T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
ESAS NO:2024/354 Esas
KARAR NO\t:2025/257
DAVA:Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:05/06/2024
KARAR TARİHİ:25/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; 18.06.2023 tarihinde; 2 numaralı davalı sürücünün idaresindeki ve 1 numaralı davalının maliki olduğu ... plakalı aracın çarpması sonucu; Davacı müvekkilin maliki olduğu ... plakalı araçta hasar meydana geldiği; Kazada davalı sürücünün %100 kusurlu olduğu, araç sahibinin kusursuz tehlike sorumluluğu hükümleri uyarınca sorumlu olduğu; Müvekkilin araç kiralama şirketi olduğu ve araç mahrumiyet zararı olduğunu, Davalı adına kayıtlı olması durumunda, kazaya karışan ... plakalı aracına ihtiyati haciz şerhi konulmasına; Fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik; Müvekkile ait araç için: 500,00 TL araç mahrumiyet zararı bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan tahsili ile müvekkile ödenmesine; Tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP
Davalı zenit yapı şirket vekili cevap dilekçesi ile özetle; aracın Uzun süreli Araç kiralama sözleşmesi ile dava dışı ... San. ve Tic. Ltd.Şti. (Yeni Unvan: ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi) 'ne kiraya verildiğini iş bu sebeple müvekkili hakkında pasif husumet yokluğu nedeniyle ret kararı verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
İlgili yerlere müzekkereler yazılmış, cevabı yazılar dosya arasına alınmıştır.
Dosya kapsamı itibari ile bilirkişi incelemesi yapılmış, alınan rapor taraflara tebliğ edilmiştir.
Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre ... plakalı aracın ... marka 2020 model hususi otomobil ve sahibinin davacı \"... Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.\" olduğu, ... plakalı aracın ... ... marka 2021 model ticari kamyonet ve sahibinin davalı \"... ve Tic. A.Ş.\" olduğu, ...plakalı aracın ... marka 2015 model hususi otomobil ve sahibinin dava dışı\" ... Tic. Ltd. Şti.\" olduğu, ...plakalı aracın Kıa marka 2001 model hususi otomobil ve sahibinin dava dışı\" ... Tic. Ltd. Şti.\" olduğu anlaşılmıştır.
... A. Ş. tarafından düzenlenen 06.01.2023-06.01.2024 vade ve ... nolu KZMS (Trafik) Poliçesine göre: ... plakalı aracın ... ... marka 2021 model kamyonet ve davalı \"... ve Tic. A.Ş..\" adına sigortalı olduğu anlaşılmıştır.
İhbar olunan ... Sanayi ve Tic. A.Ş. vekilinin 24.12.2024 tarihli dilekçesinde özetle: ... plakalı aracın; Uzun süreli araç kiralama sözleşmesi ile davalı ... ve Tic. A.Ş ,'n den kendilerine kiralanmış olduğu; Kiralanan aracın, müvekkil şirket ile dava dışı ... Belediyesi Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü arasında imzalanan 01/10/2021 tarihli \"36 Ay Süreli Taşıt ve İş Makinesi Kiralanması Hizmet Alımı İşi\" kapsamında uzun süreli olarak dava dışı ... Belediyesi Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü'ne (Bundan sonra dava dışı idare olarak anılacaktır) kiralanmış olduğu; işbu sözleşme uyarınca dava konusu ... Plakalı aracın işleten sıfatı dava dışı idareye geçmiş geçmiş olduğu belirtilmiştir.
Alınan bilirkişi raporunda özetle, teknik olarak belirlenmiş kurallara karşı dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmeyen ... plakalı ticari kamyonet sürücüsü davalı ...' nın \"%100 oranda Asli ve Tam Kusurlu\" olacağı, Trafik Kazası Tespit Tutanağında herhangi bir kural ihlali bilgisine rastlanmayan; Kendi yönünde arka arkaya seyrettikleri esnada, en arkadan gelen davalı aracının çarpması ve sebebiyet vermesi ile kazaya karıştıkları, kazada etkileri olmadığı ve alabilecekleri bir tedbir bulunmadığı düşünülen ... plakalı otomobil sürücüsü dava dışı ..., ...plakalı otomobil sürücüsü dava dışı ... ve ...plakalı otomobil sürücüsü dava dışı ...' nın kazada etkileri olmadığı, alabilecekleri bir tedbir bulunmadığı ve \"Tamamen Kusursuz\" olacakları, \tKaza tarihinde ... plakalı otomobil maliki olan davacı \"... Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.' nin\" ise ( KTK' nun 85. Md. İşleten) kurallar gereği araç sürücüsü dava dışı ... ın kusuru oranında, adı gecen sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı; Ancak yukarıda açıklanan şekilde adı geçen sürücünün \"Tamamen Kusursuz\" olacağının tespit edildiği; Buna göre aynı aracın maliki olan davacı \"... Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.' nin\" de kazada Sorumluluğu bulunmayacağı, Aynı kaza tarihinde ... plakalı ticari kamyonetin maliki olan davalı \"... ve Tic. A.Ş.' nin\" ise normal olarak ( KTK1 nun 85. Md. İşleten) kurallar gereği araç sürücüsü diğer davalı ...' nın kusuru oranında, adı gecen sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı; Ancak davalı \"... ve Tic. A.Ş.' nin\" cevap dilekçesinde özetle: \"... plakalı aracın Uzun süreli Araç kiralama sözleşmesi ile dava dışı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. (Yeni Unvan: ... San. ve Tic. A.Ş.) 'ne kiralandığı ve bu şirket ile dava dışı ... Belediyesi Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü\" arasında uzun süreli araç kiralama sözleşmesi akdedildiği...\" belirtildiği; Ayrıca ihbar olunan \"... Sanayi ve Tic. A.Ş.\" vekilinin cevap dilekçesinde ise özetle: \"... plakalı aracın; Uzun süreli araç kiralama sözleşmesi ile davalı ... ve Tic. A.Ş .'n den kendilerine kiralanmış olduğu; Kiralanan aracın, müvekkil şirket ile dava dışı ... Belediyesi Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü arasında imzalanan 01/10/2021 tarihli \"36 Ay Süreli Taşıt ve İş Makinesi Kiralanması Hizmet Alımı işi\" kapsamında uzun süreli olarak dava dışı ... Belediyesi Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü'ne kiralanmış olduğu; İşbu sözleşme uyarınca dava ... Plakalı aracın işleten sıfatı dava dışı idareye geçmiş geçmiş olduğu; Dolayısı ile huzurdaki yargılamaya konu trafik kazasında işleten sıfatı ve fiili zilyetlik dava dışı dava dışı İdare'de olduğu; Bu nedenle müvekkil şirketin dava konusu kazaya karışan ... plakalı araç ile ilgili olarak işleten sıfatı bulunmadığı...\" iddiaları konusunda değerlendirme yapılamadığı, \tKaza tarihinde ... plakalı ticari kamyonetin hem KZMS (Trafik) sigortası ve hem de kasko sigortası olarak ihbar olunan ... A. Ş.' nin ise ( KTK' nun 91. Md. sigorta) kurallar gereği araç sürücüsü davalı ...' nin kusur oranı ve sigorta kapsamına göre sorumlu olacağı, Makul araç temin süresince araçtan yaralanamaması nedeniyle meydana gelecek davacı zararının hasar tarihi itibariyle 22.500,00 TL mertebesinde olduğu Görüş ve kanaatine varılmıştır.
Davacı vekili 17/03/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 22.500 tl olarak artırmak suretiyle harcını yatırmıştır.
GEREKÇE
Dava, trafik kazasına bağlı olarak davacının uğramış olduğu araç mahrumiyet bedeli tahsili istemine ilişkindir.
Davalı şirketin dava konusu kazaya karışan araç bakımından Uzun süreli Araç kiralama sözleşmesi ile (başlangıç 01/10/2021 bitiş tarihi 30/09/2024 tarihi olmakla) aracı dava dışı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. (Yeni Unvan: ... San. ve Tic. A.Ş.) 'ne kiralandığı ve bu şirket ile dava dışı ... Belediyesi Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü\" arasında da uzun süreli araç kiralama sözleşmesi akdedildiği anlaşılmakla dava dışı şirkete kiralanan ve teslim edilen aracın dava dışı şirketin kullanımındayken davaya konu kaza meydana geldiği görülmekle davalı şirketin araç maliki olmasına karşın, araç uzun süreli kira sözleşmesi ile, dava dışı şirkete kiraladığı ve onun kullanımına bıraktığı buna göre her ne kadar davaya konu aracın maliki davalı şirket olsa da dava dilekçesinde bahsi geçen olayın tamamı davalı dışında gerçekleşmiş hususlar olup uzun dönem araç kiralama sözleşmesi neticesinde mevcut olaya müdahale ya da engelleme durumu bulunmamaktadır. Bu minvalde davalı şirketin sorumluluğuna da gidilemeyecektir. (... 35. H.D. DOSYA NO: 2023/523 ,KARAR NO: 2024/1042 sayılı ilamı ve İstanbul BAM 8. H.D. DOSYA NO: 2021/455 , KARAR NO: 2024/544 sayılı ilamı))
\"Kiraya verilen araçların uzun süreli kira sözleşmesi ile kiraya verildiği sabit olup, bu durumda davalının işleten sıfatı kalmadığından hakkındaki davanın pasif husumet yokluğundan reddi gerekir.\" (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2002/12356 Esas, 2003/4414 Karar, 05.05.2003 Tarih)
\"Malikin uzun süreli olarak aracını kiralaması halinde, kiracı, “işleten” sıfatını kazanır ve işletenin hukuki sorumluluğu altına girer.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 3.maddesi gereğince malik, uzun süre olarak aracını kiraladığında kiracı, işleten sıfatını kazanır aynı yasanın 85.maddesi hükmü gereğince de işleten hukuki sorumluluk altına girer. Mahkemece açıklanan davalı savunmaları ile yasa hükümleri üzerinde yeterince durulup tartışılmadan yazılı olduğu şekilde davalı kiralayanında tazminattan sorumlu tutulması doğru değildir.\" (19. Hukuk Dairesi, 2003/3742 Esas, 2003/6546 Karar, 18.06.2003 Tarih)
\"Aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı işleten sayılır ve işleten ağırlaştırılmış sorumluluk kurallarına göre zarardan sorumlu olur.\" (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, 2004/4513 Esas, 2004/6241Karar, 17.05.2004 Tarih)
Ve yine kira sözleşmesinde açıkça zarar vuku halinde sorumluluğun kiracıda olacağına ilişkin anlaşmanın da mevcut olduğu anlaşılmakla, anılı sözleşme ve içeriği ile yüksek mahkeme kararları nazara alınarak, davalı zenit yapı şirketi aleyhine ikame edilen davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine dair karar verilmiştir.
Diğer davalı yönünden değerlendirmede,
Dosya kapsamına alınan kusur ve hesap raporu ile raporu ile teknik olarak belirlenmiş kurallara karşı dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmeyen ... plakalı ticari kamyonet sürücüsü davalı ...' nın \"%100 oranda Asli ve Tam Kusurlu\" olduğu tespit edilmekle bu doğrultuda oluşan kaza nedeniyle davacının aracında oluşan Makul araç temin süresince araçtan yaralanamaması nedeniyle meydana gelecek davacı zararının hasar tarihi itibariyle 22.500,00 TL mertebesinde olduğu ve bu bedelden davalının tam kusurlu olması nedeniyle sorumlu olacağı kanaatine varılarak bu bedele olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davacıya ödenmesine dair aşağıdaki hali ile hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın Davalı Zenit şirketi yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
Davanın davalı ... KABULÜ ile;
2-Davacının 22.500 TL araç mahrumiyet zararı bedelinin kaza tarihi olan 18/06/2023 tarihinden itibaren işleyen ticari avans faizi ile birlikte davalıdan davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 1.536,98 - TL. Harçtan peşin ve ıslah harcı olarak alınan harcın mahsubu ile bakiye 733,38 TL. Karar ve ilam Harcının davalı ...'dan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 22.500-TL. nispi vekalet ücretinin davalı ...'dan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan ilk gider, tebligat ve müzekkere gideri, bilirkişi ücreti masrafı olmak üzere toplam 12.826,50-TL. yargılama giderinin davalı ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı Zenit şirket vekili kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca 22.500-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin \"...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır...\" hükmü gereği 3.800,00-TL'sı arabuluculuk ücretinin davalı ...'dan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
8-Arta kalan gider ve delil avansının kararın kesinleşmesi ile yatıran tarafa iadesine,
Dair, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.25/03/2025
Katip ..
e-imza
Hakim ...
e-imza