T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t: 2025/738 Esas
KARAR NO\t: 2026/31
DAVA\t: 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit)
DAVA TARİHİ\t: 07/10/2025
KARAR TARİHİ\t: 21/01/2026
Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: İşbu takibin davalı tarafından ikame edilmesinden önce taraflarınca 21/07/2025 tarihinde ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasından müvekkili aleyhine icra takibi yapılması üzerine, eğer icra takibi yapılmış ise durdurulması hususunda %20 teminat yatırmak suretiyle ihtiyati tedbir karar alındığını, işbu davayı açabilmek için taraflarınca ... Arabuluculuk Merkezi'nin... Ticari Dava Şartı Arabuluculuk Dosyası ile arabuluculuk süreci de aynı zamanda başlatıldığını, davalı tarafından müvekkilleri aleyhine davaya konu çeke ilişkin ... 29. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile ... Kambiyo vasfına dayalı icra takibi başlatıldığını, söz konusu çek üzerindeki imza müvekkil şirket yetkilisine ait olmadığında ivedilikle tedbir kararı alınarak işbu dava ikam edildiğini, müvekkili tarafında işbu davayı açmadan önce hukuki güvenliklerini sağlamak amacıyla ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...D.İŞ sayılı dosyasından alınan ihtiyati tedbir kararının müvekkillerimin hukuki, ticari menfaatlerinin zedelenmemesi ve telafisi güç zararlarının ortaya çıkmaması için mahkemeye ödenen teminat bedeli de göz önüne alınarak tedbir kararının uygulanmasının devamına karar verilmesini, yatırılan teminat göz önüne alındığında Sayın Mahkemece yeniden teminat ödenmesi hususunda karar verilmemesini talep ettiklerini, müvekkilinin haricen edindiği bilgi üzerine tedbir talebine konu iki çekten haberdar olduğunu, bunun üzerine çek görüntüleri istenmiş çek üzerindeki evrakların müvekkil şirket yetkilisine ait olmaması nedeni ile ivedilikle tedbir kararı alınmış, arabuluculuk sürecine başvurulmuş ve son olarak işbu dava süresi içerisinde ikame edildiğini, tüm bu nedenlerle; davanın kabulü ile davalı ile müvekkili arasında sahte imza hususunun sübut bulması halinde mevcut ve geçerli bir ilişki bulunmadığının tespiti ve dava konusu bir borcun gerçekte mevcut olmadığının ve müvekkillerin böyle bir borcunun mevcut olmadığının tespiti ile ... 29. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı numaralı dosyasına konu çeke ilişkin müvekkillerin borçlarının olmadığının tespitine, müvekkillerinin telafisi güç zararlara uğramaması için öncelikle ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...D.İş sayılı dosyasından alınan tedbir kararı ve ödenen teminat nedeni ile ... 29. İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı dosyasındaki haksız icra takibinin durdurulmasına, kötüniyetle hareket ederek müvekkillerin ticari hayatlarına onarılmaz zararlar veren davalının %20 den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.\t
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davaya konu çek metninden anlaşılacağı üzere; davaya konu çekte davacı cirosundan sonra ....Şti.nin cirosunun geldiğini, çekteki ciro zincirine göre; çek davacıdan sonraki ciranta ....Şti.ye geçtiğinden davacının imzasının sıhhatinden ...Şti.nin sorumlu olduğunun açık olduğunu, gerek davacı imzasının sıhhati açısından cezai sorumluluğun bulunması, gerekse davacı ile ...Şti. arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığının denetlenmesi açısından davanın ...Şti.ye ihbar edimesi gerektiğinin, bu kapsamda; ihbar talebinin kabulü ile, ...