T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZ İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2019/126 Esas
KARAR NO\t:2025/364
DAVA:Menfi Tespit
DAVA TARİHİ:26/01/2016
KARAR TARİHİ:13/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirketin müvekkil hakkında.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, müvekkilin ceza evinde bulunduğu dönemde başlatılmış olan iş bu icra takibine ilişkin olarak ödeme emri tebliği yapıldığını ve müvekkilin tüm itiraz haklarının elinden alınmak sureti ile takibin kesinleştiğini, müvekkilinin davalı şirkete herhangi bir borcunun bulunmadığını, tamamının uydurma fatura tanzim edildiğini ve müvekkil hakkında icra takibinin başlatıldığını, müvekkilinin fiilen davalı şirkete icra takip konusu miktarda bir borcunun bulunmasının da mümkün olmadığını, davalı şirketin fatura açıklamasına yurt dışı ardiye bedeli yazdığını, müvekkilinin böyle bir ardiye bedelinden sorumluluğunun bulunmadığını, borcun kaynağının tam olarak bilinemediğini, müvekkilin yurt dışına göndermiş olduğu herhangi bir emtia bulunması halinde bunun alıcısına teslim edilmesi ve yurt dışında bir ardiye ücretli oluşmuşsa da bu bedelin emtianın alıcısından tahsil edilmesi gereğinin açık olduğunu, icra takibinin tamamının kötü niyetli olduğunu, haksız ve kötü niyetli icra takibi nedeni ile takibin iptali ile davlı şirketin %40 tan az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraftan tahsil edilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın icra takibine karşı borçlu olunmadığı iddiası ile açılan menfi tespit davası olduğunu, bu durumda icra takip bedeli üzerinden harç yatırılması gerektiğini, harca esas bedelin davacının dava dilekçesinde belirtilen harca esas değerinden çok fazla olduğunu, müvekkil şirket ile ... San. Tic. Ltd. Şti arasında ticari ilişkinin mevcut olduğunu, müvekkil şirket tarafından ...San. Tic. Ltd. Şti nin yük alıcısı olduğunu muhtelif tarihlere ilişkin taşıma hizmeti verildiğini, söz konusu taşıma ilişkisi devam ederken işbu ilişkiye ... ... ... da dahil olduğunu ve tarafların talebi ile bir kısım faturanın ... ... adına düzenlenmeye başladığını, emtiaların süresinde alınmamasından doğan damuraj bedellerinin yanı sıra müvekkil şirkete ödenmeyen navlun bedelleri nezdinde öncelikle .... Noterliğinin 29 Kasım 2013 tarih ve ... yevmiye numarasıyla ihtarnamenin keşide edildiğini, karşı tarafın ihtarname gereğini yerine getirmediğini, bunun üzerine.... İcra Müdürlüğünün ... Esas numaralı dosyası ile faturaya dayalı cari hesap alacağına dayanak icra takibi başlatıldığını ,bu takibe davacı tarafın itiraz etmediğini ve takibin kesinleştiğni, haksız davanın reddi ile davalının asıl alacağın %20 sinden az olmaka üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin ise karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
.. Asliye Ticaret Mahkemesi 28/09/2017 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca bilirkişiden aldırılan raporda özetle; Davacı firmanın davalı şirkete borçlu bulunmadığının tespiti ve....İcra Md. ... E. Sayılı Dosyasıyla 120.242,54 USD Asıl Alacak Talebiyle aleyhine başlatıldığı ve kesinleşmiş olan takibin iptali istemli işbu menfi tespit davasında davacı firmanın takip tarihi itibarıyla davalı şirkete 2013 yılında gerçekleşen yurtdışı deniz taşımacılığı navlun ve hizmet bedeli faturalarından kaynaklı 20.242,54 USD bakiye borcu bulunduğu, davalı şirketin 2013 yılından kalan 20.242,54 USD bakiye alacağı dışında takip talebine konu ettiği, 19.02.2014 T. ... Nolu, “Yurt Dışı Ardiye Bedeli” içerikli, 100.000 USD bedelli demuraj faturasına ilişkin olarak ise, davalı şirketçe bu faturaya ilişkin olarak tarafıma dayanak sunulan belgelerin değerlendirilmesinin uzmanlık alanı dışında kalması nedeniyle, Mahkemeye ait olmak üzere Uluslararası Taşımacılık ve CMR Konvansiyonu Hükümleri konusunda Uzman Bir Bilirkişi tarafından yapılması gerekeceği sonuç ve kanaatlerine varıldığı belirtilmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesinin 08/05/2018 tarih, ... görevsizlik kararı ile, davacı vekilinin talebi üzerine mahkememize gönderilmiş olup, dosya mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılıp incelendi.
