T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO:2025/7 Esas
KARAR NO:2026/45
DAVA: Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/05/2024
KARAR TARİHİ: 26/03/2026
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ---- tanınan ----- adı altında satışını yaptığı ayakkabıların tasarımcısı ve üreticisi olduğunu, adı geçen---- başta olmak üzere el yapımı özel tasarımlara sahip ayakkabılar üretmektedir ve dünyaca bilindiğini, müvekkili --------- markalı ürünler ile başta gelin ve düğün temalı rahatlığa önem veren ayakkabı üretimi ve pazarlaması yaptığını, müvekkilinin ürünleri ve iş mahsulleri dünyanın her yerine pazarlanmakta ve tanıtıldığını, müvekkilinin ürünleri veya iş mahsullerinin, kötü niyetli davalı tarafından taklit edilerek satış ve pazarlamasının yapıldığının belirlendiğini, davalının eylemleri karşısında hukuki ve ticari menfaatleri zedelenen müvekkil firma, etkin biçimde tasarım ve ticari itibarını korumak ve davalının taklit ürünleri üzerinden haksız kazanç elde etmesini engellemek adına iş bu davayı açtıklarını belirterek, müvekkili ile davalı ürünlerinin karışıklık iltibas yaratacak derecede benzer olduklarının ve haksız rekabet yaratan davalı ürünleri ile adetlerinin tespitini, haksız rekabetin tespiti ve men'ini, haksız rekabet sonucunda davalının elde etmesi mümkün görülen menfaatin karşılığına denk gelen, yani davalının müvekkili iş ürünlerinin taklitlerinden elde ettiği gelirin (cironun) tespitini ve elde ettiği karın belirlenmesini ve kar bedelinin maddi tazminat olarak müvekkiline ödenmesini, müvekkilinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 5.000- Türk lirası maddi tazminatın (kar kaybı tahtında) davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesini, müvekkilinin uğradığı manevi zarara ilişkin 70.000.-TL'nin davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalının davaya cevap vermediği görüldü.
D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E : Dava, davacıya ait ayakkabı tasarımlarının davalı tarafından kullanılması sebebiyle haksız rekabet oluşup oluşmadığı maddi manevi tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı konusundaMahkememizde aldırılan ----- tarihli bilirkişi raporunda; Tespit mahalinde yapılan incelemeyle birlikte dosyadaki görsellerle karşılaştırmalı analiz çerçevesinde, ----- tasarımı ile davalı tarafa ait----- arasındaki ilişkili ve ayrışan noktalar detaylı olarak ortaya konulmuş olup Her iki ayakkabı da kelebek figürleriyle süslenmiş olup, --------- konseptiyle tasarlanmıştır. Özellikle ------- kullanımı ve genel tasarım dili bakımından kuvvetli bir görsel benzerlik bulunmaktadır. Bu kesişim noktaları, ortalama bir gözlemcinin ikinci modele ilk bakışta birincinin tasarım çizgisini anımsamasına yol açabilecek düzeyde olduğu, davalıya ait taklit modelin, davacının orijinal tasarımının özgün ve ayırt edici özelliklerini bi süde inç aldığı buna örnek olarak ------- figürlerinin sayısı, konumları ----- ----- orijinal tasarımdaki yaratıcı kompozisyonun önemli parçalar olup bunların taklit modelde de benzer biçimde bulunması, iki ürün arasındaki ------- aktarımını doğrular nitelikte olduğu iltibas ve iktibas yarattığı Davacı tarafa att ------------ Davalı tarafın sosyal mecra ve mağazasında perakende şekilde satışa sunduğu ayakkabı. tarafından satışa sunulan tasarımın davacı adına tescilsiz tasarıma genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzediği bu durumun iltibas yaratarak davacı ile davalı arasında ticari ilişki var olduğu algısını yaratabileceği karşısında tüketicide oluşacak bu karıştırılmanın TTK 55/1-a-4 maddesi anlamında haksız rekabet oluşturacağına dair raporunu sunmuşlardır. Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir.İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; Davacının -------- adı altında --------- satışı yaptığını, davacıya ait tasarımın davalı tarafından satışa sunulduğu iddiasıyla haksız rekabetin tespiti meni ve refi ile maddi manevi tazminat talebinde bulunduğu, davalı tarafından davaya cevap verilmediği duruşmalara gelinmediği, her ne kadar davalı vekili tarafından en son oturumda e-duruşma talebinde bulunmuş ise de yapılan çağrıya cevap vermediği yine mahkememizin ----- tarihli ön inceleme tutanağında davalının duruşmada alınan beyanı diye yazılmış ise de bunun sehven yazıldığı davalının duruşmalara katılmadığı anlaşıldı, aldırılan ------- tarihli bilirkişi raporunda davalıya ait iş yerinde yapılan tespitte davalı tarafından satışa sunulan ayakkabılar ile davacıya ait ayakkabı tasarımları karşılaştırılmış, kısmi farklılıklar olsa da ------- arasında benzerlik olduğu bu durumun da haksız rekabet teşkil ettiği yönünde görüş bildirildiği, buna göre dosya kapsamı değerlendirildiğinde, davacı tarafından davaya konu edilen ayakkabı tasarımlarının herhangi bir tescilinin olmadığı, dava dilekçesindeki beyanlara göre ------- ------ yılından beri satışa sunulduğu beyan edildiğinden dava tarihi itibariyle davacıya ait ayakkabı tasarımlarının yaklaşık 16 yıldır piyasada mevcut olduğu, bu nedenle tescilsiz tasarım kapsamında korunamayacağı, davacının da haksız rekabet yönünden koruma talep ettiği anlaşılmış ise de ------- sürekli kararlarında belirtildiği üzere tescilsiz tasarımlara mutlak ve süresiz olarak haksız rekabet hükümlerinden faydalanacak şekilde imkan tanımanın mümkün olmadığı, tescilsiz tasarımın haksız rekabet hükümlerine göre korunması için mutlak manada yenilik, davacı ile özdeşleşmiş olması ve ayrıca ürünler arasında ayırt edilemeyecek derecede benzerlik olması gerektiği, ürünler uzman bilirkişi heyetince karşılaştırıldığında, taraf ürünleri arasında benzerlik mevcut ise de birebir ayniyet derecesinde benzerlik olmadığı arada kısmi de olsa farklılıkların mevcut olduğu, 6769 Sayılı SMK' da tescilli tasarımlar yönünden getirilen koruma süresi azami 25 yıl olarak belirlenmiş tescilli tasarımlara dahil 25 yıllık koruma süresi tanınmışken tescilsiz tasarımlara haksız rekabet yoluyla 16 yıl koruma sağlanması hem kanun mantığına hem ticari teamüllere de uygun olmadığı, bu nedenle mahkememizce bu kadar uzun bir süre geçtikten sonra haksız rekabet hükümlerinden faydalanamayacağı yönünde kanaat oluştuğu gibi davalının incelenen sosyal medya hesaplarında davacıya ait benzer ayakkabı ürün paylaşımının ilk olarak ------tarihinde yapıldığı, dava tarihi itibariyle yaklaşık 9 yıllık süre geçtiği, davalı tarafından 9 yıllık süre zarfında meydana gelen bu kullanımlardan sonra haksız rekabet nedeniyle dava açılmasının da Medeni Kanunun 2. Maddesi kapsamında uygun olmadığı, bu şekilde koşulları oluşmayan haksız rekabet talebinin reddine karar vermek gerektiği, davalı vekilince dosyaya vekaletname ibraz edilmiş ise de duruşmaya gelmediği ayrıca herhangi bir beyan veya cevap dilekçesi sunmadığı anlaşıldığından davalı vekili lehine vekalet ücreti hükmedilmeyerek, davanın reddi ile aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
HÜKÜM:Davanın reddine,
1-Alınması gereken 732,00 TL harçtan alınan 1.280,82 TL harcın mahsubu ile fazla alınan 548,82 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesien,
2-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
3-Kullanılmayan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/03/2026