T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\tEsas-Karar No: 2024/356 Esas - 2024/750
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
\tT.C.
\t...
\t2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t: 2024/356 Esas
KARAR NO\t: 2024/750
DAVA\t: Tespit
DAVA TARİHİ\t: 22/05/2024
KARAR TARİHİ\t: 25/12/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t: 03/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Ticaret Odasının 26.04.2024 tarihli yazısı ile 2024 yılı Ekmek ve Ekmek Çeşitleri Azami Fiyat Tarifesini ... Valiliğine bildirildiğini, fiyat tarifesi zam oranının mevcut ekonomik duruma uygun olmadığı tespiti üzerine 07.05.2024 tarihinde taraflarca vali yardımcısı makamında toplantı yapıldığını, itiraz üzerine yapılan toplantıda zamlı fiyat tarifesinin iptal edilmesi hususunda anlaşma sağlanamadığını, 14.04.2024 tarihinde taraflar arasında yeniden yapılan toplantıda anlaşma sağlanamaması üzerine 13.05.2024 tarihinde 5326 sayılı Kanunun 62. Maddesi uyarınca Komisyon toplantısı yapıldığını, yapılan toplantıda ... Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği tarafından yayınlanan 26.04.2024 tarihli ve 2924/94 numaralı \"... Metropolüne\" ilişkin Ekmek Fiyat Tarifesinin 14.05.2024 tarihinde onaylanmasına karar verildiğini belirtilerek, 14.05.2024 tarihine onaylanan Ekmek Fiyat Tarifesinin, 5174 sayılı Kanun, Türk Ticaret kanunu, HKMK, Tacir ve Sanayiciler Tarafından Üretilen Mal ve Hizmetlerin Azami Fiyat Tarifelerinin Düzenlenmesi hakkında Yönetmelik ve sair mevzuat hükümlerine aykırı olduğundan dava konusu 14.05.2024 tarihli Komisyon Kararının iptali ile yargılama giderlerinin davalı üzerine bırakılmasına ve kurum lehine vekalet ücreti ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili Odanın 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği İle Odalar ve Borsalar Kanunu'nun 12'nci maddesinin (ı) bendinde yer alan \"ı) Gerektiğinde 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkârlar Kanununun 125 inci maddesinde sayılan mal ve hizmetlerin azamî fiyat tarifelerini, kendi üyeleri için, Bakanlıkça çıkarılacak yönetmeliğe uygun olarak tespit etmek ve onaylamak.\" düzenlemesi gereğince kendi Oda üyeleri için ekmek azami fiyat tarifesini belirleme yetkisi bulunduğunu, Kanun maddesi çerçevesinde çıkartılan Tacir ve Sanayiciler Tarafından Üretilen Mal ve Hizmetlerin Azami Fiyat Tarifelerinin Düzenlenmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulandığı, yönetmeliğin 4'üncü maddesinde de \"Tarife Tespit Esasları başlıklı Madde 4 — Odalar, bu Yönetmeliğin 1 inci maddesinde belirtilen mal ve hizmetlere ilişkin tarifeleri kendi üyeleriyle ilgili olarak düzenleyebilir. \" düzenlemesini içerdiğini, bu mevzuata göre ekmek tarifesinin üyelerinin menfaatlerine göre tarife usul ve hukuka uygun belirlendiğini, hukuka uygun olan tarifenin komisyon tarafında da onaylandığını, 2024 yılı için asgari ücrete %49 lık bir zam uygulandığını, ekmek dağıtımında önemli bir maliyet unsuru olan akaryakıt fiyatlarında yapılan zamlar, üretimde kullanılan doğalgaz maliyeti, elektrik maliyeti, su gideri gibi kalemler, fırın aylık kira tutarının 60.000,00 TL civarında olduğu hususlar ile ülke çapındaki diğer ticaret odalarının tarife artışı benzer olduğunu, davacının iddialarının kamu yararı kapsamında değerlendirilemeyeceğini belirtilerek davanın önce usulden reddine, mahkememiz aksi kanaatte olması halinde dosyanın bilirkişiye gönderilmesine ve esastan reddine karar verilmesi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, tacir ve sanayiciler tarafından üretilen mal ve hizmetlerin azami fiyat tarifelerinin düzenlenmesi hakkındaki Yönetmeliğin 7. maddesi gereğince ekmek fiyat zammına ilişkin 13/05/2024 tarihli komisyon kararına yönelik itiraz istemine ilişkindir.
5362 Sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu 62. Maddesinde, \"Bu Kanuna tabi esnaf ve sanatkârlarca üretilen mal ve hizmetlerin fiyat tarifeleri, bağlı bulundukları odalarca hazırlanır ve odanın mensubu olduğu birlik yönetim kurulu tarafından fiyat tarifesinin sunulmasından sonra otuz gün içinde onaylanır veya reddedilir. Onaylanan fiyat tarifesi belediye, mülki amirlik ve ilgili odaya yedi gün içerisinde bildirilir ve bu andan itibaren yürürlüğe girer. Fiyat tarifeleri, uygulanacak azami hadleri gösterir. Belediyeler veya o yerin en büyük mülki amiri tespit edilen bu tarifeleri uygun bulmadıkları takdirde esnaf teşekkülü ile anlaşmaya varamazlarsa onbeş gün içinde o yerin mülki amirinin ya da görevlendireceği yardımcısının başkanlığında, ticaret ve sanayi veya ticaret odasından bir temsilci ile esnaf ve sanatkârlar odaları birliği temsilcisinden teşekkül edecek bir komisyonda görüşülüp karar verilmesini isteyebilirler. Komisyon kararları salt çoğunlukla alınır. Komisyon, tarifeleri uygun bulmadığı takdirde tarife yürürlükten kalkar. Komisyon kararına karşı, ilgililer yazılı bildirim tarihinden itibaren on gün içinde ticari davaları görmeye yetkili mahkeme nezdinde itirazda bulunabilirler. Bu mahkemenin kararı kesindir.\" hükmü mevcuttur.
... Ticaret Odasının 25.04.2024 tarih ve 21 sayılı kararı ile belirlenen 2024 yılı ekmek ve ekmek çeşitleri azami fiyat tarifesinin, davacının itirazı üzerine gerçekleştirilen Komisyon toplantısı sonucunda oy çokluğuyla 200 Gr normal ekmeğin fiyatının KDV Dahil:10,00-TL olarak belirlendiği sunulan belgelerden anlaşılmıştır.
Mahkememizce deliller toplandıktan sonra uyuşmazlık konusunda bir gıda yüksek mühendisi ve mali müşavir bilirkişiden oluşacak bilirkişi kurulundan HMK. nın 279. maddesine uygun olarak rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi kurulu tarafından 25/09/2024 tarihli kök ve 01/12/2024 tarihli ek rapor sunulmuştur. Raporda özetle; ... Ticaret Odası Meclis Onay tarihi/Sayısı 25.04.2024/21 sayılı 2024 Yılı Ekmek ve Ekmek Çeşitleri Azami Fiyat Tarifesi'nde: 200 gram normal ekmeğin fiyatının KDV dahil 10,00 TL olarak belirlenmiş 1 adet normal ekmek fiyatı yönünden 13.05.2024 tarihi itibariyle Tarifede belirlenen 200 gram normal ekmeğin azami fiyatının 8,77 TL olduğu olarak hesaplandığı tespitlerine ve sonucuna varılmış olduğu belirtilmiştir.
Tarafların rapora karşı itiraz etmesi üzerine dosya tekrar bilirkişi kuruluna tevdi edilmiş, tarafların rapora yönelik beyan ve itirazları ve dilekçeleri ekinde sundukları kayıt ve belgeler değerlendirilmek sureti ile bilirkişi kurulundan 01/12/2024 tarihli ek rapor sunulmuştur. Ek raporda özetle; ... Ticaret Odası Meclis Onay tarihi/Sayısı 25.04.2024/21 sayılı 2024 Yılı Ekmek ve Ekmek Çeşitleri Azami Fiyat Tarifesi'nde: 200 gram normal ekmeğin fiyatının KDV dahil 10,00 TL olarak belirlenmiş 1 adet normal ekmek fiyatı yönünden 13.05.2024 tarihi itibariyle tarifede belirlenen 200 gram normal ekmeğin azami fiyatının 8,77 TL olduğu olarak hesaplandığı, davalı tarafından açılan davaya ait 20.11.2024 tarihli ek beyan dilekçesine kadar bir itiraz ve beyanı olmayan Oda Meclisinin 27.06.2024 tarih ve 23 sayılı kararı (27.06.2024 tarihli Ekmek ve Ekmek Çeşitleri Azami Fiyat Tarifesi) incelendiğinde; iki tarife de \"normak ekmek 200 gram 10,00 TL\" olduğu tespitleri yönünden, kök raporda yer alan tespit ve hesaplamalarda bir değişiklik bulunmadığı belirtilmiştir.
Dosya kapsamına, sunulan delillere uygun olan bilirkişi kök ve ek raporu mahkememizce kabul edilerek hükme esas alınmıştır.
Dosya kapsamına, toplanan delillere, iddia, savunma ve bilirkişi heyeti raporlarına göre; ekmek maliyet fiyatlarına etki eden; \"un\", \"işçilik\", \"yakıt\" ve sair maliyetler dikkate alındığında ... Metropolüne ilişkin ekmek tarifesinde yer alan ekmek fiyatlarının piyasa şartları, enflasyon oranına göre 200 gram normal ekmeğin azami fiyatının 8,77- TL olarak belirlendiği, davacının ekmek tarifesine karşı yapmış olduğu itirazın reddine ilişkin davaya konu \"Tacir ve Sanayiciler Tarafından Üretilen Mal ve Hizmetlerin Azami Fiyat Tarifelerinin Düzenlenmesi hakkında Yönetmeliğin 7.Maddesine İstinaden ... Ticaret Odasının Bahsi Geçen 2024 yılı Ekmek ve Ekmek Çeşitleri Azami Hadlerini Gösterir Fiyat Tarifeleri ile İlgili 13/05/2024 tarihli Komisyon Kararı\" nın mevcut ekonomik duruma ve kamu yararına uygun olmadığı, davacının söz konusu komisyon kararının iptalini talep etmekte haklı olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıda yazılı kararın verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile, davaya konu 13/05/2024 tarihli Komisyon kararının İPTALİNE,
2-Alınması gereken 427,60 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 10.443,00 TL (ilk yargılama gideri, bilirkişi ücreti, posta gideri vs. olmak üzere) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine uygun şekilde davacıya İADESİNE,
Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı, davacı tarafın yokluğunda, davanın mahiyeti gereği kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 25/12/2024