Şti.nin dosyada dahili davalı olarak eklenmesi ve dava evrakının tebliğe çıkarılmasını talep ettiği, davacının imza itirazı açısından çekin fiili keşide tarihine ( müvekkil çeki 06.03.2025 tarihinde iktisap ettiğinden; çekin bu tarihten önce keşide edildiği ve tedavülde olduğu açık olduğu) yakın tarihte atılmış imza örneklerini içerir belge asıllarının toplanması gerektiği, şirket yetkilisinin tatbike medar imzaları da alınarak bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği, imza incelemesinin yanı sıra; davacının ticari defter ve kayıtları ile davacıdan sonraki ciranta olan ...Şti.nin ticari defter ve kayıtları üzerinde ve bağlı oldukları vergi daireleri nezdinde araştırma yapılması gerektiği, imza incelemesinin yanı sıra; davacının ticari defter ve kayıtları ile davacıdan sonraki ciranta olan ...Şti.nin ticari defter ve kayıtları üzerinde ve bağlı oldukları vergi daireleri nezdinde araştırma yapılması gerektiği, Zira Menfi Tespit Davaları'nın borçsuzluk iddiasına dayandığı, bu bakımdan şekli imza incelemesinin yanı sıra, davacının kendinden sonraki cirantaya çekin verilmesini gerektiren bir borcunun bulunup bulunmadığının da denetlenmesi gerektiği, davaya konu edilen çek, alacağı tevsik eden faturaya dayalı olarak ve 6361 sayılı yasa hükümlerine uygun şekilde yapılan faktoring işlemleri ile devir alındığını, arz ettikleri Faktoring İşlem Belgeleri'nden görüleceği üzere; davaya konu çek 06.03.2025 tarihli faktoring işlemi ile iktisap edildiğini, müvekkil çeki, faktoring müşterisi ...Şti'den iktisap ettiğinden ne davacıyla muhatap olmuştur ne de davacının soyut iddialarından haberdar olması mümkün olmadığını, çeklerin ciro zincirinin görünüşte düzgün olduğu, müvekkilin davacının cirosunun sıhhatinden sorumlu tutulamayacağı, dolayısıyla bile bile davacı zararına çek iktisabının söz konusu olmadığının açık olduğunu, bu anlamda; davacının soyut kötü niyet iddialarına dayalı tazminat istemleri hukuki dayanaktan yoksundur ve tazminat isteminin koşulları bulunmadığını, davanın ...Şti.ye (Mersis No: ...) İhbar edilmesi,haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi, davacının tazminata mahkum edilmesi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
Davacı vekilinin belirttiği, ... 29. İcra Müdürlüğü'nün...E. Sayılı dosyası, ... Arabuluculuk Merkezi'nin...Ticari Dava Şartı Arabuluculuk Dosyası, ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş, imza örnekleri, davalı vekilinin belirttiği, Müvekkil kayıtları, davacı ve diğer davalı kayıtları, banka kayıtları, ticaret sicil kayıtları, vergi dairesi kayıtları, SGK Kayıtları delil olarak değerlendirilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, ... 29. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasına konu çeke ilişkin olarak imza inkarı nedeni ile davacı şirketin borçlu olmadığının tespiti talebi olduğu anlaşıldı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :
Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
6100 sayılı HMK'nın 1/1. maddesinde; \"Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir.\" hükmü düzenlenmiştir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlenmiş, anılan kanunun 5.maddesinde Asliye Ticaret Mahkemesi ile asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.
... 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 09/10/2025 tarih ... esas ...karar sayılı 6102 sayılı TTK.'nun 5/2. maddesi ve HSK. Birinci Dairesi’nin... karar tarihli ve ... sayılı Kararı uyarınca dosyanın “iş dağılımı nedeni ile” İstanbul 6., 7., 8. ve 9. nolu Asliye Ticaret Mahkemeleri’nden birine tevzi edilmek üzere İstanbul Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna GÖNDERİLMESİNE, dair kararı üzerine dosya mahkememize tevzi edilmekle; mahkememizin 2025/727 esasına kaydedilmiştir.