Mahkememizin 19/09/2019 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, bilirkişi heyetinden aldırılan raporda özetle; Dosyaya ibraz edilmiş mail yazışmalarından taraflar arasında bir navlun sözleşmesi ilişkisinin bulunduğunun an taşıtabildiği ancak davacı adına işbu mail yazışmalarını yapan ...'ın davacı ve/veya adı geçen bu firmalar adına hareket etmeye yetkili olup olmadığı veya hangi sıfatla bu yönde irade beyanında bulunduğunun dosya münderecatından anlaşılamadığı, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler kapsamında tahliye limanlarında yüklerin son durumu, alıcılar tarafından teslim alınıp alınmadıkları, yllk varış limanında millileşti ise buna ilişkin belgeler. Yurt dışı Liman hizmetlerinin neler olduğu, konteynerlerin tahliye limanına ne zaman tahliye edildikleri ve davacıya davalı tarafından ne zaman ihbarın yapıldığı belli olmadığı gibi davacı ile davalı arasında kararlaştırılan navlun ücretinin ne olduğu ve keza davalının bu Ücretleri Dava dışı fiili taşıyan ... .... A.Ş.ye ödeyip ödemediğinin dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden anlaşılamadığı belirtilmiştir.
Mahkememizin 26/03/2024 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup, bilirkişiden aldırılan raporda özetle; İncelenen davalı şirkete ait 2013 ve 2014 yılı ticari defterlerinin açılış tasdikleri ile yıl sonunda yaptırılması gereken kapanış tasdiklerinin yasal süresinde TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun tasdik edildiği, davalı şirkete ait 2015 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter defterinin yasal süresinde onaylandığı ve davalı şirketin 2013, 2014 ve 2015 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğundan davalı şirketin 2013, 2014 ve 2015 yıllarına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davalı şirketin, deniz taşımacılığı hizmeti ile ilgili 22.08.2013-08.04.2014 tarihi aralığında davacı yana düzenlediği faturalardan kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 08.04.2014 tarihi itibariyle davacı ...'dan 120.242,54 USD karşılığı 263.307,12 TL alacağının bulunduğu, dava dışı ... ...A.Ş.'nin davaya konu ... ve ... sayılı taşımalar bakımından davalı ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye toplam 90.903,64 USD karşılığı 199.331,17 TL tutarında beş (5) adet fatura düzenlendiği, davalı ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin 2014 yılında banka aracılığıyla dava dışı ... ... A.Ş.'ye havaleler göndererek ödeme yaptığı, Davalı ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin davaya konu ... ve ... sayılı taşımalar bakımından tarafına tanzim edilen beş (5) adet fatura bedelini cari hesap ilişkisi kapsamında dava dışı ... ...A.Ş.'ye ödediği belirtilmiştir.
Dava; cari hesaptan kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibinden dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, alacaklının davalı davalı ..., borçlunun davacı ... , alacak miktarının 120.242,54 usd fatura alacağı olduğu, ödemenin emrinin davacıya tebliğ edildiği, ancak takibe karşı herhangi bir itiraz başvurusunda bulunulmadığı, davacının anılan icra dosyasında borçlu olmadığının tespiti talebiyle eldeki davayı açtığı anlaşılmaktadır.
