T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t\t: 2021/776 Esas
KARAR NO\t\t: 2025/161
DAVA\t\t: Alacak (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t\t: 20/08/2020
KARAR TARİHİ\t: 17/02/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalı kooperatif adına olan Antalya ... Mah. ... ada ... parselde ... kayıtlı taşınmazda ... hissesi bulunmakta iken Sulh Hukuk Mahkemesi'nin .... Esas dosyası ile ortaklığın giderilmesi davası açtığını, bu dava devam ederken, müvekkil ile davalı ... Kooperatifi ile ... tarihli \"SULH PROTOKOLÜ\" başlıklı protokolü imzaladığını ve ...sulh Hukuk Mahkemesi'nin .... Karar sayılı kararının eki sayılmasına karar verildiğini, hükmün bu şekilde kesinleştiğini, bu protoküle göre müvekkilinin taşınmazdaki tüm payını davalı kooperatife devir ettiğini ve karşılığında da davalı kooperatifin müvekkile iki adet villanın protokolde belirlenen şartlarda teslimini taahhüt ettiğini, ayrıca bu protokolün 3.maddesinde davalı kooperatifin müvekkilinden ortaklık payı nedeniyle aidat ücreti ve masraf talep edilmeyeceğini açıkça belirtilmiş olduğunu, ancak davalı kooperatifin anılan protokolün 2.maddesindeki 2 adet villanın belirlenen şartlardaki teslimine hiç bir şekilde uymadığı gibi anılan protokolün 3. maddesinde belirtilen aidat ve masraf istenmeyeceği taahhüdünü de çiğnediğini, davalı kooperatifin müvekkiline birikmiş aidat borcu olduğunu bildirdiğini ve ödemesini talep ettiğini, ödenmemesi halinde üyelikten çıkarılacağının noter ihtarnamesi ile tebliğ edildiğini, üyelikten çıkarılma tehdidine karşı müvekkilinin bu parayı ödemek zorunda kaldığını, bu parayı .... Esas gereği iadesi için dava açma hakkım saklıdır\" itirazi kaydı ile yatırdığını, tüm bu açıklanan nedenlerle davalı tarafından kooperatif üyeliğinden çıkarma tehdidi ile müvekkilden zoraki tahsil edilen ...-TL'nin Sulh Hukuk Mahkemesi'nin .... E. ....Karar ve eki sayılan protokol gereği faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı vekili ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle;müvekkili kooperatifin ... ili, ... ilçesinde tescilli olduğunu, kooperatifler kanunu ve kooperatif ana sözleşmesi hükümlerine göre hak ve borçlarda üyeler arasında eşitlik esasının hakim olduğunu, davacının kooperatif üyesi olduğunu, kesinleşen genel kurul toplantı kararlarına uygun olarak davacının da aidat ve ek masrafları süresi içerisinde kooperatife ödemekle yükümlü bulunduğunu, davacının davasının dayandığı sulh protokolünün Anayasada belirtilen eşitlik ilkesine,1163 sayılı kanuna, kooperatif ana sözleşmesine aykırı olduğunu, tüm bu sebeplerle Sulh Hukuk Mahkemesinin yetkisiz olduğunu, ... Mahkemesinin görevli ve yetkili bulunduğunu, görev ve yetki itirazları nedeniyle davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Sulh Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında ... tarih ve ... karar sayılı kararı ile yetkisizlik kararı verilerek dosyanın mahkememize gönderildiği, mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedildiği anlaşılmıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Davacı vekili tarafından Sulh Hukuk Mahkemesinin Esas -... karar örneği, arabuluculuk tutanağı, ... tarihli sulh protokolü, ödeme dekontu, ... noterliğinin ... tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi dosyaya delil olarak sunulmuş, mahkememiz tarafından .... Kooperatifinden davacının ortaklığa kabulüne ilişkin alınmış kararın ve kararın dayanaklarına ilişkin belgelerin, Çevre, Şehircilik Ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne davalı ...'nin ana sözleşmesine ilişkin bilgi ve belgeler getirtilmiş, gelen yazı cevapları dosya arasına alınmış, bilirkişi incelemesi yaptırılarak tüm deliller toplanmıştır.
Dava, kooperatife ödenen aidat alacağının iadesine talebine ilişkindir.
Sulh Hukuk Mahkemesinin... Esas - ... karar
Tüm deliller toplandıktan sonra dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, alınan ... tarihli raporda özetle; taraflar arasında düzenlenen .... tarihli sulh protokolüne göre davacıya ait taşınmazın davalı kooperatife devir edildiği , bu devir karşılığında davacıya ... villa ile ... nolu villa olmak üzere 2 adet villa karşılığında kooperatif üyeliği verildiğini, işbu üyelik karşılığında davacıdan aidat ve masraf talep edilemeyeceği taraflarca hüküm altına alındığını, .... tarihli sulh protokolünün gerek ....'ndan gerekse ortaklık payının devredeceği üçüncü kişilerden ayrıca aidat ve masraf talep edilmeyeceği hükmünün kabul edilmesi durumunda davalı kooperatifin dava konusu edilen üyelik aidat alacağından kaynaklanan ...-TL tutarındaki alacağın davacıdan talep edemeyeceğini, kabul edilmemesi durumunda ise davalı kooperatifin devamı için gerekli olan genel yönetim giderleri için kullanılan genel kurul kararı ile belirlenen aylık aidatlara istinaden ihtarnamede belirtilen borç dönemi olan ... tarihi itibaren davacının ....-TL asıl aidat ve ....TL yasal faiz olmak üzere toplam ....-TL tutarında borcunun olacağının hususunun belirtildiği görülmüştür. Davalı vekili rapora itiraz dilekçesi ibraz etmiştir. Bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verilerek itirazların değerlendirilmesi için ek rapora gönderilmiş, .... tarihli ek raporda özetle; davalı vekilinin iddia ettiği ayların dava konusu olmadığını , kök rapordaki tespitlerin devam ettiğini belirtilmiştir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesi uyarınca ortaklar, hak ve yükümlülüklerde eşit konumdadır. Yönetim kurulu bu ilkenin dışına çıkmak istediği takdirde, bu hususu, genel kurul gündemine alarak, genel kurulun tartışmasına açıkça sunması gerekmekte veya genel kurulun yapılan uygulamayı açıkça ya da zımnen benimsemesi icap etmektedir. Bu nedenle, sabit ve peşin bedel ödemek suretiyle ortaklığa alınmadaki bu usule uyulmamışsa, böyle bir ortağın (devam eden inşaatların finansmanına katılımı için) üyelik aidat yükümlülüğü devam eder. Açıklanan usule uyulmuşsa, ortaklığa alınmadaki bu farklılık, ortaklığa alındıktan sonra üyelik aidatı istenmesini mümkün kılmaz ise de kooperatifin amacına ulaşıncaya kadar yapılan genel yönetim ve altyapı giderlerinden ortağın sorumluluğu devam eder. Genel kurulca açık yetki verilmedikçe ya da benimsenmedikçe, 1163 sayılı Kanun'un 23. maddesine aykırı şekilde yönetim kurulunun diğer ortaklardan farklı statüde ortaklığa kabul kararı vermesine veya akçalı konularda bir ortağı farklı statüde konumlandırmasına geçerli hukuki sonuç bağlanamaz.
Genel kurulca önceden ya da sonradan açıkça alınan bir karar ile davacının peşin bedelli ortak olarak kabul edilmediğinin belirlenmesi halinde; davacı üyeden inşaat finansmanı için uzunca bir süre aidat istenilmemişse ya da bilançolarda, hesap cetvellerinde, faaliyet raporlarında, genel kurullarda ve üye kayıt defterlerinde bu yönde bir borç kaydı yer almamışsa, davacının peşin bedelli ortak olduğunun kooperatifçe zımnen benimsendiği ve sadece genel yönetim ve altyapı giderlerinden sorumlu olduğu sonucuna varılması gerekir.
Somut uyuşmazlıkta davacı ile davalı kooperatif .... Mah. .... ada ... parselde kayıtlı taşınmazda müşterek malik olup .... tarihli sulh protokolü çerçevesinde davacının hissesini iki adet villa karşılığında davalı kooperatife devrettiği anlaşılmıştır.
Her ne kadar davacının tek ve peşin ödemeli üye olarak kayıt edilmesine ilişkin genel kurul tarafından alınan herhangi bir karar ve yönetim kuruluna bu yönde verilmiş herhangi bir yetki olmadığı kooperatif defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda anlaşılmış ise de; .... tarihli sulh protokolünde davacının hissesini iki adet villa karşılığında davalı kooperatife devrettiği, davacı üyeden davalı kooperatifin ortaklık payı nedeniyle isteyebileceği aidat ücreti ve ek masraf tutarlarının devir edilen gayrimenkul hissesinin satış değeri içinde olduğu, aidat ve masraf talep edilmeyeceğinin belirtildiği, dava konusu edilen aidat veya başkaca bir aidatın ödeneceği ile ilgili olarak daha önceki yıllarda davacı adına herhangi bir aidat borcunun tahakkuk ettirilmediği, böylelikle davacının peşin bedelli ortak olduğunun kooperatifçe zımnen benimsendiği anlaşılmıştır. ( Benzer mahiyette Antalya 11. H.D. 2021/2836 Esas 2024/995 Karar sayılı içtihadı vardır.)
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde ; davacının davalı kooperatif tarafından peşin ödemeli üye olarak ortaklığa kabul edildiği, peşin ödemeli üye olduğu için sadece genel gider, alt yapı, iskan ve tapu masraflarından sorumlu olduğu hususu göz önünde bulundurularak, dava konusu aidat ödeme borcu bulunmadığı anlaşılmış olup davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın KABULÜ ile; ....TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli.... TL harçtan peşin alınan...-TL harcın mahsubu ile bakiye ...-TL harcın davalıdan tahsiline,
3-Davacı tarafından yapılan ....-TL ilk masraf, ....TL tebligat ve müzekkere gideri, .... TL bilirkişi ücreti olmak üzere ....-TL yargılama gideri ile peşin alınan ....-TL nispi harç olmak üzere toplam ....-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenen ...-TL yargılama giderinin 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/a-13 maddesi gereğince davalıdan alınarak hazineye irat KAYDEDİLMESİNE,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan -TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.17/02/2025
Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)