T.C.
ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13.HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:ANTALYA 1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:13/03/2024
DAVA:İtirazın İptali (Kasko Rücu)
KARAR TARİHİ:10/07/2026
KARAR YAZIM TARİHİ:14/07/2026
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davalılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-4 ve 353/1-a-6 cümle uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 05/09/2022 tarihinde, davalı ... Sanayi ve Ticaret AŞ'ye ait, sürücü ... idaresindeki ... plaka sayılı aracın davacıya kasko sigortalı ... plakalı araca çarpması neticesinde meydana gelen trafik kazasında sigortalı araçta maddi hasar oluştuğu ve uzman mütalaası sonrasında ibraz edilen faturalara istinaden dava dışı sigortalıya 03/01/2023 tarihinde 349.876,34 TL hasar bedeli ödendiği, karşı araç sürücüsünün kusuru sonucu kazanın meydana geldiği ve karşı aracın trafik sigortacısından poliçe limiti dahilinde 100.000,00 TL'nin tahsil edildiği, karşı araç sürücüsünün %75 kusur nispetine göre dava dışı sigorta şirketinin yaptığı tediyenin mahsubu sonrası kalan 162.407,56 TL tutarındaki bakiye hasar bedelinin sigortalının halefi olarak zarar sorumlularından tahsili için araç işleteni sıfatıyla karşı aracın kayıt maliki olan davalı şirket ile haksız fiil faili olan ... aleyhine Antalya Gelen İcra Dairesinin ... sayılı dosyasında, vefat eden sürücü ...'un yasal mirasçıları olmaları hasebiyle davalılar ... ve ... aleyhine ise Antalya Genel İcra Dairesinin ... sayılı dosyasında ilamsız icra takibi başlatıldığı, vaki itirazlar üzerinde takiplerin durduğunu beyanla, davalıların haksız yere yaptıkları itirazların iptali ile takiplerin devamına ve davalı borçluların icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmelerine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalılar vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; kusurun ve zararın ispatı gerektiği, rücu şartlarının oluşmadığı, takipte asıl alacak için avans faizi işletildiği, ancak taraflar arasında ticari bir ilişki bulunmadığından avans faizi uygulanmasını gerektirecek herhangi bir neden olmadığı, haksız fiil niteliğindeki trafik kazasından kaynaklanan uyuşmazlık için yasal faiz talep edilebileceği, kazaya ilişkin açılan kamu davasının yargılamasının halen devam ettiği, ceza yargılamasının sonucunun beklenmesi gerektiği, takip dayanağı olarak sunulmayan belgelerin itirazın iptali davasında delil olarak gösterilmesine muvafakat etmediklerini, ortada likit bir alacak söz konusu olmadığından icra inkar tazminatı için gerekli koşulların oluşmadığı, rücu isteminin hukuki bir dayanağı bulunmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.
DELİLLER:
Antalya Genel İcra Dairesinin ... esas ve ... essas sayılı dosyası örneği, Tavas Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas ve ... sayılı karar örneği, trafik kazası tespit tutanağı, kusur ve tazminat bilirkişi raporu, tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; uyuşmazlık konusu kazaya ilişkin makine mühendisi, sigorta eksperi ve adli trafik bilirkişinden teşekkül eden bilirkişi heyetince düzenlenen kusur ve tazminat raporunda, davalı yana %75 oranında kusur yüklendiği, davacı nezdinde sigortalı araçta meydana gelen hasara göre parça ve işçilik bedelinin KDV dahil 349.876,34 TL olarak hesaplandığı, davalı yanın kusur nispetine ve karşı aracın trafik sigortacısı tarafından yapılan ödeme tutarının mahsubu sonrasında bakiye hasar bedelinin 162.407,26 TL olarak saptandığı, buna göre davacının davalılardan takibe konu 162.407,26 TL asıl alacak bedelini ve ödeme tarihinden itibaren takip tarihine kadar hesap edilen takibe konu 7.174,84 TL işlemiş faizi davalılardan talep edebileceği, ancak alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile davalılar ... ve ...'un Antalya Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasından gönderilen ödeme emrine ve davalı ... Sanayi ve Tic. AŞ'nin Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından gönderilen ödeme emrine yapmış oldukları itirazın iptaline, alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; cevap dilekçesindeki savunmalarını tekrar ile kusur ve zararın ispatı külfetini davacıya ait olduğu ve belirtilen durumlara dair iddiaların somut verilerle ortaya konmadığını, rücu şartlarının oluşmadığını, hatalı belirlenen oluşa göre yanlış kusur tayini yapıldığını, uyuşmazlık konusu kazayla ilgili Tavas Asliye Ceza Mahkemesi nezdinde görülen kamu davasına ilişkin verilen ceza kararının kesinleşmediğini, kamu davasında verilen kararın maddi vakıa tespiti bakımından eldeki davayı bağlayıcı etkisi bulunduğundan ceza davasının sonucunun belenmesi icap ettiğini, takip dayanağı olarak sunulmayan belgelere itirazın iptali davasında delil olarak dayanılamayacağını, müvekkillerine isnat olunan %75 oranındaki kusur durumunun oluşa ve mevzuata aykırı olduğunu, araç değer kaybı zararı belirlenirken vasıtanın kilometresi, yaşı ve geçmiş hasar kaydı gibi değer kaybına etki eden özelliklerinin detaylı incelenmesi gerekirken bu yönlerden herhangi bir araştırma yapılmadığını, hükme esas alınan rapordaki belirlemeler ile davacının talep ettiği alacak kalemlerine dair hasar bedelinin birebir aynı olduğunu, hiçbir değerlendirme yapılmadan tazminat hesaplandığı ve davacının taleplerinin aynen tasdik edildiğini, zarar tespitinin gerekçelendirilmediğini, belirtilen durumlardan ayrı olarak davacının aynı alacak için hem araç maliki olan davalı şirket aleyhinde hem de vefat eden sürücüsünün yasal mirasçıları olan davalı gerçek kişiler hakkında iki ayrı takip başlattığını, sigortalıya yaptığı tediyeye dair tazminatların rücu amacıyla iki farklı icra takibi başlatmasında davacının hukuki yararının bulunmadığını beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
İSTİNAFA CEVAP:
Davacı vekili istinafa cevap vermemiştir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, kasko sigorta sözleşmesine ve halefiyete dayanılarak, ödeme yapılan tazminat alacağının rücuen tahsili için başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali isteğine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesi gereğince sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, halefiyet ilkesi gereği ödediği tazminatı zarar verenlere rücu hakkına sahiptir.
Davacı vekili, müvekkili nezdinde kasko sigortalı araç ile bir kısım davalıların murisi olan ...'un idaresindeki aracın çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında sigortalı aracın ağır hasar aldığını ve davacı tarafından hasar bedelinin dava dışı sigortalısına ödendiğini, yapılan tediye kadar sigortalıya halef olunduğunu ve davalının kusur nispetine göre ödemenin rücuen tahsili amacıyla karşı araç sürücüsü (mirasçıları) ve işleteni olan davalılar aleyhine ilamsız takip başlatıldığını, vaki itiraz üzerine takibin durduğunu ileri sürerek itirazı hükümden düşürmek için eldeki itirazın iptali davasını açmış, ilk derece mahkemesince yürütülen yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davalılar vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
Antalya Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacı alacaklı tarafından davalılar ... ve ... aleyhine davaya konu trafik kazasından kaynaklı rücu tazminatı isteğine dayalı olarak 162.407,26 TL'si asıl alacak olmak üzere toplam 169.582,10 TL takip çıkışı miktar üzerinden ilamsız icra takibi başlatılmıştır.
Antalya Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacı alacaklı tarafından davalı ... Sanayi Ve Ticaret AŞ aleyhine davaya konu trafik kazasından kaynaklı rücu tazminatı isteğine dayalı olarak 162.407,26 TL'si asıl alacak olmak üzere toplam 169.582,10 TL takip çıkışı miktar üzerinden ilamsız icra takibi başlatılmıştır.
Somut olaya ilişkin olarak Tavas Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas ve ... karar sayılı dosyasında verilen karar ile dava dışı sürücü ...'ın davalılar ... ve ...'un yakını ...'a karşı işlediği taksirle ölüme neden olma suçundan TCK'nun 85/1 ve 62 maddeleri gereğince 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş, karar istinaf incelemesinden geçerek kesinleşmiştir.
Kural olarak Türk Borçlar Kanunu'nun 74. maddesi gereğince ceza mahkemesince verilen kararlar hukuk hakimi bakımından bağlayıcı değildir. Ancak, hukuk hakiminin bu bağımsızlığı sınırsız değildir, ceza mahkemesince fiilin hukuka aykırılığına yönelik kesinleşen maddi olgular hukuk hakimi bakımından da bağlayıcı olup, taraflar yönünden de kesin delil niteliği taşımaktadır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 17/09/2008 tarih ve 2008/4/564 esas, 2008/536 kararı).
Bu bilgiler ışığında somut dosya kapsamı değerlendirildiğinde;
1-İtirazın iptali davası; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 67 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre; i) İlamsız takip yapılmış olması, ii) Borçlunun bu takibe itiraz etmesi, iii) İtirazın alacaklıya (davacıya) tebliğinden itibaren alacaklının, bir yıl içinde mahkemeye başvurmuş olması yasal koşullarının gerçekleşmesi gerekir.
Somut davaya konu icra dosyalarında, davalılara karşı usulüne uygun şekilde yapılmış iki ayrı icra takibi bulunduğu, somut dosyanın dava dilekçesi içeriğinden ve talep sonucundan iki ayrı takibin de ayrı ayrı itirazının iptalinin istendiği, takip konusu alacaklar yönünden açılan itirazın iptali davalarının, müteselsil sorumluluk ilkesi gereğince birlikte incelenmesinde hukuka aykırı bir durum bulunmadığı, tek bir davada iki ayrı icra takibine itirazın iptali talebinde bulunulabileceği anlaşılmıştır.