Dosyaya sunulan mali müşavir bilirkişi raporundan....icra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile dayanağı faturaya dayalı cari hesap alacağının 120.242,54 USD alacak olup alacağın 20.242,54 USD' lik kısmının 2013 Yılı içinde Davacı yanın Mısır Ülkesine gerçekleştirdiği Kimyasal Madde ihracatlarına ilişkin Deniz Taşımacılığı Navlun ve Liman Hizmetleri Ücretlerinin ödenmemiş bakiyesinden kaynaklandığı, geri kalan 100.000 USD lik kısmının ise davalı şirketçe davacı adına düzenlenen 19.02,2014 Tarih, ... Nolu, \"Yurt Dışı Ardiye Bedeli\" içerikli, 100.000 USD Bedelli Demuraj Faturasından kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesinde müvekkilinin davaya konu ardiye bedelinden sorumluluğunun bulunmadığını, borcun kaynağının tam olarak bilinemediğini, müvekkilin yurt dışına göndermiş olduğu herhangi bir emtia bulunması halinde bunun alıcısına teslim edilmesi ve yurt dışında bir ardiye ücretli oluşmuşsa da bu bedelin emtianın alıcısından tahsil edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
Davalı vekili ise müvekkili şirket ile ... San. Tic. Ltd. Şti arasında ticari ilişkinin mevcut olduğunu, müvekkili şirket tarafından ...San. Tic. Ltd. Şti nin yük alıcısı olduğunu muhtelif tarihlere ilişkin taşıma hizmeti verildiğini, söz konusu taşıma ilişkisi devam ederken işbu ilişkiye ... ... ... da dahil olduğunu ve tarafların talebi ile bir kısım faturanın ... ... adına düzenlenmeye başladığını, emtiaların süresinde alınmamasından doğan damuraj bedellerinin yanı sıra ödenmeyen navlun bedelleri yönünden alacaklı olduklarını beyanla davanın reddini istemiş, ayrıca 05/04/2022 tarihli beyan dilekçesi ile ... tarafından müvekkili şirkete nakliye, terminal hizmeti ve demorajdan kaynaklanan 87.459-USD'lik faturalar kesildiğini, kalan 12.541-USD'lik kısım ise komisyoncu olarak komisyon ve yapılan masrafların tutarlarından kaynaklandığı açıklanmıştır.
Davaya konu uyuşmazlığın navlun alacağına ilişkin 20.242,54 USD' lik cari hesap alacağı ve davacı adına düzenlenen 19.02,2014 Tarih, ... Nolu, \"Yurt Dışı Ardiye Bedeli\" içerikli, 100.000 USD Bedelli Demuraj Faturasından kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Dava dışı fiili taşıyan ... ... tarafından davalı adına 45.000,00 USD, 3.444,00 USD, 1.710,00 USD, 37.305,00 USD bedelli toplam tutarı 87.459,00 USD tutarlı faturaların düzenlendiği, fatura açıklamasının incelenmesinde 45.000,00 usd ve 3.444,00 usd tutarlı faturaların ... sayılı taşımaya ilişkin olduğu, 37.305,00 usd ve 1.710,00 usd tutarlı faturaların ... sayılı taşımaya ilişkin olduğu, ve yurtdışı liman hizmeti açıklamasının bulunduğu görülmektedir. Bilirkişi raporunda davalının 2014 yılında ... ... e havaleler göndererek ödeme yaptığı, söz konusu faturaların cari hesap ilişkisi içinde ödendiği tespit edilmiştir. Fatura açıklamasında belirtilen ... konişmentolarının incelenmesinde davacının yükleten olarak kayıtlı olduğu, bu taşımalara ilişkin olarak davalı ... Taşımacılık tarafından ... ve .... sayılı konişmentoların düzenlendiği, bu konişmentolarda yine yükleten olarak davacının ... ın yer aldığı, konişmentolarda navlunun gönderen tarafından ödendiğini belirtir freight prepaid ifadesinin yer aldığı, buna göre davacının taşıtan konumunda olduğu anlaşılmaktadır. Bu açıklamalara göre davalını akdi taşıyan konumunda olduğu, taraf arasında taşıma sözleşmesi yapıldığı, davalının üstlendiği taşıma işini dava dışı ... şirketine yaptırdığı, davalının fiili taşıyan tarafından adına düzenlenen yurt dışı liman masrafları olarak belirtilen demurj bedelini ödemiş olduğu ve bu bedeli davacı taşıtandan talep ettiği anlaşılmaktadır. Taraflar arasında demuraj bedelinin oluşmadığı ve fatura bedellerinin tarifeye uygun hesaplanmadığı yönünde bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davacı taraf meydana gelen demuraj ücretinden alıcının sorumlu olduğu ileri sürmüş olup taraflar arasındaki uyuşmazlık fatura bedelinden davacının sorumlu olup olmadığı noktasındadır.
