T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t Esas-Karar No: 2024/140 Esas - 2024/788
T.C.
\t ... \t \"TÜRK MİLLETİ ADINA \"
\t 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t\t\t\t\t\t\t\t GEREKÇELİ KARAR\t
\t
ESAS NO\t: 2024/140 Esas
KARAR NO\t: 2024/788
DAVA\t: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ\t: 28/02/2024
KARAR TARİHİ\t: 20/11/2024
KARAR YAZMA TARİHİ\t: 25/11/2024
Mahkememize açılan davanın yapılan açık yargılaması sonucunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ\t;
DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Teşekküllerinin kamu tüzelkişisi olup asıl işi olan elektrik üretimi dışındaki işleri kamu ihale mevzuatı uyarınca dışarıdan temin ettiğini. Müvekkili Teşekkülün, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın ilgili kuruluşlarından biri olup, bir İktisadi Devlet Teşekkülü olduğunu. Davalı Şirketin işçisi, .... .... .... Esas sayılı Dosyası ile icraya konulmuş ve Mahkeme Kararında hükmedilen tutar, yargılama giderleri, icra masrafları, harçlar, mahkeme ve icra vekalet ücretleriyle birlikte bu kalemlerin işlemiş faizleri olarak güncel hesaplanan toplam 20.465,08-TL müvekkili Teşekkülce 05.04.2017 tarihinde ödenmiş olduğunu. Davalı firmaların işçilerine Teşekkülleri aleyhine açılan davalara ilişkin olarak toplam ödenen rakamın 40.822,33-TL. olduğunu. Dava dışı işçiye yapılan ödemelerden davalı şirketlerin sorumlu olduğunu, İş Kanununda Asıl İşveren-Alt İşveren arasındaki ilişkiyi ve sorumluluğu düzenleyen herhangi bir hüküm bulunmadığını. Arabuluculuğa başvurduklarını anlaşma sağlanmadığını. Teşekkülleri davacı tarafından dava dışı işçiye yapılan ödemelerden davalı şirketler sorumlu olup İş Kanununda Asıl İşveren-Alt İşveren arasındaki ilişkiyi ve sorumluluğu düzenleyen herhangi bir hüküm bulunmadığını. Yapılacak yargılama neticesinde toplamda şimdilik 300,00-TL.'nin; davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılara usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.
CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Tüm davalı şirketlere usulüne uygun şekilde dava dilekçesi ile duruşma gün ve saatini bildiren çağrı kağıdı tebliğ edilmesine rağmen davalı şirketler cevap vermemiştir.
Mahkememiz tensip ara kararı ile ...Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/630 Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden , ...Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/640 esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden, Bursa 1. İcra Müdürlüğünün 2017/2156 esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden, Bursa 1. İcra Müdürlüğünün 2017/2205 esas sayılı dosyasının UYAP sistem üzerinden gönderilmesi istenilmiş olup ayrıca Dava dışı işçiler ... ve ...'ın SGK unvanlı iş yeri hizmet cetvelinin UYAP sistemi üzerinden çıkarılarak dosyasına eklenmesine karar verilmiş olup gelen ilgili dosya suretleri ile davadışı işçilerin çıkartılan SGK unvanlı iş yeri hizmet cetvelleri dosya içerisine alınmıştır.
\tAyrıca davacı vekiline, Hizmet alım sözleşmesi ile ekleri Teknik ve İdari Şartnamelerinin suretini sunmak üzere 2 hafta süre verildiği sunulan yazı belgeler dosya içerisine alınmıştır.
İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan 29/02/2024 tarihli müzekkere ile Dava konusu davalılar ...Temizlik. Hiz. Güv. Sis. Ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti ( 4380313065 ) ile ...Temizlik Hiz. Bilg. İşl. Otom. İnş. San. Ve Tic. A.Ş ( 4380400352 ) 'in ticaret sicil kayıtları ve sicil özetinin çıkarılarak bir suretinin gönderilmesi istenilmiş, verilen cevabı yazıda sorulan şirketlerin en son sicil kaydının Sicil No : 524490-0,Ünvan : ...İnşaat ve Proje Yönetimi Anonim Şirketi, Adresi : Yenibosna Merkez Mah. Paktaş Sok.No:2/3 Bahçelievler/İSTANBUL olarak belirtilmiştir. Uyap'a da otomatik olarak yeni ünvan olarak ...İnşaat ve Proje Yönetimi Anonim Şirketi olarak işlendiği tespit edilmiştir.
Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, tüm deliller toplandıktan sonra dosya İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Uzmanı Bilirkişisi ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 24/09/2024 tarihli raporda, ayrıntılı şekilde yer alan dava dosyası kapsamının incelenmesi, Yargıtay kararları, taraf vekillerinin beyan ve itirazları, dosya kapsamındaki sözleşme, idari ve teknik şartnameler, karar, bilgi ve belgelerin incelenmesi, dosyada yapılan tespit, değerlendirme ve hesaplamalar sonucunda: Davacı talebinin şimdilik 300,00 TL nin tahsili olduğunu, Davacı EUAŞ Genel Müdürlüğü ile davalı şirketler arasında yardımcı işlerde hizmet alımı sözleşmeleri imzalandığı, İmzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığını, davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığını, Dava dışı işçi ... ile ilgili Davacı ... Genel Müdürlüğü tarafından ...Asliye Hukuk(İş) Mahkemesi 08.12.2016 tarihli ve 2015/630 Esas, 2016/1089 Karar sayılı Kararı gereğince Bursa 1. İcra Müdürlüğü'nün 2017/2156 Esas sayılı dosyasına 23.11.2017 tarihinde Toplam 20.357,25 TL ödemenin 18.070,04.TL sini davalılardan rücuan tazminini talep edebileceğini, 613,59 TL ...Tem Temizlik Petrol İnşaat Elektrik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 534,11 TL ...Peyzaj Tarım Temizlik İnşaat Yemek Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 16.922,34 TLGünpak İnşaat ve Proje Yönetimi Anonim Şirketi Toplam 18.070,04 TL , Dava dışı işçi ... ile ilgili Davacı ... Genel Müdürlüğü tarafından ...Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 08.12.2016 tarihli ve 2015/640 Esas, 2016/1092 Karar sayılı Kararı gereğince Bursa 1. İcra Müdürlüğü'nün 2017/2205 Esas sayılı dosyasına 05.04.2017 tarihinde toplam 20.465,08 TL ödemenin 18.305,04 TL sini davalılardan rücuan tazminini talep edebileceğini, 576,52 TL ...Tem Temizlik Petrol İnşaat Elektrik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 501,85 TL ...Peyzaj Tarım Temizlik İnşaat Yemek Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 17.226,66 TL ...İnşaat ve Proje Yönetimi Anonim Şirketi Toplam 18.305,04 TL Her iki işçi için Davalılardan Toplam rücu miktarının : 36.375,08 TL olduğunu, işletilecek faiz mahkemenin takdirinde olduğu sonuç ve kanaati belirtilmiştir.
Davacı vekili tarafından sunulan 10/10/2024 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; dava ile talep ettikleri miktarın ıslahı zorunluluğu doğduğunu, bu nedenle ...Temizlik Hiz. Güv. Sis. ve İnş. San. Tic. Ltd Şti (...İnşaat ve Proje Yönetimi Anonim Şirketi) aleyhine açılan alacağının 34.149,00-TL ye, ...Tem. Pet. İnş. Tic. Ltd Şti. aleyhine açılan alacağının 1.190,11-TL ve ...Peyzaj Tarım Temizlik İnş. Yem. San. Tic. Ltd Şti. aleyhine açılan alacağının 1.035,96-TL'ye arttırdıklarını ve alacak miktarına alacağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı şirketlerden tahsilini talep ettiklerini. Dava ile talep ettikleri 300,00-TL tutarı, bilirkişi raporu çerçevesinde 36.375,07-TL olarak ıslah yapılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Islah dilekçesi davalı şirketlere tebliğ edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; dava dışı işçilerin işçi alacaklarından dolayı iş mahkemesine açtığı davanın kabulü üzerine, icra vasıtası ödenen tazminatların, davalılardan rücuen tahsiline ilişkindir.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.
İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. ( Yargıtay 23.H.D. 15/09/2020 tarihli 2017/2497 Esas, 2020/2808 Kararı)
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.
Bu kapsamda, toplanan delillere, tarafların iddia ve savunmalarına, karar vermeye elverişli bilirkişi raporuna ve tüm dosya kapsamına göre; somut uyuşmazlıkta davacı ile davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi mevcut olup, 4857 sayılı Kanunun 2/6. maddesine göre, davacı asıl işverenin davalı alt işverenlerin dava dışı işçisi ... ile ...'e karşı, o işyeri ile ilgili İş Kanunundan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu tutulduğu, yani kanun kapsamında, asıl ve alt işverenlerin dış ilişki itibariyle işçiye karşı müteselsil sorumlu oldukları, söz konusu düzenlemenin işçi alacağını güvence altına alma amacı taşıdığı, asıl ve alt işverenler arasındaki ilişkide ise, Borçlar Kanunun ve sözleşmeler hukukunun esas alınacaktır.
Buna göre somut olayda, davacı ELEKTRİK ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİ davalı şirketler ile hizmet alım sözleşmesi imzaladığı görülmüş olup, tarafların, sorumlulukların belirlenmesinde kanuna açıkça aykırı olmadıkça öncelikle sözleşme hükümleri, sözleşme eki teknik şartname ve ihale dokümanları nazara alınacaktır. Sözleşme eki genel şartname uyarınca, yüklenicinin istihdam ettiği işçinin muhatabı ve sorumlusunun yüklenici olmasına, yüklenicinin işçilerine ödemesi gereken kıdem tazminatı, izin ücreti gibi ödemelerdeki aksamalarda her türlü yasal sorumluluğun yükleniciye ait olmasına göre davacının asıl işveren olarak yaptığı ödemeden, işçinin davalı şirketlerde çalıştığı döneme isabet eden kısmı ile sınırlı olmak üzere davalının sorumlu oldugu kanaatine varılmış olup fakat yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacağından yine feshe bağlı hak olan ihbar tazminatından da son alt işveren sorumlu olacağından davacı tarafından ödenen yıllık izin ücreti ile ihbar tazminatının son alt işveren ...İNŞAAT VE PROJE YÖNETİMİ A.Ş.'den rücuen talep edilebileceği anlaşılmakla karar vermeye elverişli 24/09/2024 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda, davalının hizmet alım sözleşmesi olan dönemle sınırlı olmak üzere davanın kabulüne karar vermiştir. Ayrıca taraflar tacir olduğundan, rücen tazminat alacağa, ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M\t: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-)Davadışı ...'a ödenen tazminat için davalılara yönelik açılan davanın KABULÜ ile, 18.070,04.TL Rücuen tazminatın her bir davalının hizmet alım sözleşmesi olan dönemle sınırlı olmak üzere,
A-)613,59.TL ...Tem Temizlik Petrol İnşaat Elektrik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden,
B-)534,11.TL ...Peyzaj Tarım Temizlik İnşaat Yemek Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden,
C-)16.922,34.TL ...İnşaat ve Proje Yönetimi Anonim Şirketinden,
Olmak üzere, ödeme tarihi olan 23/11/2017 tarihinden itibaren işleyecek olan AVANS Faizi ile birlikte davalılardan ayrı ayrı tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-)Davadışı ...'e ödenen tazminat için davalılara yönelik açılan davanın KABULÜ ile, 18.305,04.TL Rücuen tazminatın her bir davalının hizmet alım sözleşmesi olan dönemle sınırlı olmak üzere,
A-)576,52.TL ...Tem Temizlik Petrol İnşaat Elektrik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden,
B-)501,85.TL ...Peyzaj Tarım Temizlik İnşaat Yemek Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden,
C-)17.226,66.TL ...İnşaat ve Proje Yönetimi Anonim Şirketinden,
Olmak üzere, ödeme tarihi olan 05/04/2017 tarihinden itibaren işleyecek olan AVANS Faizi ile birlikte davalılardan ayrı ayrı tahsili ile davacıya ödenmesine,
3) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 2.484,78 TL harçtan, dava açılışında alınan 427,60 TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan 616,07 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.043,67 TL harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 1.441,11 TL harcın;
A-)47,15.TL ...Tem Temizlik Petrol İnşaat Elektrik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden,
B-)41,04.TL ...Peyzaj Tarım Temizlik İnşaat Yemek Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden,
C-)1.352,91.TL ...İnşaat ve Proje Yönetimi Anonim Şirketinden,
OLMAK ÜZERE DAVALILARDAN AYRI AYRI ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
4) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin;
A-)124,33.TL ...Tem Temizlik Petrol İnşaat Elektrik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden,
B-)108,22.TL ...Peyzaj Tarım Temizlik İnşaat Yemek Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden,
C-)3.567,45.TL ...İnşaat ve Proje Yönetimi Anonim Şirketinden,
OLMAK ÜZERE DAVALILARDAN AYRI AYRI ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
5) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 427,60.TL peşin harç, 616,07.TL ıslah harcı, 427,60 TL başvurma harcı, 2.007,00.TL tebligat ücreti, 4.000,00.TL bilirkişi ücreti, olmak üzere toplam 7.478,27.TL yargılama giderinin;
A-)244,67 .TL ...Tem Temizlik Petrol İnşaat Elektrik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden,
B-)212,98.TL ...Peyzaj Tarım Temizlik İnşaat Yemek Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden,
C-)7.020,62.TL ...İnşaat ve Proje Yönetimi Anonim Şirketinden,
OLMAK ÜZERE DAVALILARDAN AYRI AYRI ALINARAK DAVACIYA ÖDENMESİNE,
6) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin;
A-)981,54.TL ...Tem Temizlik Petrol İnşaat Elektrik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden,
B-)854,40.TL ...Peyzaj Tarım Temizlik İnşaat Yemek Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden,
C-)28.164,06.TL ...İnşaat ve Proje Yönetimi Anonim Şirketinden,
OLMAK ÜZERE DAVALILARDAN AYRI AYRI ALINARAK DAVACIYA ÖDENMESİNE,
7) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANLARA İADESİNE,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı tüm davalı şirket tarafların yokluğunda olmak üzere, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren, HMK.nun 345.maddesine göre 2 (iki) hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu usulen anlatıldı. 20/11/2024
¸* Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır*¸