T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
ESAS NO:2023/499 Esas
KARAR NO\t:2025/71
DAVA:İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:26/07/2023
KARAR TARİHİ:29/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; Müvekkili ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Lehine ... ... tarafından keşide edilen ... ... İstanbul Şubesi' nin ... çek seri numaralı, 01/04/2023 vade tarihli, keşide yeri İstanbul olan 75.000 TL bedelli ve ... ... ... Şubesi' nin ... çek seri numaralı, 15/04/2023 vade tarihli, keşide yeri İstanbul olan 75.000 TL bedelli çeklerin ... firmasına gönderilmek üzere ... Kargo firmasına teslim edildiğini ancak çeklerin kargonun sorumluluğundayken zayi olduğunu, Çek zayi için dava açıldığını, ancak bu esnada davalı ... ... A.Ş tarafından müvekkil ve dava dışı bir diğer müvekkil ve aynı çekin keşidecisi olan ... ve Tic. Ltd. Şti. Aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile ... seri numaralı çek için icra takibi başlatıldığını, icra takibinin iptali için .... İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas ve ... esas numaralı dosyaları ile dava açıldığını ancak mahkeme tarafından inceleme yetkisinin sınırlı olması sebebiyle her iki davanın da reddine karar verildiğini, müvekkil şirket çalışanı ... aracılığıyla çek bedelinin cebri icra tehdidi altında ödenmek zorunda kalındığından bahisle müvekkilinin borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı 105.348,79 TL'nin ödeme tarihi olan 18.05.2023 tarihinden itibaren temerrüt faizi ile birlikte istirdatına, yargılama gideri ve vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup davaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.
-11/06/2024 tarihli raporunda özetle; Dava konusu çekin ilk cirantasının ... İletişim Hırdavat Tekstil Tic. Ltd. Şti' nin ... Vergi Dairesinin ... sicil nosu ile bağlı bulunduğu vergi dairesinden dosyaya gelen BA (Dönem içinda mal ve hizmet satın alınan kişilere ilişkin bilgiler) bildirim formunda 2021-2022-2023 yıllarında adı geçen cirantalardan ...San. Ve Tic. Ltd. Şti ile 2021 yılında fatura alış ve verişinin ticari ilişkisinin bulunduğunu, Çek ödemesini yapan ...'nın uzun yıllardır şirkette çalıştığını, ikinci Ciranta ... ... Mlz. Tic. Ltd. Şti. Nin ... Vergi Dairesinin ... vergi kimlik numarası ile kayıtlı olduğunu, 29/04/2022 tarihinde işe başladığını ve 30/11/2022 tarihi itibariyle ... Terk olarak sonlandığını, üçüncü cirantasının ... İnş. Tekstil San. Tic. Ltd. Şti' nin ... sicil nosu ile kayıtlı olduğunu, 19/11/2021-27/06/2023 tarihleri arasında ticari faaliyette bulunduğunu, dördüncü cirantasının ... ve Tic. A.Ş' nin ... sicil numarası ile ... Vergi Dairesinin mükellefi olduğunu, 06/06/2016-30/11/2017 tarihleri arasında mükellefiyeti olduğunu, 30/11/2017 tarihi itibariyle re' sen terk ettiğini, beşinci cirantasın ... Nak. San. Ve Tic. A.Ş' nin 03/01/2023 tarihli ... nolu fatura ile 3.411 adet paslanmaz Spider bedeli 1.376.543,16 TL ...Tic. A.Ş ye fatura düzenlediğini, ... Nak. San ve Tic. A.Ş 13/02/2023 tarihli tahsilat makbuzu düzenleyerek ...Tic. A.Ş den 75.000 TL dava konusu çeki aldığını, ... Nak. San ve Tic. A.Ş nin ... sicil nosu ile bağlı bulunduğu ... Vergi Dairesinden dosyaya gelen bilgi formunda 2021-2022-2023 yıllarında yukarıda adı geçen cirantaların hiç birisi ile fatura alış ve satşının olmadığını, ticari ilişkisinin bulunmadığını, 03/01/2023 tarihli ... nolu faturanın vergi dairesi bildiriminde görülmediğini, ... ... Tic. Ltd. Şti' nin 2021-2022-2023 yıllarında yukarıda adı geçen cirantalardan ... Tekstil San. Ve Tic. Ltd. Şti ile 2021 yılında fatura alış ve verişinin ticari ilişkisinin olduğunu, ...' nın uzun yıllardır şirkette çalıştığını, takdiri sayın Mahkemeye ait olmak üzere görüş ve kanaatini bildirmiştir.
GEREKÇE:
Dava, .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına ödenen 105.348,79-TL'nin 18/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte istirdadı istemine ilişkindir.
Davacı taraf, uyuşmazlığa konu çekin kargoda kaybolduğunu, davalının çeki takibe koyduğunu, haciz baskısı altında borçlu olunmadığı halde davalıya ödeme yapılmak zorunda kalındığını, davalı ile ne dava dışı keşidecinin ne de lehtar davacının ticari ilişkisi bulunmadığını iddia ederek haciz baskısıyla yapılan ödemenin istirdatını talep etmiştir.
Bedelsizlik iddiası, TTK’nın 687. maddesi anlamında bir kişisel def’îdir. Bedelsizlik bir kişisel def’î olduğundan düzenleyen tarafından kural olarak ancak senet lehtarına karşı ileri sürülebilir. Ancak borçlu, hamilin senedi bilerek kendi zararına devraldığını kanıtlamak şartıyla hamile karşı da bedelsizlik def’îni ileri sürebilir.
Bedelsizliğe dayalı menfi tespit davasının yasal dayanağı TBK’nın 77 ve devamındaki maddelerinde düzenlenen sebepsiz zenginleşmedir. Zira kambiyo senetlerinde geçerli olan mücerretlik (soyutluk) ilkesi gereğince, temel alacağın mevcut olmaması veya geçersiz olması, kambiyo senedinin hükümsüzlüğü sonucunu doğurmamakta; buna karşılık temel ilişkideki sakatlık, kambiyo borçlusuna, borçlu olmadığının tespitiyle birlikte, alacaklıya karşı sebepsiz zenginleşme def’îni dermeyan etme hakkını vermektedir (Bknz. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun, 17.11.2022 Tarih ve 2020/11-698 Esas-2022/1545 Karar sayılı kararı).
Bu açıklamalar ile taraflarca sunulan deliller, alınan bilirkişi raporu tüm dosya kapsamıyla birlikte değerlendirildiğinde; uyuşmazlığa konu çekte davacının lehtar, davalının son hamil olduğu, dava dışı ..., ..., ... şirketlerinin çekte ciranta olarak yer aldıkları, davalının çeki takibe koyduğu ve davacının haciz baskısı altında 18/05/2023 tarihinde 105.348,79 TL ödeme yapmak zorunda kaldığı, dosyaya celp edilen BA bildirim formunda 2021-2022-2023 yıllarında davacının keşideci ...San. Ve Tic. Ltd. Şti ile 2021 yılında fatura alış ve verişinin ticari ilişkisinin bulunduğu, ciranta ... ... Mlz. Tic. Ltd. Şti.'nin ... Vergi Dairesinin ... vergi kimlik numarası ile kayıtlı olduğu, 29/04/2022 tarihinde işe başladığı ve 30/11/2022 tarihi itibariyle ... Terk olarak sonlandığı, ciranta ... İnş. Tekstil San. Tic. Ltd. Şti' nin vergi dairesine ... sicil nosu ile kayıtlı olduğu, 19/11/2021-27/06/2023 tarihleri arasında ticari faaliyette bulunduğu, ciranta ... ... ve Tic. A.Ş' nin ... sicil numarası ile ... Vergi Dairesinin mükellefi olduğu, 06/06/2016-30/11/2017 tarihleri arasında mükellefiyeti bulunduğu, 30/11/2017 tarihi itibariyle faaliyetini re' sen terk ettiği, davalı hamil ... Nak. San. Ve Tic. A.Ş' nin 03/01/2023 tarihli ... nolu fatura ile 3.411 adet paslanmaz Spider bedeli 1.376.543,16 TL ...Tic. A.Ş ye fatura düzenlediği, davalının 13/02/2023 tarihli tahsilat makbuzu düzenleyerek ...Tic. A.Ş den 75.000 TL dava konusu çeki aldığı, davalının ... sicil nosu ile bağlı bulunduğu ... Vergi Dairesinden dosyaya gelen bilgi formunda 2021-2022-2023 yıllarında yukarıda adı geçen cirantaların hiç birisi ile fatura alış ve satşının olmadığının, ticari ilişkisinin bulunmadığının, 03/01/2023 tarihli ... nolu faturanın vergi dairesi bildiriminde (BS formunda) görülmediğinin bilirkişi raporu ile tespit edildiği, netice itibariyle davacı lehtar ve dava dışı keşideci ... şirketi arasında ticari ilişki bulunduğu, davacının çekte yer alan cirantalar ve hamil ile ticari ilişkisinin bulunmadığı, çekin 01/04/2023 keşide tarihinde cirantalar ..., ..., ... şirketlerinin faal olmadığı, tacir olan davalının çekin keşide tarihinde cirantaların faal olmadığını bilecek konumda olduğu, bu nedenle davalının faal olmayan ve ticari ilişkisi bulunmayan cirantalardan çeki bilerek davacının zararına devraldığı ve çekin bedelsiz olduğu anlaşılmakla, davanın kabulü ile; 105.348,79 TL'nin 18/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile; 105.348,79 TL'nin 18/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu Genel Tebliği gereğince hesap olunan 7.196,38-TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin yatırılan 1.799,10-TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 5.397,28-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 2.068,95-TL ilk gider, 80-TL tebligat ve müzekkere gideri ve 3.500-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.648,95-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası davacıya iadesine,
Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle İstanbul BAM ilgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere istinaf yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair verilen karar, hazır olan davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 29/01/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır