\t TÜRK MİLLETİ ADINA
\t T.C.
\t\t BURSA
\t3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t:2024/
KARAR NO\t:2025/
BAŞKAN\t
ÜYE\t:
ÜYE\t
KATİP\t
DAVACI \t
VEKİLİ\t: Av.
DAVALI \t:
VEKİLİ\t: Av.
DAVA\t\t: Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ\t: 06/03/2024
KARAR TARİHİ\t: 02/07/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t: 04/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA: Davacı vekili, daha önce müvekkili şirket ortakları davalı kooperatife üye iken 2009 yılında şahıs şirketinin üyeliği müvekkili şirkete devredilerek müvekkili şirketin üye olduğunu, müvekkili şirkete ait 5 aracın kooperatif için taşımacılık yaptığını, ... 1.Noterliği’nin yevmiye nolu 08/09/2022 tarihli ihtarnamesi ile müvekkilinin ortaklıktan çıkarıldığını, kooperatif üyeliğine ilişkin sıraların bir bedeli olup 3.kişilere bedel karşılığında devredilmekte olduğunu, ancak ihtarname ile üyelikten çıkarma nedeniyle hukuka aykırı bir şekilde müvekkilinin sırasına ilişkin alacağını kaybetmiş olduğunu, müvekkilinin üyeliğinin ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 13/09/2022 tarihi itibariyle sona ermiş olduğunu, müvekkilinin üyeliğine ilişkin alacağının o yıl bilançosunun hesaplandığı genel kurul toplantısında alınan karardan 1 ay sonra muaccel olduğunu, ancak hangi tarihte toplantı yapıldığının müvekkilince bilinmediğini, müvekkilinin ayrıldığı yıla ait bilançonun kooperatiften istenilmesi ve müvekkilinin katkılarıyla alınan tüm malvarlıkları da dahil edilerek, çok düşük gösterilen kaydi ve rayiç değerlerin gerçek değerleri tespit edilerek bilançonun mahkemece yeniden hesaplanması gerektiğini, davalı tarafça kooperatifin zararda olduğu söylenilerek üyeliği sona eren üyelere herhangi bir ödeme yapılmadığını ileri sürerek alacak tutarı tespit edildiği ancak artırılmak üzere fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500,00 TL’nin müvekkilinin kooperatiften ayrıldığı yıl bilançosunun düzenlendiği tarihten 1 ay sonrasından itibaren işleyecek ticari faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı vekili 22.05.2025 tarihli ıslah dilekçesiyle, 500 TL olan dava değerini artırarak 282.782,12 TL’ye davacının kooperatiften ayrıldığı yıl bilançosunun düzenlendiği tarihten bir ay sonrasından itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.
CEVAP: Davalı vekili, kooperatif ana sözleşmesinin 10. ve 14.maddelerinde ortak olma ve ortaklıktan çıkarmanın düzenlendiğini, davacı şirketin kooperatifin amacına uygun motorlu aracını satması üzerine ihtarname ile amaca uygun motorlu taşıt elde etmesini aksi halde ortaklıktan çıkarılacağı hususunun bildirildiğini, davacının amaca uygun motorlu taşıt iktisap etmemiş olması sebebiyle kooperatifin 25/07/2022 tarihli yönetim kurulu kararı ile davacının oybirliği ile ortaklıktan çıkarıldığını, bu kararın da ihtarname ile davacıya bildirildiğini, buna rağmen davacıya yeniden ticarete girme hakkı tanınmışsa da davacının kendisi araç almayarak faaliyetini sürdürmediğini, 3 aylık süreçte itiraz ve işlem yapmayan davacı hakkında 16/12/2022 tarihli yönetim kurulu kararıyla koopbis sisteminde ortaklıktan çıkarılma işlemi yapılmasına karar verildiğini, kooperatif ana sözleşmesinde ortaklığı sona erenlerle hesaplaşmanın düzenlendiği 15.maddesinin '' Devir dışında bir nedenle ortaklığı sona erenlerin sermaye ve diğer alacakları, o yılın bilançosuna göre hesaplanıp, bilançonun genel kurulda kabul edilmesinden itibaren bir ay içinde geri verilir.” şeklinde olduğunu, davacının ortaklığının kendisi tarafından bile isteye açıkça devir dışında sona erdiğini ve kendi kusurundan istifade edemeyeceğini, güncel haliyle düzlüğe çıkan kooperatifin son 5-6 yıl içerisinde oldukça zarara uğradığını, ortakların oluşturdukları borçlar, çekilen kredilerin faiz oranları ve tahsilat girişimlerinin zararı kapatamadığını, davacının 25/07/2022 çıkarılma tarihinde 31/12/2022 tarihli bilanço değerinin totalde -1.786.898,18 TL olduğunu, 15/08/2022 tarihli hazirun listesinde görüleceği üzere 77 ortak olmakla davacıya düşen hesaplaşma bakiyesinin -23.206,46 TL olduğunu, bu itibarla davacının alacaklı değil borçlu konumunda olduğunu ve bu nedenle kendisinin hesaplaşmaktan imtina ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE
Dava, kooperatif üyeliğinden kaynaklı çıkma payı alacağının tahsili istemine ilişkindir.Somut olayda; kooperatif üyesi olan davacının kooperatife üyeliğinden çıkarıldığı konusunda ihtilaf bulunmayıp, taraflar arasındaki ihtilafın davacının davalı kooperatiften çıkma alacağının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır. Davacı ortağın davalı kooperatiften alacaklı olup olmadığının tespiti bakımından; davalı kooperatifin bilançosunda yer alan taşınır ve taşınmaz malvarlıklarının 31.12.2022 yılı itibariyle rayiç değerlerinin inşaat, fen ve makine mühendisi bilirkişi marifetiyle ayrı ayrı tespiti yapılarak; sonrasında dosyanın SMMM tevdi edilerek; davalı kooperatif ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılarak; davacı ortağın 13.09.2022 tarihi itibariyle davalı kooperatiften ayrıldığından, ayrıldığı 2022 yılına ait kooperatif bilançosunun genel kurulda ne zaman onaylandığının tespiti ile davacı ortağın ortaklığı süresince davalıya yapmış olduğu aidat ödemeleri belirlenerek 2022 yıl sonu kaydi ve rayiç bilançosuna göre ayrı ayrı davacı payına düşen miktarın tespit edilmesinin istenmesine karar verilmiştir.Dosyaya sunulan bilirkişi raporunda, davalı kooperatifin bilançosunda yer alan taşıtların rayiç değerinin 31.12.2022 tarihi itibari ile 2.180.000,00 TL, taşınmaz binanın 31.12.2022 itibarı ile bina ve arsa rayiç bedelleri toplamının 19.127.711,37 TL olduğu, davacı ortak ... Hizmetleri San.Ve Tic.Ltd.Şti.’nin 13.09.2022 tarihi itibariyle davalı kooperatiften ayrıldığından, ayrıldığı 2022 yılına ait kooperatif bilançosunun 29.06.2024 tarihinde yapılan olağan genel kurulda oy birliği ile ayrı ayrı kabul edildiği ve 01.07.2024 tarihli ... sayılı ... Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiği, davalı kooperatifin ortaklarından herhangi bir üyelik aidatı almadığı, dolayısıyla davacı ortağın ortaklık süresince davalıya herhangi bir aidat ödemesi yaptığına dair hesap hareketlerine rastlanılmadığı, 31.12.2022 tarihli rayiç bilançosuna göre davalı kooperatifin özsermayesinin 18.946.406,61 TL olduğu, davacının şirketteki hisse oranının %1,492537 olduğu, bu durumda talep edebileceği ayrılma akçesinin 18.946.406,61 x %1,492537= 282.782,12 TL olduğu, davalı Sınırlı Sorumlu ... Kooperatifi’nin ayrılma akçesi olarak hesaplanan 282.782,12 TL.tutarını bilançosundaki hazır değerlerden ödeyebilme gücüne sahip olduğu belirtilmiş, davalı vekili rapora itirazlarında kooperatif taşınmaz değeri için yapılan değerlendirmeler ile kooperatifin bankalarda kredi kullanırken yapılan ekspertiz raporları ile arasında ciddi farklar olduğunu belirterek raporda belirtilen taşınmaz değerlerine itiraz etmişse de, dosyaya sunulan rapor gerekçeli ve denetime elverişli olduğundan davalı tarafın itirazlarının reddi gerekmiştir. Mahkememizce usul ve yasaya uygun olarak hazırlanan bilirkişi raporu denetime elverişli olması nedeni ile kabul edilmiştir.
Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında somut olaya gelince; davacının üyelikten ayrılma tarihi 13.09.2022 olup davacının 2022 yılının genel kurulunun olacağı 2023 yılı içinde yapılacak genel kuruldan 1 ay sonra alacağının muaccel olacağı, bir başka ifadeyle kooperatiften çıkarılan üyenin ayrılma payının iadesi ayrılamadan sonraki bilançonun görüşüldüğü ilk genel kuruldan 1 ay sonrasına denk gelen tarih itibarıyla muaccel olduğu, buna karşın davacı ortağın kooperatif üyeliğinden ayrıldığı 2022 yılına ait kooperatif bilançosunun 2023 yılı içinde değil, 29.06.2024 tarihinde yapılan olağan genel kurulda oy birliği ile kabul edildiği dosya kapsamından sabit ise de, davacının 13.09.2022 tarihinde davalı kooperatiften ayrıldığına göre, bu yıl bilançosu en erken 2023 yılı genel kurulunda görüşülmesi gerekir. Zira, davacının çıkma payı alacağı da, bu genel kuruldan 1 ay sonra muaaccel hale gelir. Bu genel kurulda bilanço görüşülmemiş olsa dahi bu husus davacı aleyhine değerlendirilemez. 2023 yılı genel kurulun yapılması gereken en son tarih olan 30.06.2023 tarihinden 1 ay sonraki tarihin muacceliyet tarihi kabul edilmiştir (Bkz. ... 23 HD, 25.11.2020 tarih ve 2018/ E-2020/ K. sayılı ilamı ve yine aynı Dairenin 26.02.2019 tarihli ve 2016/ E- 2019/ K. sayılı ilamı). Bu durumda, ortaklıktan çıkan üyelere yapılacak ödemelerin Kooperatifler Kanunu uyarınca ertelenmesine ilişkin herhangi bir karar alınmadığı, Kooperatifler Kanunu 12.maddesine göre ayrılma işleminin ayrılan yılın sonu itibariyle hüküm ifade edeceği, yine bilirkişi tarafından Kooperatifler Kanunu 17.maddesi ve davalı kooperatif ana sözleşmesinin 15. maddesi uyarınca hesaplamanın yapıldığı, davalı kooperatifin ortaklarından herhangi bir üyelik aidatı almadığı, 31.12.2022 tarihli rayiç bilançosuna göre davalı kooperatifin özsermayesinin 18.946.406,61 TL olduğu, davacının şirketteki hisse oranının %1,492537 olduğu, bu durumda talep edebileceği ayrılma akçesinin 18.946.406,61 x %1,492537= 282.782,12 TL olduğu, davalı Sınırlı Sorumlu ... Kooperatifi’nin ayrılma akçesi olarak hesaplanan 282.782,12 TL.tutarını bilançosundaki hazır değerlerden ödeyebilme gücüne sahip olduğu, davacının ayrıldığı yıl bilançosunun genel kurulca kabulünden itibaren bir ay içinde ayrılma bedelinin iade zorunluluğunun bulunduğu, 2023 yılı Temmuz ayı itibariyle talep hakkının doğduğu, söz konusu sürenin dolması ile ayrılan üyenin faiz isteme hakkının doğacağı, buna göre temerrüt tarihinin 30.06.2023 + 1 ay = 31.07.2023 olarak belirlendiği tüm dosya kapsamından anlaşılmakla; davacının belirsiz alacak davası olarak açmış olduğu davada, davacının ortaklıktan ayrılma payı olan 282.782,12 TL’ye 31.07.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline dair aşağıdaki karar tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; 282.782,12 TL’nin 31.07.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte DAVALIDAN TAHSİLİNE,
2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 19.316,85.-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60.-TL peşin harç ile 4.821,00.-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 14.068,25.-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 45.245,14.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 3.600,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Davacı tarafından yapılan 10.098,50.-TL harç, 16.500,00.-TL bilirkişi ücreti, 5.950,00.-TL keşif aracı ücreti ve 164,00.-TL tebligat ve posta giderinden oluşan toplam 32.712,50.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6- Karar kesinleştiğinde ve talep halinde artan gider avansının taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.02/07/2025
Başkan
e-imza
Üye
e-imza
Üye
e-imza
Katip
e-imza