T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA N: 2025/887 Esas
KARAR NO: 2025/1087
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 02/02/2025 (Ek Karar)
NUMARASI: 2025/31 D.İş, 2025/23 Karar
DAVANIN KONUSU: İhtiyati Haciz (Finans)
KARAR TARİHİ: 24/09/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: İhtiyati haciz talep eden vekili tarafından sunulan dilekçede özetle; Müvekkili şirketin ilgili yasal düzenlemelere uygun olarak kurulmuş ve ülke genelinde faaliyet göstermekte olan bir faktoring şirketi olduğunu, mevzuat kapsamında faaliyette bulunan müvekkili şirketle, borçlulardan \"... TİCARET SANAYİ LİMİTED ŞİRKETİ\" arasında faktoring sözleşmesi imzalandığını, borçlulardan \"... TİCARET SANAYİ LİMİTED ŞİRKETİ\" faktoring şirketine müracaatı ile kendisi ile \"...\" adına düzenlenmiş \"Faktoring işlemine dayanak teşkil eden \"...'' nolu 12.09.2024 tarihli 249.999,60 TL tutarlı fatura, \"...'' nolu 12.09.2024 tarihli 600,00 TL tutarlı faturayı sunarak ihtiyati haciz istemine konu çeke ilişkin alacağın borçlulardan \"... LİMİTED ŞİRKETİ \" İle aralarında olan mal satışına dayandığını müvekkili şirkete bildirdiğini, müvekkili şirketin faktoring Sözlesmesi kapsamında, fatura ve alacak bildirim formu ile ödeme araçları tevdi bordrosu ile tavsik ederek, faktoring müşterisi \"... SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ, ... SANAYİ LİMİTED ŞİRKETİ, ...\" arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan fatura alacağı müvekkili şirket tarafından temlik alındığını, temlik işlemine istinaden ihtiyati haciz istemine dayanak çekin müvekkili şirkete verildiğini, İlgili 6361 Sayılı Kanunun 9. Maddesinin 2. Fıkrasında; 'Faktoring şirketi Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemez.' hükmü mevcut olduğunu, çekin yasal unsurlara haiz kambiyo vasıflarında olduğunu, ibraz edilen belgeler kapsamında ek teminat mahiyetinde bulunmadığını, bu kapsamda müvekkili şirket faktoring işlemini gerçekleştirirken, müşterisi olan borçlulardan \" ... SANAYİ LİMİTED ŞİRKETİ, ... \" arasında düzenlenmiş fatura müvekkil şirkete sunulduğu, mevcut bir ticari ilişkiye dayanak olarak çekin düzenlendiğinin görüldüğü, yine temlik alınan çekin müşteriye verilmesine esas fatura, alacak bildirim formu ile ödeme araçları tevdi bordrosu ile tasvik edilerek müvekkil şirketin, Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmelik ile 6361 sayılı kanuna uygun şekilde faktoring işlemini gerçekleştirdiğini ve bu suretle çekin incelenmesiyle de görüleceği suretle dayanak çekte yetkili hamil konumuna geldiğini, çekin süresi içerisinde bankaya ibraz etdildiğini ve fakat karşılığının bulunmadığının görüldüğünü, yalnızca banka yükümlülük bedeli ödendiğini, çekin ödenmesi ihtar edilmiş ise de halen ödenmediği gibi borçluların mal kaçırma çabası içerisinde olduğu haricen yapılan istihbarat çalışması sonucunda tespit edildiğini, alacağın rehin yada başka bir şekilde teminat altında da olmadığını ileri sürerek belirlenecek teminat karşılığının ivedilikle yatırılacağını, borçlular hakkında yapılacak icra takibi için, borca yeter tutarda, taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarına ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ İHTİYATİ HACİZ KARARI: İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/31 D.İş 2025/23 Karar 07/01/2025 Tarihli kararında; \"...1-Yukarıda hüviyeti yazılı alacaklının borçlulardan alacağı olan (250.000,00-TL)'nin tahsilinin ifasını temin bakımından, vaki isteği İ.İ.K.'nun 257.maddesi 1.fıkrasına uygun bulunduğundan borçlunun/borçluların ve üçüncü şahısların muhtemel zarar ve ziyanlarına karşı %15 oranında (37.500,00-TL) teminat yatırılması suretiyle tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, borçlunun/borçluların taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının borca yeter miktarının İcra İflas Kanunu'nda gösterilen muayyen tahditler dairesinde ihtiyaten haczine,....\" karar verilmiştir.
