T.C. İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
ESAS NO\t: 2025/777 Esas
KARAR NO\t: 2025/738
DAVA\t: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 30/10/2025
KARAR TARİHİ\t: 07/11/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan dosya üzeri incelemesi sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 30/10/2025 tarihli dava dilekçesinde özetle; kefaletin kaldırılmış olması, sözleşmeye bağlı teminat senedinin usul ve yasalara aykırı olarak yeni borca dayanak yapılması, sözleşmenin sona ermiş olması ve yeni imzalanan sözleşmenin artık yürürlükte olması, müvekkilinin teminat senedi verdiği ve sorumlu olduğu sözleşme döneminde kiralama ile ilgili hiçbir borç olmaması ve ayrıntılı olarak izah ettiğimiz hususlar sebebiyle, öncelikle ivedilikle ihtiyati tedbir kararı verilerek; usul ve yasalara aykırı .... icra müdürlüğü 2025/... esas sayılı icra takibinin teminatsız olarak takibinin tedbiren durdurulmasına, durdurulmadığı takdirde dosyaya yapılacak ödemelerin müvekkilinin haklı çıkması halinde davalı yandan tahsil etme imkanı kalmayacağından alacaklı hesabına geçirilmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davanın kabulü ile müvekkilinin .... icra dairesi’nin 2025/.... sayılı iş bu icra takibine dayanak bonolardan ötürü davalıya borçlu olmadığının tespitine, davanın kabulü ile müvekkilinin iş bu icra takibinden ötürü davalıya borçlu olmadığının tespitine, dava konusu bonoların ve icra takibinin iptaline, müvekkilinin 2024 itibarıyla kefil sıfatının sona erdiğinin ve yeni döneme ait borçlardan sorumlu olmadığının ve müvekkilin davalı şirkete herhangi bir borcunun olmadığının tespitine, kötü niyetli davalı aleyhine borçlu olmadığımızın tespit edilerek karar tarihi itibari ile güncel dosya borcu üzerinden %20'den aşşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
GEREKÇE: Dava, ticari araç kiralama sözleşmesinden kaynaklanan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.
Türk Ticaret Kanunun 4.maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı kanunun 5.maddesinin 2. fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu kanunun 4.maddesi hükmünce ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.
Türk Ticaret Kanunun 3.maddesinde; \"Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir.\" düzenlemesi getirilmiştir.\t\t
Bir hukuki işlemin veya fiilin TTK'nun kapsamında kaldığının kabul edilmesi için yasanın amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen bu kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bir hukuki işlemin veya fiilin olması gerekir.
6100 sayılı HMK'nın 4/1-a maddesinde kiralanan taşınmazların, 09/06/1999 tarihli ve 2004 sayılı İcra İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere kira ilişkisinden doğan davalarda dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu olan davalar ile bu davalara karşı açılan davalara konuları ve değerlerine bakılmaksızın Sulh Hukuk Mahkemeleri'nde bakılacağı hükme bağlanmıştır.
Uyuşmazlık kapsamında, alacaklı ... A.Ş. (...) tarafından davalı aleyhine .... İcra Dairesi 2025/... sayılı dosya üzerinden kambiyo senedine dayalı icra takibi başlatılmıştır. Takibe dayanak senet, davalının daha önce ortağı olduğu ... ... A.Ş. ile imzalanan 08.06.2022 tarihli uzun süreli araç kiralama sözleşmesi kapsamındaki ... plakalı araçlara ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.
Yargıtay 23. HD'nin 05.12.2019 tarih 2018/1293 Esas 2019/5145 Karar sayılı; \"Bunun yanında; taraflar arasındaki sözleşmeden ve dosyaya sunulan fatura münderecatından sözleşmenin salt araç kiralama ya da şoför hizmeti ile birlikte araç kiralama sözleşmesi olup olmadığı anlaşılmamıştır. Şoförü ile birlikte araç kiralama işi, niteliği itibariyle hizmet sözleşmesi olduğundan her iki tarafın da ticaret şirketi olması nedeniyle uyuşmazlık, nispi ticari dava olup, uyuşmazlığı çözme görevi, Asliye Ticaret Mahkemelerinindir. Aksi durumda, salt araç kiralama işinde ise, kiralama sözleşmesi gereği HMK'nin 4. maddesi uyarınca görev Sulh Hukuk Mahkemelerinindir.\" şeklindeki ilamında da belirtildiği üzere şoförsüz araç kiralama söz konusu ise görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir. (benzer yönde Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2017/2217 esas, 2017/4710 karar sayılı ilamı)
Huzurdaki davada yukarıda da belirtildiği üzere, araç kiralama işi şoförsüz olduğundan davacı ile dava dışı şirket arasında kira sözleşmesi bulunduğu ve davalının kefil sıfatının olduğu; bu anlamda taraflar arasındaki temel hukuki ilişkinin kira sözleşmesi olduğu, kira sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu, görev kurallarının kamu düzenine ilişkin olduğunda ve yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerektiğinden, davaya bakma hususunda İstanbul Sulh Hukuk Mahkemesine görevsizlik kararı vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, dosyanın talep halinde ve karar kesinleştiğinde, yetkili ve görevli İstanbul Sulh Hukuk Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
2-HMK 20/1 maddesi gereğince, mahkememiz kararının kesinleşme tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi durumunda DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
3-Harç, vekâlet ücreti, yargılama giderleri konusunda görevli mahkemece karar verilmesine,
4-Davacı tarafından, HMK 20/1 maddesi gereğince işlem yapılmaz ve davanın açılmamış sayılmasına karar verilirse; davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, alınması gerekli harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
5-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde, davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın davacıya iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar verildi.07/11/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır