T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\tEsas-Karar No: 2023/503 Esas - 2024/629
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
\tT.C.\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\tANKARA\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tGEREKÇELİ KARAR
\t7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t: 2023/503 Esas
KARAR NO\t: 2024/629
HAKİM\t: ......
KATİP\t: ......
DAVACI \t: ......
VEKİLİ\t: Av. ......
DAVALILAR \t: 1- ......
\t 2- ......
DAVA\t: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 17/07/2023
KARAR TARİHİ\t: 04/11/2024
KARAR Y.TARİHİ \t: 05.11.2024
Mahkememizde görülmekte olan \"Rücuen Tazminat\" davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki karar tesis edilmiştir.
İDDİALAR
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin söz konusu yapılan ihale sonucunda 2011-2023 döneminde özel güvenlik hizmetleri muhatap firmalar tarafından yürütüldüğünü, ...... özel güvenlik
hizmeti işinde muhatap firmanın işçisi olarak çalışan ...'a ilişkin bilgiler ve arabuluculuk
müracatlarının temelini oluşturan alacak bilgileri şu şekilde olduğunu; ....... , ......E. İcra takibine yapılan 20.000TL ’nin muhatap
şirketlerden tahsili gerektiğini, davalı firmalar ile imzalanan muhtelif tarihli sözleşme eklerinde yer
alan teknik şartnamelerin ilgili maddelerinde “Yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin; İş Kanunu, SSK
Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, hak ve alacaklar bakımından
muhatabı da sorumlusu da yüklenicidir. ... tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin herhangi
bir sorumluluk ...’ne yüklenemez. Yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin İş Kanunu, SSK mevzuatı ve
diğer kanun ve mevzuatlarda belirlenen tüm hak ve alacakları, ... tarafından karşılanır. ...
bu gibi konularda sorumlu sayılmayacaktır.” şeklinde düzenleme bulunmakta olduğunu, taraflar arasındaki sözleşme
hükümleri dikkate alınarak davalı tarafın sorumluluğunun bulunduğunu,
Fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla şimdilik 20.000 TL( stopaj ödemesi mahsubu dikkate
alınarak) ‘nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi
talep edilmiştir.
Davacı vekili 26.03.2024 tarihli ıslah dilekçesi ile alacak taleplerini 21.035,56-TL' ye yükseltmiş noksan harcı tamamlamıştır.
SAVUNMALAR\t
Davalı yanlara dava dilekçesi usulüne uygun şekilde meşruhatlı davetiye ile tebliğ edilmesine karşın, davalı davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.
ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
1.Tarafların arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığına dair arabuluculuk son tutanağı.
2.Dava dışı işçiye ait ... kayıtları.
3. Ödeme dekont örneği.
4. Davalı yanlar ile imzalanan sözleşme ve şartname örnekleri.
5. ...... sayılı dava dosyası. İncelendiğinde; davacısının ..., davalılarının ... ve Eğitim Hiz. Ltd. Şti., ... olduğu, iş akdinin haksız feshedildiğinden bahisle açılan işçilik alacaklarının ( ihbar, kıdem tazminatı, yılık izin alacağının) tahsili istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama neticesinde\" ....... sayılı ilam ile 10.03.2020 tarihinde davanın kısmen kabulüne karar verildiği ve şu şekilde hüküm tesis edildiği tespit
edilmiştir: edilmiştir:
“A-)ASIL DOSYA YÖNÜNDEN DAVANIN KISMEN KABULÜNE;
•3.899,22 TL net kıdem tazminatı alacağının
• 2..234,32 TL net ihbar tazminatı alacağının,
• 1.263,92 TL net yıllık izin ücreti alacağının
• 10,00 TL net dini bayram ücreti alacağının,
• 146,21 TL net resmi bayram ücreti alacağının,
• Hafta tatili ve fazla mesai alacağı talebinin REDDİNE;
• Dini ve resmi bayram ücretinin fazlaya ilişkin talebinin reddine,
• B-)BİRLEŞEN ...... MAHKEMESİNİN ( ...... ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN DAVANIN KISMEN
KABULÜNE;
• 3.899,22 tL net kıdem tazminatı alacağının
• Tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydı ile,
• 2.234,32 TL net ihbar tazminatı alacağının,
• 1.263,92 TL net yıllık izin ücreti alacağının 10,00 TL lik kısmına dava tarihi olan 05/02/2015
tarihinden itibaren geri kalan kısmına ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte,
• Tahsilde tekerür oluşturmamak kaydı ile,
• 10,00 TL net dini bayram ücreti alacağının,
• 146,21 TL net resmi bayram ücreti alacağının, kaydı ile,
• Hafta tatili ve fazla mesai alacağı talebinin REDDİNE;
• Dini ve resmi bayram ücretinin fazlaya ilişkin talebinin reddine,
• 3.400,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya
verilmesine” karar verilmiştir.
