T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t\t: 2022/702 Esas
KARAR NO\t\t: 2024/392
DAVA\t\t: Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (İstirdat)
DAVA TARİHİ\t: 09/09/2022
KARAR TARİHİ\t: 15/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (İstirdat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesiyle; İzmir ...İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyasında borçlu ...'un ... Bank T.A.Ş.'ye olan borcundan dolayı; ... İli, ... İlçesi, ... Mah. ... Ada ... Parsel'de bulunan 1.277,39 m2 yüz ölçümlü arsa nitelikli taşınmaz ve ... İli, ... İlçesi, ... Mah. ... Ada ... Parsel'de bulunan 1.586,57 m2 yüz ölçümlü arsa nitelikli taşınmaz üzerindeki hissesine haciz konulduğunu, ... için ilgili taşınmazlar üzerine, dosyada bulunan alacaklı tarafın talebi doğrultusunda haciz konulmuş olsa da; belirtilen taşınmazlar için ...'a karşı açılan Menderes ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. Saydı dosyası ile Tapu İptali ve Tescil davası neticesinde,... K. ve 01/12/2021 Tarihli gerekçeli kararıyla ve yine ...'a karşı aynı taşınmazlar için Menderes ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası ile Tapu İptali ve Tescil davası açılması neticesinde, ... K. ve 26/05/2020 tarihli kararı ile: ... ili, ... ilçesi, ... ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazlarda davalı ... adına kayıtlı hisselerin tamamının iptali ile dosya davacıları adına ayrı ayrı tapuya kayıt ve tesciline karar verildiğini, dolayısı ile her iki mahkeme karan doğrultusunda haciz konulmuş olan taşınmazlar üzerinde dosya borçlusu ...'a ait herhangi bir hisse kalmadığını, iş bu husus akabinde ilgili taşınmazlar tapu iptali ve tescil davası ile taşınmazları edinmiş olan yeni malikleri tarafından; müvekkil ... ve ...'a satış yolu ile devredilmiş olup müvekkiller işba taşınmazları satın alır iken ilgili icra dairesi tarafından taşınmazlar özerine konulan hacizler ile birlikte satın aldıklarını, bu hususta İzmir ...İcra Dairesi tarafından konulan işbu hacizlerin kaldırılması ilgili icra dairesine başvurulmuş olsa da taleplerinin reddedilerek dosya kapsamında konulmuş olan hacizlerin müvekkilleri ... ve ... hisseleri üzerinden kaldırılmadığını, kaldı ki aynı taşınmaz için yapılan farklı bir icra dosyasına yapılmış olan haciz kaldırma taleplerinin icra dairesince kabul edildiğini, bu nedenlerle müvekkillerinin daha mağdur olmaması adına 21/06/2022 tarihinde ... BANK T.A.Ş'nin alacaklı olduğu ... E. Sayılı dosyasının bakiye borcu olan 10.316,40 TL dosya borçlusu ... adına kendileri aracılığı ile müvekkilleri ... ve ... tarafından ilgili dosyaya \"...Dosya ... Adına ..., ... Tarafından İstirdat Ve Rücu Hakkı Sakil Kalmak kaydı ile\" açıklamasını içerir şekilde yatırıldığını, bu kapsamda müvekkillerinin borçlu olmadığı halde ödemiş olduğu İzmir ...İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası'nın bakiye borcu olan 10.316,40 TL'nin istirdadı için 10/08/2022 Tarihi'nde arabuluculuk komisyonuna başvurulduğunu ve yapılan görüşmeler neticesinde 07/09/2022 Tarihli anlaşamama tutanağının düzenlendiğini, bu nedenlerle müvekkillerinin İzmir ...İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyasında borçlu olmadıklarının tespiti ile müvekkilleri tarafından haksız yere ödenmiş olan İzmir ...İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyasının bakiye borcu 10.316,40 TL'nin istirdadına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; müvekkili Banka tarafından, alacağının tahsili amacıyla İzmir ...İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra dosyası ile borçlu ... hakkında icra takibine geçildiğini ve takibin kesinleşmesi akabinde dosya borçlusu ... adına kayıtlı taşınmazlar üzerine dosyadan haciz şerhleri işlendiğini, akabinde ise dosya borcu icra dairesine ödenerek dosyanın infaz şerhi ile kapatıldığını, davacıların iddia ettikleri gibi herhangi bir cebri icra tehdidi altında yapılmış bir ödeme sözkonusu olmadığını, davacıların dava dilekçesinde taşınmazlarla ilgili tapu iptal ve tescil davaları neticesinde hacizleri kaldırmak amacıyla iş bu ödemeyi yaptıklarını beyan etseler bile bu hususun müvekkili bankanın alacağını ortadan kaldırmadığı gibi taşınmazlar üzerine konulmuş olan hacizlerin kaldırılmasını da sağlamayacağını, aksi halde müvekkilinin hakkının ortadan kalkması ortaya çıkaracak ve bu durumunda hakkaniyet ve yasaya uygun hiçbir yanı olmadığını, doğmuş bir hakkın (haciz hakkının) ortadan kaldırılması mevzu bahis olamayacağını, dolayısı ile herhangi bir cebri icra baskısı ile ödeme yapıldığı iddiaları tamamen yersiz olup, hiçbir hukuki dayanağı olmadığını, usul esastan önce gelir ilkesi gereği hukuk muhakemeleri 114 maddesinde sayılan dava şartları arasında yer alan, taraf sıfatı ve hmk emredici hükümleri gereği davanın usulden mutlak reddini gerektiğini , davacının bu davayı açabilecek kanunda sayılan kişilerden olmadığını, davacının herhangi bir cebri icra tehdidi olmadan kendi keyfi kararı ile dosya borcunu ödediğini, tapu tescil ve iptal davasının kararının haczin kaldırılması davasında çok rahat kullanılabilecek iken bunu yapmadan doğrudan borcu ödediğini, istirdat davasının özel şartları olan cebri icra tehdidi ile borçlu olan kişinin borcu ödemesi hususu ve dava şartı eksik olması nedeniyle ve hmk 114 kapsamında taraf sıfatının eksik olmasınından dolayı davanın mutlak red edilmesi gerektiğini, davacının icra takibinde herhangi bir şekilde borçlu sıfatının olmaması ve bir icra tehdidi olmadığını, davanın taraf sıfatı ve dava şartı eksikliğinden mutlak olarak usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dilekçelerin teatisi aşaması usulüne uygun tamamlanmakla taraf teşkili sağlanmış ve yine usulüne uygun olarak tahkikat aşamasına geçilmiştir.
DELİLLER:
İzmir ...İcra Müdürlüğü'nün ... E. esas sayılı dosyasının uyap sureti, Menderes ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas ...karar sayılı dosyasının uyap sureti, tapu kayıtları, bankaya yazılan yazılara ilişkin cevapların, Menderes... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E., ... K. Sayılı dosyasının uyap suretinin ve bankacı bilirkişi ... tarafından hazırlanan 05/01/2024 havale tarihli bilirkişi raporu dosyamız arasındadır.
İzmir ...İcra Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği görüldü. İncelenmesinde; davalı Akbank T.A.Ş tarafından dava dışı Tasfiye Halinde ... Kuyumculuk İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ... aleyhine 5.851,28 TL alacağın tahsili bakımından ilamsız takip başlatıldığı görülmüştür.
Mahkememizce 11/12/2023 tarihli duruşmada verilen ara karar gereği bilirkişi ... tarafından hazırlanan 05/01/2024 havale tarihli raporun dosyaya sunulduğu ve taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edildiği görülmüştür. Söz konusu raporun incelenmesinde özetle; \"dava dışı ...'a ait ... IBAN nolu hesaptan, 21.06.2022 tarihinde, İzmir ...İcra Dairesinin ... IBAN nolu hesabına, \"... dosya ... adına ..., ... tarafından istirdat ve rücu hakkı saklı kalmak kaydı ile ihtirazi kayıtlı ödemedir\" açıklaması ile 10.313,15 TL yatırıldığı; Menderes ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. Ve ... E. Sayılı dosyalarında davacıların taraf sıfatının bulunmadığı; Menderes ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasında davacının ..., davalının ... olduğu ve ... İli, ... İlçesi, ... ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazlarda davalı ... adına kayıtlı ... hissenin iptali ile davacı (...) adına ayrı ayrı tapuya kayıt ve tesciline\" karar verildiği, tarafların istinaf kanun yoluna başvurmaması ile söz konusu kararın 07.02.2022 tarihinde kesinleştiği, Menderes ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasında davacıların ..., ... ve ..., davalının ... olduğu; ... İli, ... İlçesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazda davalı ... adına kayıtlı ... hissenin ... payının iptali ile ...'sının davacı ..., ...'sının davacı ..., ...'sının birleşen dosya davacısı ... adına kayıt ve tesciline, ...'sının davalı (...) uhdesinde bırakılmasına, İzmir İli, ... İlçesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazda davalı ... adına kayıtlı ... hissenin ... payının iptali ile ...'sının davacı ..., ...'sının davacı ..., ...'sının birleşen dosya davacısı ... adına kayıt ve tesciline, ...'sının davalı (...) uhdesinde bırakılmasına karar verildiği, tarafların istinaf kanun yoluna başvurmaması ile söz konusu karar 09.09.2021 tarihinde kesinleştiği, ... İli, ... İlçesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın davacı ... tarafından 27.07.2022 tarihinde satın alındığı, ... İli, ... İlçesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın davacı ... tarafından 27.07.2022 tarihinde satın alındığı ve 09.12.2022 tarihinde ...'a trampa yoluyla satıldığı, İzmir ...İcra Dairesinin ... E. Sayılı Dosyasında borçluların ... Mobilya Kuyumculuk İnşaat Sanayi ve Tic.Ltd.Şti. Ve ... olduğu, 21.06.2022 tarihinde ödenen 10.313,15 TL ile dosya borcunun kapandığı\" kanaat belirtildiği görülmüştür. Söz konusu rapora karşı davacılar vekilince ve davalı vekilince beyan ve itiraz dilekçesinin sunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Yapılan inceleme neticesinde; taraflar arasındaki uyuşmazlığın, dava dışı Davalı banka borçlusu ...'un ödenen borcu nedeni ile davacıların istirdat talebinde bulunup bulunamayacağına yönelik menfi tespit ve istirdat davası olduğu, Dosya kapsamında İzmir ...İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyasında borçlu ...'un ... Bank T.A.Ş.'ye olan borcundan dolayı; ... İli, ... İlçesi, ... Mah. ... Ada ... Parsel'de bulunan 1.277,39 m2 yüz ölçümlü arsa nitelikli taşınmaz ve ... İli, ... İlçesi, ... Mah. ... Ada ... Parsel'de bulunan 1.586,57 m2 yüz ölçümlü arsa nitelikli taşınmaz üzerindeki hissesine haciz konulduğu, Banka tarafından, alacağının tahsili amacıyla İzmir ...İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra dosyası ile dava dışı borçlu ... hakkında icra takibine geçilmiş ve takibin kesinleşmesi akabinde dosya borçlusu ... adına kayıtlı taşınmazlar üzerine dosyadan haciz şerhleri konulduğu, ... için ilgili taşınmazlar üzerine, dosyada bulunan alacaklı tarafın talebi doğrultusunda haciz konulması sonrasında; belirtilen taşınmazlar için ...'a karşı açılan Menderes ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E.- ... K. Sayılı dosyası ile Tapu İptali ve Tescil davası ve yine ...'a karşı aynı taşınmazlar için Menderes ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E.- ...K. Sayılı dosyası ile: ... ili, ... ilçesi, ... ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazlarda davalı ... adına kayıtlı hisselerin tamamının iptali ile dava dışı dosya davacıları adına ayrı ayrı tapuya kayıt ve tesciline karar verildiği, adına tesciline karar verilen dava dışı davacılardan sonrasında ilgili taşınmazların mahkememiz davacıları tarafından satın alındığı, ilgili tapu kayıtları incelendiğinde;... İli, ... İlçesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın davacı ... tarafından 27.07.2022 tarihinde satın alındığı, ... İli, ... İlçesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın dava dışı ... tarafından 09.12.2022 tarihinde trampa yoluyla satın alındığı ,... İli, ... İlçesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın davacı ... tarafından 13.10.2022 tarihinde satın alındığı, Menderes Tapu Müdürlüğünün 07.11.2023 tarihli, ... sayılı yazısı ekinde gönderilen ... İli, ... İlçesi, ... ada ... ve ... parsellere ait aktif-pasif tapu kayıtlarının incelenmesi sonucunda; 10 nolu parselin davacı ... tarafından 27.07.2022 tarihinde satın alındığı ve 09.12.2022 tarihinde ... 'a trampa yoluyla satıldığı; 15 nolu parselin 13.10.2022 tarihinde ... tarafından satın alındığının anlaşıldığı, davacının İstirdat talebinin İzmir ...İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyasına yapılan 10.313,15TL kaynaklı olduğu, İzmir ...İcra Dairesinin ... E. Sayılı Dosyasında borçluların ... Mobilya Kuyumculuk İnşaat Sanayi ve Tic.Ltd.Şti. Ve ... olduğu, 21.06.2022 tarihinde ödenen 10.313,15 TL ile dosya borcunun kapandığı anlaşılmakla; İzmir ...İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyası incelendiğinde; davacılar ... ve ...'a satış yolu ile devredilmiş taşınmazları davacılar satın alır iken ilgili icra dairesi tarafından taşınmazlar özerine konulan hacizler ile birlikte satın aldıklarını, bu hususta İzmir ...