İHTİYATİ HACZE İTİRAZ DİLEKÇESİ: İhtiyati haciz kararına itiraz edenler ... ile ... SANAYI VE TICARET LIMITED SIRKETI vekilinin 09/01/2025 tarihli dilekçesinde özetle; İhtiyati haciz kararının, yetkisiz yer mahkemesinden alındığını, kambiyo senetlerine dayalı ihtiyati hacizlerde yetkili mahkemenin, borçlunun yerleşim yeri, sözleşmenin yapıldığı yer ve sözleşmenin ifa yeri olduğunu, somut olayda, borçlu müvekkil ... Antalya ilinde, borçlu müvekkil ..Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi merkezi Antalya ilinde olup, ... İnşaat Ticaret Sanayi Limited Şirketi'nin merkezi ise yine Antalya ilinde olduğunu, çekin keşide yerinin Antalya, ödeme yerinin Antalya olduğunu, yetkili yer mahkemesinin Antalya Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu savunarak yetki itirazlarının değerlendirilinceye kadar, müvekkilinin uğrayacağı zararın önlenmesi amacıyla istanbul 33. icra dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan takibin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini ve devamla ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ EK KARARI: İtiraz üzerine mürafaalı olarak yapılan inceleme ile verilen Mahkemenin 05/02/2025 tarihli Ek kararında; \"...Mahkememizin 07/01/2025 tarih ve 2025/31 D. İş Esas, 2025/23 D. İş Karar sayılı kararı ile, ihtiyati haciz koşulları oluştuğu kabul edilerek, talebin %15 teminat karşılığında kabulüne karar verilmiş, ihtiyati haciz kararına karşı aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen taraflardan ... ve ... İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından itiraz edilmiştir....2004 Sayılı İİK’nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı Kanunun 50. maddesinde ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK’nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Bu durumda, çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yeri, çekin keşide yeri veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Kambiyo senetlerine dayalı alacaklar aranacak borç niteliğinde olup,, muhatap bankaya ibraz edilen ve karşılıksız kalan çeke dayalı borç, bu şekilde aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliği kazanmaz ve HMK’nın 10. maddesi gereğince ifa yeri olarak 6098 sayılı TBK’nın 89. maddesinde belirtilen alacaklının yerleşim yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline gelmez. Somut olayda, ihtiyati hacze konu çekin Keşide yerinin Antalya olduğu, ödeme yerinin Antalya olduğu, aynı zamanda borçluların ikametgahlarının da Konyaaltı/Antalya ve Kepez/Antalya olduğu, mahkememizin yetkisiz olduğu anlaşıldığından, itiraz edenin yetki itirazının kabulü ile mahkememizin 07/01/2025 tarih ve 2025/31 D. İş Esas, 2025/23 D. İş Kararının itiraz edenler yönünden kaldırılmasına karar verilerek mahkememizce aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.(İstanbul BAM 13. HD 10/10/2024 tarih, 2024/1556 esas, 2024/1581 karar)
HÜKÜM: 1-İhtiyati hacze itiraz eden karşı tarafların; ihtiyati haciz kararına yetki yönünden yaptığı itirazın kabulüyle İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 07/01/2025 tarih ve 2025/31 D. İş, 2025/23 D.İş kararının ihtiyati hacze itiraz eden karşı taraflar ... İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... yönünden KALDIRILMASINA, ...\" karar verilmiştir.