Görev, belirli bir konudaki davaya o yerdeki mahkemelerden hangisinin bakabileceğini ifade eder. HMK'nun 115. Maddesi uyarınca mahkemenin görevli olması dava şartıdır ve hüküm kesinleşinceye kadar yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi mahkemece de resen incelenir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)’nun 4/1-a. maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanununda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. TTK'nın 5/1. Maddesine göre de, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalara asliye ticaret mahkemesi bakmakla görevlidir. İş bu dava dosyasında takip takibin dayanağı belgenin kambiyo vasıfı haiz olan çek olması sebebiyle Türk Ticaret Kanunu(TTK)’nun 4/1-a. Maddesi uyarınca uyuşmazlık çözümünde Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu hususunda herhangi bir tereddüt bulunmamaktadır. Bu bağlamda gönderme kararı veren ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ile mahkememiz arasındaki ihtilaf dava konusu uyuşmazlığın finans mahkemesi sıfatıyla çözümlenmesi gerekip gerekmediği bir başka deyişle uyuşmazlığın çözümünde genel Asliye Ticaret Mahkemelerinin mi finans mahkemesi sıfatıyla 6, 7, 8 ve 9 Asliye Ticaret Mahkemelerinin mi görevli olup olmadığı hususudur. Burada görevden anlaşılması gereken Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki iş bölümü ilişkisidir.
Dosyaya sunulu 17/07/2025 günlü ... Seri No lu çeki 700.000,00 TL Çekin incelenmesi ile davacının faktoring sözleşmesine taraf olmadığı, faktoring sözleşmesinin dava dışı ... ile davalı ...Anonim Şirketi arasında kurulduğu ve nispilik ilkesi mucibince ancak taraflar arasında hüküm ve sonuç doğurabileceği, yalnızca taraflardan birinin Faktoring Şirketi olmasının anılan HSK kararı gereği Finans Mahkemelerini görevli kılmayacağı, dava konusu uyuşmazlığın dosyaya sunulu 17/07/2025 günlü ... Seri No lu çeki 700.000,00 TL çekin davacının bilgisi ve rızası dışında dolandırıcılık suçu işlenmek suretiyle edinilip edinilmediği, davalının meşru hamil olup olmadığı, çekin ciro silsilesine göre taraflar arasında ticari irtibat olup olmadığı, çekin bedelsiz kalıp kalmadığı davacının takip dayanağı çek sebebiyle davalıya borcu bulunup bulunmadığı ve bulunuyor ise miktarı noktalarında toplanmaktadır. Dolayısıyla taraflar arasındaki uyuşmazlığın, faktoring işleminden kaynaklanmadığı, davacı tarafça sözleşme ilişkisine değil açıkça dolandırılıcılık vakıasına dayanıldığı, uyuşmazlık hakkında 2004 sayılı İİK'nın 72. maddesinde düzenlenen genel hükümlerin uygulanacağı, 6361 Sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmayacağı, bu sebeple davanın tabi hakim ilkesi gereğince ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesine devam edilmesi gerektiği kanaatiyle Mahkememize gönderme kararı ile tevzi olunan ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esa... Karar sayılı dosyasının mahkemesine iadesine, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ile mahkememiz arasına oluşan uyuşmazlığın çözümü için dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesine gönderilmesine, kararı vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir. (Benzer mahiyette içtihat; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37.Hukuk Dairesinin 18/12/2023 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37.Hukuk Dairesinin 22/09/2025 tarih, ...Esas ve ... Karar sayılı ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37.Hukuk Dairesinin 22/09/2025 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37.Hukuk Dairesinin 22/09/2025 tarih, ... Esas ve ...Karar sayılı ilamı)
HÜKÜM\t/ Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Mahkememize gönderme kararı ile tevzi olunan ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas ... Karar sayılı dosyasının mahkemesine iadesine,
2-... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ile mahkememiz arasında oluşan uyuşmazlığın çözümü için dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesine gönderilmesine,
3-Mahkememizin esasının bu şekilde kapatılmasına,
4-HMK'nun 331/2. maddesi gereğince davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde harç, vekalet ücreti ve yargılama giderinin görevli mahkemede değerlendirilerek hüküm altına alınmasına,
5-İhtiyati tedbir talebinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair, taraf vekillerinin huzurunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 21/01/2026
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır