T.C.
DİYARBAKIR TÜRK MİLLETİ ADINA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t:
KARAR NO\t:
HAKİM\t:
KATİP\t:
TALEP EDEN\t:
DAVALI \t: - HASIMSIZ -
DAVA\t: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ\t: 30/06/2026
KARAR TARİHİ\t: 30/06/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t:
Mahkememize açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının dosya üzerinden incelenmesi sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Talep eden davacı talep dilekçesinde özetle; .....bankası .....Şubesi'ne ait, .....seri numaralı, keşide tarihi .....olan, 1.000.000,00 TL bedelli çekin kendisi tarafından düzenlendiğini, söz konusu çekin malzeme alımı nedeniyle lehtara teslim edilmek üzere bulundurulduğu sırada kaybolduğunu, yapılan tüm aramalara rağmen çekin bulunamadığını, çekin henüz hak sahibine teslim edilmediğini, üçüncü kişilerin eline geçmiş olma ihtimalinin bulunduğunu, çekin bankaya ibraz edilmesi halinde telafisi güç zararların doğacağını, bu nedenle öncelikle çek hakkında ödeme yasağı kararı verilmesi gerektiğini, mahkemece uygun görülecek teminatın yatırılması karşılığında ihtiyati tedbir uygulanmasını talep ettiğini, yargılama sonunda çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
GEREKÇE:
Talep, çek iptali isteğine ilişkindir.
Talep dilekçesi incelendiğinde talep edenin dava konusu çekin keşidecisi olduğu anlaşılmıştır.
TTK'nun 651 maddesi hükmüne göre; kıymetli evrakın zayî olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. Diğer bir ifadeyle bir hakkı dava etme yetkisi (dava hakkı) kural olarak o hakkın sahibine aittir. Bu itibarla göre; kıymetli evrakın iptali için dava açabilecek olan kişi senedin yetkili hamilidir. Keşidecinin kıymetli evrakın iptali için dava açması mümkün değildir. Nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2020/15987 Esas 2012/6289 Karar, 2007/10628 Esas 2008/13595 Karar, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi’nin 2020/1213 Esas 2020/945 Karar sayılı emsal nitelikteki kararında çek iptali davası açma hakkının hamile ait olduğu, keşidecinin çek iptali davası açmasında hukukî yararının bulunmadığı belirtilmektedir.
Açıklanan nedenlerle ve emsal mahiyetteki yüksek yargı kararları doğrultusunda talep eden tarafın keşidecisi olduğunu bildirdiği çek yapraklarının iptali için dava açması mümkün değildir.
İzah edilen nedenlerle talebin HMK'nun 114/1-h ve 115/2 maddeleri uyarınca hukukî yarara ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-TALEBİN HMK'nun 114/1-h ve 115/2 maddeleri uyarınca hukukî yarara ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE,
2-Mahkememizce verilmiş herhangi bir ödeme yasağı kararı olmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
3-Yeterince harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
4-Talep eden tarafın yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Gider avansından artan kısmın hüküm kesinleştiğinde Yazı İşleri Müdürü tarafından ilgilisine iadesine,
Dair, talep eden tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.
Katip\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tHakim
Bu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu'na göre güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır