TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t:
KARAR NO\t:
HAKİM\t:
KATİP\t:
DAVACI \t:
VEKİLİ\t:
DAVALI \t:
VEKİLİ\t:
DAVA\t: İpotek (İpoteğin Kaldırılması (Fekki))
DAVA TARİHİ\t: 09/01/2026
KARAR TARİHİ\t: 07/07/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t:
Mahkememizde görülmekte olan İpotek (İpoteğin Kaldırılması (Fekki)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından alacaklı sıfatıyla takip edilen Diyarbakır İcra Dairesi'nin .....Esas sayılı dosyası kapsamında, borçlu .....adına kayıtlı olan .....plakalı, .....marka, .....model .....modelli araç üzerinde, yürütülen icra takibi neticesinde haciz ve yakalama işlemleri tesis edilmiştir. Söz konusu araç şu an itibarıyla muhafaza altına alınmış olup cebri icra yoluyla satış aşamasına geçilmiştir. Ancak araç üzerindeki takyidat listesi incelendiğinde, .....tarihinde davalı .....Bankası A.Ş. .....Şubesi lehine tesis edilmiş olan rehin şerhinin halen aktif olduğunu, ...... Tic. Ltd. Şti. unvanıyla yedi emin otopark hizmeti veren davacı şirketin yedi emin otoparkında, borçlu .....ait .....plakalı araç .....tarihinden beri muhafazada olduğunu, bu nedenle muaccel olan 281.966,00 TL tutarında yedi emin otopark ücreti ile 1.360,00 TL tutarında çekici bedelinin tahsili amacıyla Diyarbakır İcra Dairesi .....Esas sayılı dosya kapsamında icra takibi başlatılmış ve araç üzerine yakalama şerhi konulduğunu, başvurucu tarafça icra dosyasında satış aşamasına geçildiğinden ve banka rehni satışa engel olduğundan dolayı .....ve .....tarihlerinde KEP üzerinden ilgili banka müdürlüğüne ve şubeye yazı yazılarak, borçlu tarafından borcu ödendiği bildirilen rehnin kaldırılmasına yönelik ihtar çekilmiş olmasına rağmen rehnin fekkine ilişkin işlem tesis edilmediğini, söz konusu rehin şerhi yaklaşık 23 yıl önce tesis edilmiş olup, aradan geçen süre zarfında rehinle teminat altına alınan borcun akıbeti belirsizleşmiş, zamanaşımına uğramış veya haricen itfa edildiğini, rehin alacaklısı banka tarafından rehnin fekkine yönelik gerekli işlemler tesis edilmediğinden, araç üzerindeki bu şerh satış işlemlerinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesine ve mülkiyet hakkının kullanımına engel teşkil ettiğini, icra dosyasında satış aşamasına gelindiği göz önüne alındığında, bu rehnin varlığı ihaleye katılımı olumsuz etkilemekte ve aracın gerçek değerinde satılmasını engellediğini, bilindiği üzere rehin hakkı, asıl alacağa bağlı fer'i bir hak olduğunu, asıl alacağın sona ermesi veya alacağın tahsilinin imkansız hale gelmesi durumunda rehnin devam etmesi hukuken korunamayacağını, davalı bankanın rehin alacağı, rüçhanlı bir alacak olsa dahi, satış bedelinden payını alacağının kuşkusuz olduğunu, ancak güncelliğini yitirmiş ve fiilen karşılığı kalmamış bir rehnin sicil kaydında durması, müvekkilinin mağduriyetine sebebiyet verdiğini, İcra dosyasındaki satışın gerçekleştirilebilmesi ve mülkiyetin temiz bir şekilde devredilebilmesi için bu rehnin kaldırılması zorunluluk arz ettiğini, rehin alacaklısı bankanın uzun yıllardır herhangi bir takip işlemi yapmamış olması, alacağın tahsil edildiğine veya takibinden vazgeçildiğine dair karine teşkil ettiğini, bu nedenle, satış aşamasında engel teşkil eden ve hukuki yararı kalmayan rehnin mahkeme kararıyla kaldırılmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili Bankanın merkez adresi İstanbul olup dava yetkisiz mahkemede açıldığını, müvekkili banka hakkında husumet yokluğu nedeniyle davanın reddi gerektiğini, iş bu davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, dava değerinin (malvarlığı haklarına ilişkin davalarda) gösterilmemesi, HMK m. 119/2 uyarınca dilekçe eksikliği sayılacağını, davacı tarafın müvekkili banka lehine .....plakalı, .....marka.....model .....model aracın trafik sicilinde kayıtlı bulunan rehin/ipotek kaydının kaldırılmasını talep ettiğini, söz konusu dava haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davaya konu rehin olan aracın maliki .....olmaktadır ve müvekkil bankanın .....şubesi tarafından .....tarihinde borçlu .....adına kayıtlı olan ....plakalı araç üzerine kullanılan kredi nedeniyle usulüne uygun rehin hakkı tesis etmiştir. Rehin kaydı resmi sicilde mevcut olup geçerlidir. Müvekkil Bankaya olan kredi borcu ödenmiş ancak araç maliki .....tarafından müvekkili Bankaya rehnin fekkine ilişkin herhangi bir talep olmadığını, davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacı tarafa dava değerini göstermesi ve harcını ikmal etmesi için kesin süre verilmesine, davacının haksız ve hukuksuz iddialara dayanarak açtığı ipoteğin fekki davasının reddine, yargılama giderleri ile yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; davalı ile dava dışı .....arasında imzalanan kredi sözleşmelerinden kaynaklanan borcun sona ermesi nedeniyle sözleşmeler kapsamında tesis edilen araç üzerindeki rehnin kaldırılması istemine ilişkindir.
UYAP sistemi üzerinden Diyarbakır İcra Dairesinin .....Esas Sayılı takip dosyası dosya arasına alınmıştır.
Davacı ile davalı banka arasında herhangi bir sözleşme ilişkisi bulunmamaktadır.
Davacı taraf, davalı banka ile dava dışı .....arasında imzalanan kredi sözleşmelerinin borçlusu, kefili veya tarafı değildir. Dolayısıyla, dava konusu .....plaka sayılı araç üzerindeki rehne ilişkin olarak davalı bankanın özen yükümlülüğünü ihlal ederek icra dosyasında borç ödendiğinden bahisle rehnin kaldırılması gerektiğine ilişkin talebi yanıtsız bırakılmasına ilişkin bankadan rehnin kaldırılmasını talep edebilecek kişi dava dışı borçlu olup; davacı tarafın sözlemesel ilişkinin tarafı olmaması nedeniyle işbu davayı açmak suretiyle rehnin kaldırılmasını talep etme yetkisi bulunmamaktadır.
Taşınır rehni, temin ettiği alacağın ödenmemesi halinde alacaklıya rehinli malın satış bedelinden alacağını tahsil etme yetkisi veren ve başkasına ait taşınır bir mal ya da hak üzerinde tesis edilen sınırlı bir ayni haktır. Motorlu taşıtlar, borç ilişkisinin tarafları arasında yapılan bir rehin sözleşmesi ile birlikte trafik siciline yapılacak tescil sonucunda kurulan taşınır rehni ile alacaklının alacağına güvence olarak rehne konu edilebilirler. Motorlu taşıtların rehnedilmesi için taraflar arasında bu konuda yapılmış rehin sözleşmesi herhangi bir şekle tabi değildir ( Deynekli, Adnan, Hacizde ve İflasta Sıra Cetveli,3. Bası, 2005, s.663 vd.).
İİK 142. maddede, cetvel suretinin tebliğinden itibaren her alacaklının yedi gün içinde takibin icra edildiği mahal mahkemesinde alakadarlar aleyhine dava etmek suretiyle cetvel mündericatına itiraz edebileceği, itirazın alacağın esas ve miktarına taalluk etmeyip yalnız sıraya dairse şikayet yoluyla icra mahkemesine arz olunacağı düzenlenmiştir. Buna göre sıra cetveline yapılan itiraz yalnız sıraya dair ise şikayet yolu ile icra mahkemesinde, alacağın esas veya miktarına ilişkin ise genel mahkemede, sıra cetveline itiraz sıra ile birlikte alacağın esas veya miktarına da yönelikse bu durumda genel mahkemelerde dava açılmalıdır.
Yasada düzenlenen 7 günlük süre hak düşürücü (kesin) bir süre olup, bu sürenin geçirilmesi halinde şikayet sona erer ve kural olarak yapılan işlem taraflar açısından kesinleşir. Şikayetin süresinde olup olmadığı re'sen gözetilir. Süresi içinde ileri sürülmeyen şikayet başkaca araştırma yapılmaksızın esasa girilmeden reddedilir.
Buna göre dava dışı borçlu tarafından kullanılan kredi nedeniyle .....tarihinde .....plaka sayılı araç üzerine rehin şerhi tesis edildiği ve davalı tarafça cevap dilekçesinde de kabul edildiği üzere kredinin ödendiği borcun bittiği ancak dava dışı borçlunun talebi bulunmadığından rehnin kaldırılmadığının belirtildiği, davacı tarafın banka ile yapılan kredi sözleşmesinin tarafı olmadığı gibi Diyarbakır İcra Dairesinin .....Esas Sayılı takip dosyasında bu durumun sıra cetveli aşamasında önem arz ettiği , sıra cetveli düzenlenir iken usulen rehin hakkı sahibinin yapının da ayrılacağı ve bu duruma davacı yani takip alacaklısının sıra cetveli aşamasında itiraz imkanının bulunduğu , açılmış olan işbu davadaki taleplerin takip hukukunu ilgilendirdiği görülmekle açılan davanın hukuki yarar ve aktif husumet ehliyetlerinin bulunmaması nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklanacağı üzere;
1-Davanın hukuki yarar ve aktif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Alınması gereken 732,00 TL maktu harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacının karşıladığı yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi m.7 uyarınca 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tHakim