İcra Dairesi tarafından konulan hacizlerin kaldırılması ilgili icra dairesine başvurulduğu ancak taleplerinin reddedilerek dosya kapsamında konulmuş olan hacizlerin davacılar ... ve ... hisseleri üzerinden kaldırılmadığını, bunnu üzerine davacılar tarafından 21/06/2022 tarihinde İzmir ... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyasının bakiye borcu olan 10.316,40 TL dosya borçlusu ... adına davacıların ödeme yaptığının anlaşıldığı, dolayısı ile bu hali ile taşınmaz üzerinde bulunan haciz ile taşınmazı iktisap eden davacılar yönünden istirdat koşullarının değerlendirilmesi gerektiği; Yargıtay ... Hukuk Dairesi ... E- ... K.sayılı ilamı vb ilamlar incelendiğinde;\" İİK.’nun 72/VII. maddesi, “Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebilir.” hükmünü getirmiştir. Süresinde ödeme emrine itiraz etmeyen ve bu nedenle hakkındaki icra takibi kesinleşen borçlunun, takibi durdurabilmek için bu borcu cebri icra tehdidi altında ödemekten başka çaresi yoktur. Maddi hukuk bakımından borçlu olmadığı bir parayı cebri icra tehdidi altında ödemek zorunda kalan borçlu, ödediği parayı geri alabilmek için istirdat davası açabilir. Borçlunun, borçlu olmadığı bir parayı ödemiş olması, istirdat davasının maddi hukuka ilişkin tek şartıdır.\"denilmek sureti ile koşullar değerlendirildiğine, davacıların icra dosyasında borçlu olarak yer almadıkları, dosya borçlusunun dava dışı ... olduğu, davacıların icra tehdidi altında bur ödeme gerçekleştirmedikleri, ödemenin cebri olarak yapılmadığı bu hali ile istirdat koşullarının bulunamayacağı, davacının dava dilekçisinde İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasında borçlu olarak görülmediği, borçlu olarak icra dosyasında bulunmayan davacının icra dosyası borçlusu olmadığına yönelik menfi tespit talebi değerlendirildiğinde; Borçlunun bir alacaklının kendisinden bir hak veya alacak talep etmesi üzerine ileri sürülen hak veya alacağın doğmadığını ve doğduktan sonra sona erdiğini tespit ettirmek amacıyla açtığı tespit davasına menfi tespit davası olarak nitelendirildiği anlaşlmıştır. İcra takibinden önce menfi tespit davası açılabilmesi için borçlunun borcu olmadığının hemen tespitinde korunmaya değer bir hukuki yararı bulunmalıdır. (Kuru Baki; İcra ve İflas Hukukunda Menfi Tespit ve İstirdat Davası, Ankara 2003, s 24) Borçlu maddi hukuk bakımından ödemekle yükümlü olmadığı bir alacak talebiyle karşılaşmışsa menfi tespit davası açmakta hukuki yararının bulunduğu kabul edilmelidir.Takipten önce açılan menfi tespit davasında borçlunun hukuki durumu tehlikede ise veya taraflar arasındaki hukuki ilişki belirsizlik içeriyorsa ve açılacak dava sonucunda verilecek kararla belirsizlik ortadan kalkacaksa hukuki yararın mevcut olduğu kabul edilmelidir. Dolayısı ile dosya kapsamında ödenen icra dosyasında yer alan 10.316,40TL yönünden davacıların korunmaya değer, belirsizliğinin yer aldığı, ödemekle yükümlü olmadığı bir alacak talebi ile karşılaşmadığı bu hali ile hukuki yararının bulunduğundan söz edilmeyeceği anlaşılmakla açılı davanın menfi tespit talebi yönünden hukuki yararının bulunmaması nedeni HMK 114/1-h maddesi gereğince usulden reddine, Davanın istirdat talebi yönünden şartları oluşmadığından reddine;karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1-Davanın menfi tespit talebi yönünden hukuki yararının bulunmaması nedeni HMK 114/1-h maddesi gereğince USULDEN REDDİNE
2-Davanın istirdat talebi yönünden şartları oluşmadığından REDDİNE;
3-Alınması gerekli 427,60 TL harçtan peşin alınan 176,18 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 251,42 TL harcın davacılardan alınarak Hazineye irat kaydına,
4-Davacının yapmış olduğu yargılama harç ve giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı, kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm gününde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 10.316,40
TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı tarafa verilmesine,
6-1.600,00 TL arabulucuk ücretinin davacılardan 6183 sayılı kanun hükümleri kapsamında tahsiline,
7-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde resen iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.15/05/2024
Katip...
e-imzalı
Hakim...
e-imzalı