6. ...... sayılı takip dosyasının incelenmesinde; dava dışı işçi tarafından ....... sayılı ilamına dayalı başlatılan ilamlı icra takibinde alacağın 19.863,85 -TL olduğu, davacı ... tarafından 13/12/2021 tarihinde 20.175,22 TL ödendiği, icra dosyası borcu kapsamında 10/12/2021 tarihinde 860,34 TL stopaj ödemesi yapıldığı, icra dosyası kapsamında 21.035,56 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
7. Mahkememizce dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; Davacı ile davalı arasında “ ......” imzalandığı, dava dışı
işçi ...’ın bu sözleşmelere konu işte , davalı şirketler işçisi olarak davacı asıl işveren
işyerinde çalıştırıldığı,
dava dışı ....... Sayılı dosya ile açtığı
davada verilen hüküm uyarınca kıdem tazminatı ,ihbar tazminatı,yıllık izin ,resmi tatil ve dini bayram
alacağı yönünden davanın kabulüne karar verildiği; Dava dışı işçi tarafından davacı aleyhine yapılan icra takibi neticesinde ...... Esas sayılı dosyasına 13.12.2021 tarihinde 20.175,22-TL ödeme yapıldığı
ayrıca 860,34-TL stopaj ödemesi yapıldığı bu şekilde toplamda 21.035,56-TL ödeme yapıldığı, .....Ltd. Şti.'nin 10.270,60-TL, ......Ltd.Şti' nin 10.764,96-TL olmak üzere toplam 21.035,56-TL olduğu , faiz başlangıç tarihinin öd eme tarihi olan 13/12/2021 tarihinde itibaren uygulanması isteminin mahkemenin takdirinde olduğu şeklinde görüş bildirilmiştir.
V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE
Dava; davacı şirket tarafından dava dışı işçi/işçilere ödenen işçilik alacaklarının, davalı yan ile akdedilen hizmet alım sözleşmesine dayalı olarak rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Asıl işverenle alt işverenin işçiye karşı müteselsilen sorumlu olduğu, 4857 sayılı İş Kanunu’nun yer alan \"Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.\" düzenlemesine yer verilmiştir. Asıl iş veren ve altişverenin birbirlerine karşı sorumluğu ise aralarındaki sözleşme hükümlerine göre, sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu Genel Hükümleri ve Yargıtay içtihatları uyarınca belirlenmektedir.
Dava konusu asıl işveren ve alt işverenler arasında ödenen işçi alacağının rücuna ilişkin emsal ...... Dairesi'nin 17/11/2021 tarihli ...... sayılı ilamında \"İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; ... işçisi olması sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son ... olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son ... sorumlu olacaktır. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.\" denilmektedir.
Dava dışı işçi ...'ın 05/05/2011- 31/05/2013 tarihleri arasında davacı ... bağlı ... güvenlik işlerinde çalıştığı, iş akdinin 31/05/2013 tarihinde feshedildiği, davacı yanın dava dışı işçinin hizmet dönemi için 21.035,56-TL ödeme yaptığı görülmüştür.