İSTİNAF TALEBİ: İstinaf kanun yoluna başvuran ... A.Ş. 02/04/2025 tarihli dilekçesinde; Yetki itirazının dinlenebilir olmadığından itirazın reddi gerekirken tesis edilen kabul hükmünün yasa ve usule aykırı olduğunu, çekin karşılıksız çıkması halinde çek bedeli götürülecek borca dönüşmekle edimin ifa edileceği yerin alacaklının ikametgah adresi olacağını, Türk Borçlar Kanunun Borç İlişkisinin Hükümleri adlı ikinci bölümünde yer alan 89. maddesine göre Borcun ifa yerin, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa, aşağıdaki hükümler uygulanır; 1. Para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde, 2. Parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde, 3. Bunların dışındaki bütün borçlar, doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde ifa edilir. Çek keşide edilirken bankanın bulunduğu yer, keşidecinin yerleşim yeri yahut çekin keşide edildiği yer tarafların anlaşması ile kararlaştırılmaz. Aksine ifa yerine değil ifa uğruna bir ödeme aracı olan çek özünde bir ödeme emridir ve temelinde bir havale vardır. Bu nedenle çek düzenlenmesi bir sözleşme değil, tek taraflı bir taahhüt işlemi olduğunu, Havale edenin hukuki işlemi oluşturan tek taraflı irade açıklamasının, varması gerekli bir irade açıklaması olup geçerliliği için havale alıcısının kabulünü gerektirmediğini, dolayısıyla havale hukuki niteliği itibariyle bir sözleşme olmadığını, çekte vade olmadığını, çekin hukuki niteliğinin bir havale olduğu, Havalenin hukuki niteliğinin ne olduğu ise doktrinde iki görüş mevcut olduğunu, Bunlardan ilki \"çifte yetkilendirme\" olduğunu, ikincisinin ise \"temsil\" olduğunu, Her iki görüşünde, havalenin sözleşme olmadığı yönünde birleştiği, \"Temsil\" görüşü, havalenin havale alıcısına tahsil için temsil yetkisi verilmesi olduğuna dayandığını, doktrinde ve içtihatlarda hakim görüş olan \"Çifte yetkilendirme\" görüşünde ise havale eden kişi, havele ödeyicisine ödeme yapma yetkisi verirken aynı zamanda havale alıcısına da ödemeyi kabul etme yetkisi verdiğini, Türk Borçlar Kanunun 555. maddesinde Havale, \"havale edenin, kendi hesabına, para, kıymetli evrak ya da diğer bir mislî eşyayı havale alıcısına vermek üzere havale ödeyicisini; bunları kendi adına kabul etmek üzere havale alıcısını yetkili kıldığı bir hukuki işlemdir\" şeklinde tanımlandığını, Özetle tek taraflı bir hukuki işlem olan havale, havale edenin vusulü muktazi irade beyanı ile kurulduğunu, bu nedenle çek keşide edilmesi çekin lehtarı açısından sözleşme olarak yorumlanamayacağını ve TBK 89. maddenin \"aksi kararlaştırılmamışsa\" ifadesinin \"aranılacak borç vasfını koruduğu\" iddiasına gerekçe olarak gösterilmesinin mümkün olmadığını, bu nedenle dilekçelerinde yer verdikleri güncel 2025 tarihli yargı kararlarında da ortaya konulduğu üzere çekin ibrazı ile götürülecek borç haline dönüştüğü bu kapsamda ise aranması tüketildikten sonra götürülecek borç haline dönüşen çeke bağlı alacak nedeniyle müvekkil alacaklı şirketin adresinin de yetkili hale geldiği, somut olayda müvekkili şirketin adresinin Şişli İstanbul olduğu ve İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri yetki sınırlarında bulunduğu gözetilerek itirazın reddi gerekirken kabulü yönünde tesis edilen hükmün yasa ve usule aykırı olduğunu savunarak istinaf incelemesi neticesinde 05.02.2025 tarihli ek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:Talep, ihtiyati haciz istemine ilişkindir.Dairemiz önüne gelen uyuşmazlık ise; ihtiyati haciz kararına itirazın kabulü ile karşı taraflardan \"... İNŞ. TUR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.\" ve \"...\" yönünden ihtiyati haczin kaldırılmasına ilişkin ilk derece mahkemesi ek kararının istinaf incelemesine yöneliktir.Somut uyuşmazlıkta; Karşı taraflar \"... İNŞ. TUR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.\" ve \"...\" nın itirazının süresinde olduğu, talep konusu çekte muhatap banka Akdeniz Sanayi Sitesi Şubesi/Antalya olup, çek keşide yerinin Antalya olduğu, keşideci \"... İNŞ. TUR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.\" adresinin Konyaaltı/Antalya, lehtar ciranta \"...\" adresinin Kepez/Antalya ve devamı ciranta \"... İNŞ. TİC. SAN. LTD. ŞTİ.\" adresinin Manavgat/Antalya olduğu, itiraz edenler \"... İNŞ. TUR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.\" ve \"...\" nın faktoring sözleşmesinde taraf olarak yer almadıklarından sözleşmedeki yetki şartının kendileri yönünden uygulanamayacağı, karşılıksız çıkan çek alacağının götürülecek borç haline geldiğini kabul etme imkanı bulunmadığı, ilk derece mahkemesince yetki itirazının kabul edilerek ihtiyati haciz kararının itiraz edenler \"... İNŞ. TUR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.\" ve \"...\" yönünden kaldırılmasına dair ek kararının yerinde olduğu anlaşılmakla ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf isteminin HMK 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-İhtiyati haciz talep eden ... A.Ş vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-İhtiyati haciz talep eden tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.24/09/2025