T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:ANTALYA 3.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ:23/12/2021
DAVANIN KONUSU:Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ:16/06/2026
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, davacının davalı kooperatifte 4 hissesinin mevcut olduğunu, söz konusu hisseler için davacı tarafından ....tarihinde 600.000.000TL'nin davalı kooperatifin emlak bankasındaki hesabına ödendiğini, davacının davalı kooperatife hissedar olduğunu, ancak bu zamana kadar (genel kurul, aidat ve buna benzer işler için ) hiçbir bildirimde bulunulmadığını, davacının hali hazır durumunu öğrenebilmek için davalı kooperatife ihtarname gönderdiğini, ihtarnameye cevap olarak herhangi bir yönetim kurulu veya genel kurul kararının tebliğ edilmediğini sadece üyeliğin hem yönetim kurulu hem de genel kurul kararı ile iptal edildiğine yönelik cevap verildiğini, davalı kooperatifin üyeliğin iptaline yönelik ancak tebliği yapılmayan kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu iddia ederek, davalı kooperatifin genel kurulu tarafından verilen davacının üyeliğinin iptaline ilişkin kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili, davacının aidat yükümlülüğünü yerine getirmemesi üzerine önce 1. ihtar daha sonra 17.09.2004 tarihli noter ihtarı ve daha sonra 09.12.2004 tarihinde alınan yönetim kurulu kararı ile ihraç edildiğini, kararın davacının kooperatife bildirmiş olduğu adresine gönderildiğini, daha sonra da gazete ilanı yolu ile kararın yayımlandığını, davacının 29.05.2014 tarihinde davalı kooperatife ihtarname gönderdiğini bu ihtarnameye 17.06.2014 tarihinde cevap verilerek ihraç kararının tarih ve numarası genel kurul kararlarının bildirildiğini, 1163 sayılı yasanın 16. Maddesinde kooperatiften çıkma kararlarına karşı 3 aylık hak düşürücü süre içerisinde dava açma zorunluluğu getirildiğini, öncelikle 17.06.2014 tarihli yazı ile ihraç kararı ayrıca avukatına bildirilmesi nedeniyle 4 yıl 6 aylık bir süre geçtiğini, diğer yandan davacının ihracı üzerinden 14 yılı aşkın bir süre geçtiğini, bu nedenle her iki açıdan da davanın öncelikle hak düşürücü süre yönünden reddi gerektiğini, davacının kooperatife olan yükümlülüklerini yerine getirmediğini bu nedenle ortaklıktan çıkarıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; \"...1163 sayılı Kanuna göre ortaklık ilişkisi, kooperatif ile ortak arasında bir takım hak ve yükümlülüklerin doğmasına neden olur. Özellikle kooperatifin amacına ulaşması bakımından parasal yükümlülüğün yerine getirilmesi önem arzeder. Ayrıca, 1163 sayılı Yasada ortaklığın nasıl sona ereceği belirlenmiş olup, bu hususun ana sözleşme ile de kararlaştırılacağı hüküm altına alınmıştır. Davacı, 1996 yılından beri davalı ile olan ilişkisini tamamen kesmiş, genel kurullara katılmamış ve akçalı parasal yerine getirmemiştir. Her ne kadar usulüne uygun bir ihraç kararı veya devir yahut başka bir nedenle ortaklığına son verilmemiş ise de aradan uzun yıllar geçtikten sonra ortaklığının varlığını iddia etmesi TMK'nın 2. maddesiyle bağdaşmadığı gibi hayatın olağan akışına da uygun bulunmadığından davacının davasının reddine ...\" şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ilgili maddeleri ile davalı kooperatifin ana sözleşmesinin 14. maddesi uyarınca alınan kooperatif ihtar kararları ve ihtarnamelerin usulüne uygun şekilde müvekkiline tebliğ edildiğine dair dosyada herhangi bir bilgi ve belge mevcut olmadığını, 29.06.2020 tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, gönderildiği iddia edilen 1. ihtar ve 17.09.2004 tarihli sözde noter ihtarının davalı kooperatifçe dosyaya ibraz edilemediğini, çünkü böyle bir ihtarname bulunmadığını, hiçbir şekilde bildirimde bulunulmadığı halde, müvekkilinin kooperatif üyeliği akıbetinin takipçisi olduğunu, ancak iyi niyet taşımadığı iddiası ile karşı karşıya kaldığını, hal böyle iken müvekkilinin eylemlerinin hayatın olağan akışına aykırı bulunması gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkilinin kendisine bildirilmeyen yükümlülüklerini öğrenebilmek amacıyla 29.05.2014 tarih ve ... yev. nolu ihtarname gönderdiğini, ihtarnameye cevap olarak herhangi bir yönetim kurulu veya genel kurul kararı tebliğ edilmeyerek sadece üyeliğin hem yönetim kurulu hem de genel kurul kararı ile iptal edildiğine yönelik cevap verildiğini, kooperatif ortaklığından çıkarma kararı alınabilmesi için, tebligat ve ilanların usulüne uygun olarak yapılmış olması gerektiğini, usul ve yasaya aykırı şekilde alınan üyelikten çıkarılma kararının iptali gerekmekteyken mahalli mahkemenin yeterli inceleme yapmadan hüküm kurduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, davalı kooperatif Genel Kurulunda alınmış ortaklıktan çıkarılmaya ilişkin kararın iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Kooperatif ortağının, aidat yükümlülüğü bulunan bir kooperatifte, uzun süre kooperatife uğramaması, aidat borcunun bulunup bulunmadığını takip etmemesi, üyeliğinin sona erdiğini zımnen kabul ettiği, diğer anlatımla üyelik haklarından zımnen vazgeçtiği, eylemli olarak ortaklıktan çıkma iradesini yansıttığı anlamına gelir. Böyle bir ortağın açtığı davanın TMK'nın 2. maddesinde öngörülen iyiniyet kuralına aykırı davrandığı ilke olarak kabul edilmelidir.
Somut olayda her ne kadar ihraç kararının, usulüne uygun şekilde tebliğ edilmediği tespit edilmiş ise de; o tarihten bu yana davacının aidat yükümlülüğü bulunan kooperatife aidat ödemediği, kooperatife uzun süre uğramadığı, aidat borcunun bulunup bulunmadığını takip etmediği anlaşıldığından davacının ihraç kararını zımnen kabul ettiği, üyelik haklarından zımnen vazgeçtiği ve ortaklıktan çıkma iradesini bu şekilde ortaya koyduğu, davanın bu nedenle TMK'nın 2. maddesinde öngörülen iyiniyet kuralına aykırı olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi isabetli olmuş, davacı vekilinin buna ilişen istinafının reddi gerekmiştir(Emsal karar için bakınız: Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2015/6827 E. 2017/820 K. Sayılı ilamı).
Neticeten HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00 TL maktu istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 552,10 TL istinaf karar harcının davacı taraftan tahsili ile Hazine'ye GELİR KAYDINA,
3-Davacının istinaf başvurusu nedeniyle yaptığı yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın Dairemiz tarafından taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b-1 bendi gereğince aynı kanunun 361/1 maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.
...