Buna karşın, davalılara karşı iki ayrı icra takibi yapıldığı ve somut dosyada her iki icra takibine yapılan itirazın iptalinin de istendiği gözetilerek her iki icra takibi yönünden de her bir takibin takip çıkışı miktarı olan 169.582,10 TL üzerinden ayrı ayrı nispi harç tamamlattırılarak davaya devam edilmesi gerektiği halde, tek itirazın iptali davası varmışçasına yalnızca 169.582,10 TL üzerinden harç alınarak davaya devam olunması doğru görülmemiştir.
492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 30. ve 32. maddeleri gereğince, bir davada eksik karar ve ilam harcı tamamlanmadan davaya devam olunamaz.
Bu durumda mahkemece her iki icra takibi yönünden de her bir takibin takip çıkışı miktarı olan 169.582,10 TL üzerinden ayrı ayrı (toplam 339.164,20 TL) hesaplanacak nispi peşin karar ve ilam harcının Harçlar Kanunu 30. maddesi gereğince tamamlatılarak davaya devam olunması gerekirken, dava açılış tarihinde 169.582,10 TL TL olarak gösterilen dava değeri üzerinden yatırılan eksik harçla yetinilerek hüküm kurulması yoluna gidilmesi doğru görülmemiştir.
Yine bunun gibi her bir icra takip dosyası yönünden hüküm kurulduğundan, iptaline karar verilen itirazlar için bir icra takip dosyası için davalı ... Sanayi Ve Ticaret AŞ'den, diğer icra takip dosyası için davalılar ... ve ...'dan bakiye karar ve ilam harcının tahsili gerekirken, itirazın iptali istenilen tek bir icra takip dosyası varmış gibi tek karar ve ilam harcına hükmedilmesi de doğru görülmemiştir.
2-İlk derece mahkemesinin kabulüne göre ise;
Dava, trafik kazasına dayalı, kasko sigorta sözleşmesine ve halefiyete dayanılarak ödenen tazminat alacağının rücuen tahsili için başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali isteğine ilişkindir. Davalılar, trafik kazasına karışan karşı aracın sürücüsü (mirasçıları) ve işletenidirler. Bu haliyle, davalıların davacıya karşı sorumlulukları müteselsil sorumluluk olup, davalılar tarafından davacıya yapılacak her bir ödeme, ödeme miktarı oranında davalıların borcunu sona erdireceğinden tahsilde tekerrür olmayacak şekilde tahsilat yapılmasının sağlanması gerekir. Müteselsil sorumlulara karşı ayrı ayrı yapılan icra takiplerinde tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla alacağın tahsili yönünde kayıt düşülmemesi halinde, bu takibe yönelik itirazın iptali davalarında itirazın tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla devamına karar verilmesi gerekir. Somut dosyada ilk derece mahkemesince, davaya konu icra takiplerinde tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla alacağın tahsili yönünde kayıt düşülmemiş olmasından dolayı, mahkemece itirazın iptaline karar verilirken \"itirazın tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla devamı\" yönünde hüküm tesisi gerekirken, bu hususa dikkate edilmeksizin infazda tereddüt oluşturacak şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.
Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davalılar vekilinin istinaf isteminin istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönünden kabulü ile 6100 Sayılı HMK'nın 353/1 inci fıkrasının (a-4, 6) bendi ve HMK 355. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının esası incelenmeden kaldırılmasına, davanın harç ikmal ettirilerek yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, davalılar vekillerinin diğer istinaf istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalılar vekilinin istinaf isteminin yukarıda açıklanan nedenler yönünden KABULÜNE,
2-Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas - ... Karar sayılı, 13/03/2024 tarihli kararının 6100 Sayılı HMK'nın 355 ve 353/1 fıkra (a-4) ve (a-6) bendi gereğince ESASI İNCELENMEDEN KALDIRILMASINA,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
4-Davalılar vekilinin diğer istinaf istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
5-Davalılar tarafından peşin yatırılan 1.169,45 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının Hazineye gelir kaydına, 2.896,25 TL istinaf karar harcının istekleri halinde iadesine,
6-İlamın icrasının geri bırakılması için davalı ... Sanayi Ve Ticaret AŞ tarafından Antalya Genel İcra Dairesinin ... sayılı takip dosyasına sunulan teminatın İİK 36/5 madde gereği ve talebi halinde bu davalıya iadesine,
7-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, harç tahsil/ iade ve teminatın geri verilmesiyle ilgili işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 10/07/2026 tarihinde, 6100 sayılı HMK'nın 353. maddesi (1-a) bendi gereğince KESİN olarak oy birliğiyle karar verildi.
...