Davacı yan, dava dışı işçinin kıdem tazminatı için ödediği toplam 21.035,56 TL'den taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri uyarınca davalı yanların kendi dönemlerine isabet eden tutarlardan sorumlu olduğunu ileri sürmektedir.
Toplanan delillerden davacı ile davalı şirketler arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçinin; davalılar ... Hizmetleri Ltd. Şti. bünyesinde 597 gün, ... Şirketi bünyesinde 150 gün olarak çalıştığı ... kayıtlarından anlaşılmıştır.
Taraflarca imza edilen sözleşme ve şartnamelerde ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair hüküm de bulunmamaktadır. İşçilik alacakları davacı asıl işveren tarafından ödenen dava dışı işçinin; davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine; işçilerin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, davacı asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin, işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Yukarıda yazılı açıklama ve değerlendirmeleri içeren hüküm kurmaya ve denetime elverişli kabul edilen bilirkişi raporu ile; dava dışı işçinin davalı ... şirketler bünyesinde çalışmasına isabet eden işçilik alacakları toplamının 21.035,56 TL olduğu belirlenmiştir. Bu durumda; davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından, işçinin davalı şirketlerde çalışma dönemleri ile sınırlı olmak üzere, 10.270,60-TL'nin .....Ltd.Şti'inin, 10.764,96-TL'nin ......Ltd.Şti'nin sorumlu olduğuna ve sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunmuş, davanın kabulüne, hüküm altına alınan tazminat tutarına ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
VI-HÜKÜM
1-Davanın Kabulü ile;
-10.270,60-TL'nin .....Ltd.Şti'inden,
-10.764,96-TL'nin ......Ltd.Şti'inden olmak üzere toplam 21.035,56-TL'nin ödeme tarihi olan 13.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Karar ve İlam Harcı
2. 492 sayılı Harçlar Kanunu Kanunu gereğince alınması gereken 1.436,94 TL harçtan peşin alınan 341,55 TL, yargılamanın devamı aşamasında yatırılan 17,68 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 359,23 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.077,71 TL harcın davalılardan (... ... Ltd. Şti.'den 526,19 TL, ... ... Ltd. Şti.'den 551,52 TL olmak üzere) tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Yargılama Giderleri ve Gider Avansı
3. Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 1.201,00 TL, bilirkişi ücreti olarak 3.000,00 TL olarak yapılan toplam 4.201,00 TL yargılama giderinin davalılardan (... ... Ltd. Şti.'den 2.051,13 TL, ... ... Ltd. Şti.'den 2.149,87 TL olmak üzere) tahsili ile davacıya ödenmesine,
4. Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan başvurma harcı, peşin harç, vekalet harcı ve ıslah harcı toplam 667,48 -TL yargılama harcının davalılardan (.....Ltd.Şti'den 325,90 TL, ... ... Ltd. Şti.'den 341,58 TL olmak üzere) tahsili ile davacıya ödenmesine,
5. Taraflarca depo edilen varsa gider avansı ile delil avansından bakiye tutarların karar kesinleştiğinde HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca ilgilisine iadesine,
6.Arabuluculuk Kanunu 18/13 maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asagari Ücret Tarifesi uyarınca 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan (... ... Ltd. Şti.'den 1.523,34 TL, ... ... Ltd. Şti.'den 1.596,66 TL olmak üzere) alınarak hazineye gelir kaydına
Vekalet Ücreti
7. Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 21.035,56 TL vekalet ücretinin davalılardan (... ... Ltd. Şti.'den 10.270,60 TL, ... ... Ltd. Şti.'den 10.764,96 TL olmak üzere) alınarak davacı tarafa ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/11/2024
Katip ......
e-imzalıdır
Hakim ......
e-imzalıdır