkate alınarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, (...BAM 23. HD 2018/2070 esas 2019/1481 karar sayılı, ...BAM 4. HD 2019/132 esas 2021/334 karar sayılı ilamı) ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
\t46.722,24 TL'nin ...İnsan Kaynakları Temizlik Yemek İnşaat Taşımacılık Danışmanlık Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nden, ... Temizlik İlaçlama İnşaat Turizm Reklamcılık Nakliyat Ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden ve ... Grup Temizlik Organizasyon Bilişim Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden, (Bu davalıların sorumlu oldukları miktar bakımıdan müştereken ve müteselsilen sorumlu olmalarına),
\t118.671,91TL'nin ... Yemek İşgücü Temini Gıda Temizlik İlaçlama Tekstil Otomotiv Taşımacılık İnşaat Tarım Hayvancılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden,
\t23.232,41TL'nin ...Sosyal Hizmetler Bilgisayar Otomasyon Danışmanlık Temizlik İnşaat Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden,
\t6.821,70TL'nin Demirhan Yemekçilik Temizlik Turizm Bilgisayar İnşaat Taahhüt Ticaret Limited Şirketi'nden,
\t46.657,88TL'nin Gelişim Temizlik Sosyal Hizmetler Bilgisayar Sağlık Hizmetleri İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden
\t5.856,37TL'nin ... Temizlik İlaçlama İnşaat Turizm Reklamcılık Nakliyat Ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden,
\t6.628,64TL'nin Sesa Yemekçilik Hizmetleri Özel Sağlık Hizmetleri Bilgisayar Temizlik Turizm Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden,
\t4.891,03TL'nin Tasfiye Halinde Lider Kurumsal Hizmet Lpg Akaryakıt Temizlik Gıda Pazarlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden,
\t23.232,42TL'nin ... Temizlik Gıda Tıbbi Malzeme Güvenlik Petrol Ürünleri Bilgisayar Turizm İnşaat Ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davacıya verilmesine,
Alınması gereken 19.312,23TL harçtan peşin alınan 4.826,06TL harcın mahsubu ile eksik 14.484,17TL harcın(davalı ...İnsan Kaynakları Temizlik Yemek İnşaat Taşımacılık Danışmanlık Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nden, ... Temizlik İlaçlama İnşaat Turizm Reklamcılık Nakliyat Ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden ve ... Grup Temizlik Organizasyon Bilişim Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin, (Bu davalıların sorumlu oldukları miktar bakımıdan müştereken ve müteselsilen sorumlu olmalarına), sorumluluğu 2.393,70TL ile sınırlı olmak üzere, davalı ....... .... ..... Kurumsal Hizmet Lpg Akaryakıt Temizlik Gıda Pazarlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin sorumluluğu 250,58TL ile sınırlı olmak üzere,) davalı ... Temizlik Gıda Tıbbi Malzeme Güvenlik Petrol Ürünleri Bilgisayar Turizm İnşaat Ve Ticaret Limited Şirketi'nin sorumluluğu 1.190,25TL ile sınırlı olmak üzere,)
tüm davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
6102 sayılı TTK 5/A maddesi ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11, 13, 14.md ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife Hükümleri Uyarınca Hesaplanan Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.200,00TL zorunlu arabuluculuk giderinin (davalı ...İnsan Kaynakları Temizlik Yemek İnşaat Taşımacılık Danışmanlık Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nden, ... Temizlik İlaçlama İnşaat Turizm Reklamcılık Nakliyat Ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden ve ... Grup Temizlik Organizasyon Bilişim Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin, (Bu davalıların sorumlu oldukları miktar bakımıdan müştereken ve müteselsilen sorumlu olmalarına), sorumluluğu 694,10TL ile sınırlı olmak üzere, davalı ... Yemek İşgücü Temini Gıda Temizlik İlaçlama Tekstil Otomotiv Taşımacılık İnşaat Tarım Hayvancılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin sorumluluğu 1.762,99TL ile sınırlı olmak üzere, davalı ...Sosyal Hizmetler Bilgisayar Otomasyon Danışmanlık Temizlik İnşaat Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin sorumluluğu 345,14TL ile sınırlı olmak üzere, davalı Demirhan Yemekçilik Temizlik Turizm Bilgisayar İnşaat Taahhüt Ticaret Limited Şirketi'nin sorumluluğu 101,34TL ile sınırlı olmak üzere,) davalı Gelişim Temizlik Sosyal Hizmetler Bilgisayar Sağlık Hizmetleri İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin sorumluluğu 693,15TL ile sınırlı olmak üzere,) ayrıca davalı ... Temizlik İlaçlama İnşaat Turizm Reklamcılık Nakliyat Ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin ayrıca sorumluluğu 87,00TL ile sınırlı olmak üzere, davalı Sesa Yemekçilik Hizmetleri Özel Sağlık Hizmetleri Bilgisayar Temizlik Turizm Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin sorumluluğu 98,47TL ile sınırlı olmak üzere,) davalı Tasfiye Halinde Lider Kurumsal Hizmet Lpg Akaryakıt Temizlik Gıda Pazarlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin sorumluluğu 72,66TL ile sınırlı olmak üzere,) davalı ... Temizlik Gıda Tıbbi Malzeme Güvenlik Petrol Ürünleri Bilgisayar Turizm İnşaat Ve Ticaret Limited Şirketi'nin sorumluluğu 345,15TL ile sınırlı olmak üzere,) tüm davalılardan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yatırılan 5.316,46TL harcın(davalı ...İnsan Kaynakları Temizlik Yemek İnşaat Taşımacılık Danışmanlık Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nden, ... Temizlik İlaçlama İnşaat Turizm Reklamcılık Nakliyat Ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden ve ... Grup Temizlik Organizasyon Bilişim Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin, (Bu davalıların sorumlu oldukları miktar bakımıdan müştereken ve müteselsilen sorumlu olmalarına), sorumluluğu 878,61TL ile sınırlı olmak üzere, davalı ... Yemek İşgücü Temini Gıda Temizlik İlaçlama Tekstil Otomotiv Taşımacılık İnşaat Tarım Hayvancılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin sorumluluğu 2.231,63TL ile sınırlı olmak üzere, davalı ... .... .... t Temizlik Gıda Pazarlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin sorumluluğu 91,98TL ile sınırlı olmak üzere,) davalı ... Temizlik Gıda Tıbbi Malzeme Güvenlik Petrol Ürünleri Bilgisayar Turizm İnşaat Ve Ticaret Limited Şirketi'nin sorumluluğu 436,89TL ile sınırlı olmak üzere,) tüm davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Uyarınca Hesap ve takdir olanan 45.234,34TL vekalet ücretinin (davalı ...İnsan Kaynakları Temizlik Yemek İnşaat Taşımacılık Danışmanlık Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nden, ... Temizlik İlaçlama İnşaat Turizm Reklamcılık Nakliyat Ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden ve ... Grup Temizlik Organizasyon Bilişim Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin, (Bu davalıların sorumlu oldukları miktar bakımıdan müştereken ve müteselsilen sorumlu olmalarına), sorumluluğu 7.475,56TL ile sınırlı olmak üzere, davalı ... Yemek İşgücü Temini Gıda Temizlik İlaçlama Tekstil Otomotiv Taşımacılık İnşaat Tarım Hayvancılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin sorumluluğu 18.987,51TL ile sınırlı olmak üzere, davalı ...Sosyal Hizmetler Bilgisayar Otomasyon Danışmanlık Temizlik İnşaat Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin sorumluluğu 3.717,18TL ile sınırlı olmak üzere, davalı Demirhan Yemekçilik Temizlik Turizm Bilgisayar İnşaat Taahhüt Ticaret Limited Şirketi'nin sorumluluğu 1.091,48TL ile sınırlı olmak üzere,) davalı Gelişim Temizlik Sosyal Hizmetler Bilgisayar Sağlık Hizmetleri İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin sorumluluğu 7.465,26TL ile sınırlı olmak üzere,) ayrıca davalı ... Temizlik İlaçlama İnşaat Turizm Reklamcılık Nakliyat Ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin ayrıca sorumluluğu 937,02TL ile sınırlı olmak üzere, davalı Sesa Yemekçilik Hizmetleri Özel Sağlık Hizmetleri Bilgisayar Temizlik Turizm Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin sorumluluğu 1.060,58TL ile sınırlı olmak üzere,) davalı Tasfiye Halinde Lider Kurumsal Hizmet Lpg Akaryakıt Temizlik Gıda Pazarlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin sorumluluğu 782,56TL ile sınırlı olmak üzere,) davalı ... Temizlik Gıda Tıbbi Malzeme Güvenlik Petrol Ürünleri Bilgisayar Turizm İnşaat Ve Ticaret Limited Şirketi'nin sorumluluğu 3.717,19TL ile sınırlı olmak üzere,) tüm davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan ve UYAP sisteminde kayıtlı toplam 8.615,00TL yargılama giderinin (davalı ...İnsan Kaynakları Temizlik Yemek İnşaat Taşımacılık Danışmanlık Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nden, ... Temizlik İlaçlama İnşaat Turizm Reklamcılık Nakliyat Ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden ve .... .... .... Ürünleri Bilgisayar Turizm İnşaat Ve Ticaret Limited Şirketi'nin sorumluluğu 707,95TL ile sınırlı olmak üzere,) tüm davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırına iadesine,
Dair, Davacı vekili ile davalı ...İnsan Kaynakları ... Şirketi vekilinin yüzüne karşı diğer davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile ...Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı..07/05/2025