TTK nun 1205/1. maddesinde \" Eşyayı gönderilene teslim etmiş olan taşıyan, TTK. 1203.maddeye göre gönderilenden istenebilecek olan alacakların ödenmesini taşıtandan isteyemez. Ancak taşıtanın zararına olarak sebepsiz zenginleştiği oranda taşıyan taşıtana rücu edebilir.\" düzenlemesi, TTK nun 1207/1 maddesinde \" Gönderilen eşyanın teslimini isteme hakkını kullanmazsa, taşıtan navlun sözleşmesi gereğince navlunu ve diğer alacakları taşıyana ödemekle yükümlüdür.\" düzenlemesi bulunmaktadır. Davalı vekili 24/07/2020 tarihli beyan dilekçesi ile taşımaya konu konteynerlerden kimyasal madde yerine atık ve renklendirilmiş su çıkması nedeniyle millileşme ya da başka bir süreç yaşanmadan ilgili kurul tarafından imha edildiğini belirterek buna ilişkin denetim raporunu sunmuştur. Bilirkişi raporunda mail yazışmalarından taraflar arasında bir navlun sözleşmesi ilişkisinin bulunduğunun anlaşıldığı, ancak davacı adına işbu mail yazışmalarını yapan ...'ın davacı ve/veya adı geçen bu firmalar adına hareket etmeye yetkili olup olmadığı veya hangi sıfatla bu yönde irade beyanında bulunduğunun dosya münderecatından anlaşılamadığı, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler kapsamında tahliye limanlarında yüklerin son durumu, alıcılar tarafından teslim alınıp alınmadıkları, yükün varış limanında millileşti ise buna ilişkin belgelerin bulunmadığı belirtilmiştir. Yükün akıbetinin sorulması konusunda ... ... e yazılan müzekkere cevabında, şirket nezdinde dava konusu taşımalara ilişkin imha tutanağının bulunmadığı belirtilerek taşımalara ilişkin tahliye ve boş teslim tarihlerinin bildirildiği görülmüştür. Mahkememizce yükün teslim alınıp alınmadığının sorulması için istinabe yazısı yazılmış ise de yanıt alınamamıştır. Davacı yan yükün alıcısına teslim edildiğini ve bu nedenle sorumlu olmadığını ileri sürdüğünden bu konudaki ispat yükü davacıda olup bu husus uygun delillerle ispatlanamadığından yükün alıcı tarafından teslim alınmadığı değerlendirilmiştir. Buna göre davaya konu demuraj bedelinden davacı taşıtanın sorumlu olduğu davalının ... ... e ödeyerek davacı taşıtana yansıttığı fatura bedellerini davacıdan talep edebileceği , ... şirketine ödenen 87.459,00 USD yönünden borçlu olduğu ve bu bakımdan davanın reddi gerektiği kanaatine varılmıştır. Kaldı ki davacının 05/12/2013 tarihli taahhütname ile ... sayılı konişmento bakımından davacının konişmentodaki şartları kabul ettiği, navlun masrafları ile malın CIF değeri ve buna eklenecek sair ücretleri ödemeyi kabul ettiklerini beyan etmiştir. Davalı vekili davaya konu 100.000,00 USD tutarlı faturada, ... şirketinin düzenlediği 87.459,00 USD toplam tutarlı faturalar dışında kalan 12.541,00 USD nin davalının komisyonu olduğunu ileri sürmüş ise de demuraj ücretini talep hakkı fiili taşıyana olup akdi taşıyanın bu bedeli komisyon ilave etmesi mümkün olmadığından davacının bu tutar bakımından borçlu olmadığı kanaatine varılmıştır.
Davaya konu edilen .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı alacak miktarının 120.242,54 usd olarak belirtilmiş olup 100.000,00 USD fatura alacağı dışında cari hesaptan kaynaklı 20.242,54 USD navlun alacağının talep edildiği anlaşılmaktadır. Bilirkişi raporunda mali inceleme ile alacağın 20.242,54 USD' lik kısmının 2013 Yılı içinde Davacı yanın Mısır Ülkesine gerçekleştirdiği Kimyasal Madde ihracatlarına ilişkin Deniz Taşımacılığı Navlun ve Liman Hizmetleri Ücretlerinin ödenmemiş bakiyesinden kaynaklandığı, konşimentoların bilirkişi incelemesi esnasında dosyaya kazandırıldığı, incelenen işbu belgelerin yurt dışı navlun hizmetinin davacı firmaya verildiklerini kanıtlar nitelikte oldukları, ayrıca davacının 09.09.2013 tarihinde ... Bankası vasıtasıyla Davalı Şirkete 25.000 TL Havale yapmak suretiyle navlun bedellerine ilişkin kısmi ödeme yapmış bulunduğu, navlun hizmetleri sonucunda davacı yana 2013 yılı içinde raporda belirtilen tarih ve tutarlarda toplamda 14.042,00 TL ve 25.555,40 USD Tutarında 13 Adet Fatura düzenlenmiş bulunduğu tespit edilerek fatura detayları raporda belirtilmiştir. Anılan faturalara ilişkin konişmentoların dosyaya sunulduğu , konişmentoların davalı tarafından düzenlendiği ve yükleten olarak davacının kayıtlı olduğu, raporda belirtilen navlun faturalarının ana ve ara konişmento bilgileri ile uyumlu olduğu, buna göre davalının davacıya karşı üstlenmiş olduğu taşımaları dava dışı fiili taşıyanlara yaptırmış olduğu ve navlun ücretini talep edebileceği değerlendirilmiştir. Davacı vekili davalı tarafından dosyaya sunulan maillerin muhatabı olan ... isimli kişi ... şirketinin personeli olduğunu, maillerin altında müvekkilin isminin dahi geçmediğini, tüm yazışmaların yine ... San. Tic. Ltd. Şti ile yapıldığını ileri sürmüş ise de konişmentolarda yükleten olarak davacı ... ın yer aldığı, navlun bedeline ilişkin kısmi ödeme yapmış olduğunun bilirkişi raporu ile tespit edildiği, buna göre davacının taşıtan konumunda olduğu ve navlun bedellerinden sorumlu olduğu anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; davalının .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile davacı adına düzenlenen 100.000,00 USD bedelli fatura ve 20.242,54 USD tutarlı bakiye navlun alacağının tahsili için takip başlattığı, davacının eldeki dosya ile borçlu olmadığının tespitini istediği, demuraj faturası bakımından yapılan incelemede yükün alıcı tarafından teslim alınmadığı bu nedenle demuraj bedelinden davacı taşıtanın sorumlu olduğu, davalının ... ... e ödeyerek davacı taşıtana yansıttığı fatura bedellerini davacıdan talep edebileceği ve 87.459,00 USD yönünden borçlu olduğu, ... şirketinin düzenlediği 87.459,00 USD toplam tutarlı faturalar dışında kalan 12.541,00 USD yönünden akdi taşıyanın komisyon ilave mümkün olmadığından davacının bu tutar bakımından borçlu olmadığı, navlun alacağı bakımından ise davacının taşıtan ve navlun borçlusu olduğu kabul edilerek, davanın komisyon bedeli olarak açıklanan 12.541,00 USD yönünden kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; Davacının.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında 12.541,00 USD alacak yönünden borçlu olmadığının tespitine,
2-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
3-Koşulları oluşmadığından kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE
4-Karar harcı olan 5.967,60 TL'den peşin alınan 2.560,15 TL'nin mahsubu ile bakiye 3.407,45 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
5-Davacının peşin olarak yatırdığı 2.560,15 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı yargı gider toplamı olan 8.499,20 TL'nin ( 29,20 TL başvurma harcı, 720,00 TL posta gideri ve 7.750,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 8.499,20 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı için takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
8-Davalı vekili için takdir edilen 51.912,26 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
9-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/05/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır