T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
ESAS NO: 2023/402 Esas
KARAR NO: 2025/69
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 30/05/2023
KARAR TARİHİ: 15/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA, SAVUNMA ve DOSYA KAPSAMI:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müteveffa -----------, davalı ------------ Şti bünyesinde vardiyalı sürücü olarak görev yapmakta iken 26/10/2022 tarihinde davalı otobüs firmasına ait ------------- plakalı aracın, aracın diğer sürücüsü ------------- hakimiyetinde seyrederken ----------- Otoyolu --------- dinlenme tesisleri çıkışında fren yapmasına rağmen aşırı hızdan dolayı duramayarak önündeki araca çarptığını ve zincirleme kazaya sebebiyet verdiğini, kaza neticesinde otobüsün sağ ön koltuğunda oturan ve yaralanan ----------- ambulansla ------------- Hastanesi'ne götürüldüğünü, yapılan tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadığını, ------------- 27/10/2022 günü saat 00:45'te vefat ettiğini, kaza sebebiyle ----------- hakkında ceza davasının mevcut olduğunu, kazada diğer sürücüler ile müteveffanın bir kusuru bulunmadığını belirterek sonuç olarak özetle davanın kabulüne, maddi tazminatlar yönünden fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik davacı müvekkilleri için ödenmesi gereken ve şu an için miktarı belirsiz olan belirsiz alacak davası ile davacılar için 1.000,00 TL olmak üzere toplam 4.000,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, manevi tazminat yönünden fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik eşini kaybeden ----------- için 750.000,00 TL, babasını kaybeden ---------- için 600.000,00 TL, babasını kaybeden ----------- için 500.000,00 TL, babasını kaybeden ------------ için 500.000,00 TL olmak üzere toplam 2.350.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ----------Ş tarafından manevi zararların tazmini ek olarak teminat altına alınmış ise bu davalı için poliçe değerleri ile sınırlı olmak üzere tüm davalılardan, değil ise diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, harç, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ---------- Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle usule ilişkin itirazları bulunduğunu, yetkisiz mahkemede açıldığını, ------------ Mahkemelerinin yetkili olduğunu, esasa ilişkin itirazlarına ilişkin olarak kazaya dair kusur oranlarının tespitinin gerektiğini, davaya konu kaza anına ilişkin olarak, kaza anında aracı kullanan kaptan ----------- müvekkili şirketçe kaza anına yönelik beyanı alındığını, kazadan hemen sonra alınan beyanda davacının kaza anında kaptanın yan bölümünde bulunan host koltuğunda oturduğunu beyan ettiğini, davacı yanın seferde aracı kullanmadığı esnada aracın arka kısmında olan şoförlere ait dinlenme alınında dinlenmesi gerekirken otobüs şoför koltuğunun yanında bulunan host koltuğunda kemersiz olarak seyahat etmesi davacının kusurlu hareketi sebebiyle gerçekleşen olayda mütefarik kusurunun bulunduğunu göstermekte olduğunu, müvekkili şirketçe şoförlere araç kullanmadıkları dinlenme anlarında, şoförlere özel olarak ayrılmış bölümde dinlenmeleri konusunda uyarılarda bulunulmakta olduğunu, müvekkili şirketçe tüm tedbirlerin alınmış olup gerçekleşen olayda müteveffanın da kusurunun bulunması 2918 sayılı kanun’un 86. maddesinin 2. fıkrası uyarınca kabul anlamına gelmemekle beraber tazminattan indirim sebebi olduğunu. müteveffanın emniyet kemeri takmıyor olmasının (kusur) 2918 sayılı kanun’un 86. maddesinin 2. fıkrası uyarınca kabul anlamına gelmemekle beraber tazminattan indirim sebebi olduğunu, illiyet bağının kurulmasının elzem olduğunu, müteveffanın davacılara desteğinin belirlenmesi gerektiğini, çocuklar açısından davacı yanın müteveffanın mirasçısı olan çocukları bakımından destekten yoksun kalma tazminatında bulunduklarını, destekten yoksun kalma tazminatının vefat eden kişinin çocukları bakımından talep edilebilmesinde hukuki yarar olduğu kabul edilmekle beraber desteğin süresi ve miktarı yönünden kısıtlama bulunduğunu, aksi düşünce maddi tazminatın ruhuna aykırı şekilde zenginleşme amacını taşıyacak olup hakkaniyete aykırılık oluşacağını, eş açısından gerçekleşen kaza neticesinde vefat meydana gelmeseydi yaşanan kazadan sonra kurulacak ilişkinin bir destek ilişkisi olacağı kesin ise, destekten yoksun kalma tazminatı istenebileceğini, ileride zararı azaltan hatta ortadan kaldırabilecek sebepler göz önünde bulundurulması gerektiğini, Yargıtay yerleşik içtihatlarında sağ kalan eşin evlenme olasılığının göz önünde bulundurulması gerektiğini belirttiğini, müteveffanın davacılara olan destek miktarının bilirkişilerce belirlenmesi gerektiğini, sigorta şirketleri ile --------- tarafından davacıya yapılan her türlü ödemenin mahsubunun şart olduğunu, manevi tazminat taleplerinin -----------Ş'ye sigortalatıldığını, manevi tazminat talebinin zenginleşme aracı olarak kullanıldığını, ayrıca kabul anlamına gelmemek kaydıyla zamanaşımı itirazları bulunduğunu belirterek sonuç olarak davanın usulden reddine, davacının maddi ve manevi tazminat taleplerinin esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ---------- vekili dava dilekçesinde özetle; Öncelikle ----------- Esas sayılı dosyasının mevcut olduğunu, bu davanın derdestlikten reddi gerektiğini, müvekkili şirkete başvuru şartının usulüne uygun olarak yerine getirilmediğini, kusur raporunun alınmasını talep ettiklerini, bu nedenle de dosyanın ------------ sevkinin gerektiğini, zararın tespit edilmesi gerektiğini, müvekkili kurumun sorumluluğunun teminat limiti ve kusur oranı ile sınırlı olduğunu, kaza konusu kazanın iş kazası olduğunu, ------------ tarafından ödenmiş tazminat varsa tespitinin yapılarak tazminattan düşürülmesi gerektiğini, ayrıca ---------- başvuru yapılmamışsa başvuru yapılması ve neticesinin bekletici mesele yapılmasının gerektiğini belirterek sonuç olarak özetle usule yönelik itirazları sebebiyle davanın usulden reddine, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE :Dava, trafik kazası sebebiyle vefat eden desteğin eşi için istenen maddi ve manevi tazminat ile, eşi ve üç çocuğu için istenen manevi tazminat talebine ilişkindir.
26/10/2022 tarihinde sürücü ----------sevk ve idaresindeki ------------ plakalı otobüsün kusurlu olarak önce bariyerlere sonra iki araca çarpması neticesinde araçta yolcu aynı zamanda vardiyalı sürücü olan ----------- vefat ettiği anlaşılmıştır.Davacılar müteveffanın eşi ve üç çocuğudur. Davalı --------- ------------- plakalı aracın sürücüsü, davalı ---------Şti. aracın işleteni/ maliki; sigorta şirketi de aracın zorunlu trafik sigortacısı, zorunlu ferdi kaza koltuk sigortacısı ve genişletilmiş otobüs kasko sigortacısıdır. Sigorta şirketi zorunlu trafik sigortacı sıfatı ile doğan zarardan, sürücünün kusuru oranında ve poliçe limiti içinde kalmak şartı ile sorumludur. Kaza (26/10/2022), her üç police için de poliçe vade tarihleri arasında yer almaktadır. İlgili poliçe ve hasar dosyası, davalı Sigorta şirketinden celp edilmiş, dosyamız arasına alınmıştır.Davacıların davadan önce sigorta şirketi başvuru yaptıkları, ayrıca zorunlu dava şartı olarak arabuluculuğa başvurulduğu ve 16/03/2023 tarihinde anlaşılamadığına dair son tutanağın dosyaya sunulduğu görülmüştür.
Kazayla ilgili ceza yargılaması ----------- sayılı dosyasında yürütülmüş, ceza yargılamasında keşif ve aroprlarda sürücü ----------- tam ve asli kusurlu sayılmış, olayın oluş şekline göre alt sınırdan uzaklaşılmış, adli para cezası verilmiştir. Bu karar istinaf edilmemiş, 16/10/2023 tarihinde kesinleşmiştir.
Davacıların ve davalı sürücünün sosyal mali durumları kolluğa müzekkere yazılarak araştırılmıştır. Yine adı geçenlerin ekonomik durumu UYAP üzerinden resen incelenmiştir.Olayın oluş şekli itibariyle kusur raporu alınmasına gerek görülmemiş, hem dosya kapsamından hem ceza dosyasından anlaşıldığı üzere tek taraflı kazada davalı --------- hakimiyeti kaybederek kaza yaptığı ve tek kusurlu taraf olduğu kabul edilmiştir. Davalı sigorta şirketi maddi tazminat kalemi yönünden ödeme yapılarak sulh olunduğunu ileri sürmüş; davacılar vekili de maddi tazminat taleplerinin karşılandığını, sürücü ve işletene karşı da devam etmediklerini, yargılamaya sadece manevi tazminat yönünden devam ettiklerini belirtmiştir.Davalı sigorta şirketinin 05/02/2022-2023 vade tarihli, ----------- numaralı otobüs kasko poliçesi kapsamında toplamda 1.000.000 TL manevi tazminat klozu olduğu görülmüştür.Manevi tazminat talebi yönünden, davacı tarafın sosyal mali durumları gerek UYAP kayıtlarından (Takbis, malvarlığı vs), ceza dosyasından gerekse kolluğa müzekkere yazılarak araştırılmıştır. 6098 sayılı TBK. md. 56. maddesine göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1976 günlü ve ----------- sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Eldeki davada, davacıların murisinin yolcu olarak kusursuz olduğu olayda davacıların ve davalının mahkememizce yaptırılan araştırma ile tespit edilen sosyal ve ekonomik durumları da göz önüne alınarak takdiren aşağıdaki tutarlarda manevi tazminata hükmedilmiştir.Açıklanan sebeplerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
I-Maddi tazminat istemi yönünden, davadan sonra davalı sigorta şirketi tarafından ödeme yapılmakla konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına;
II-Manevi tazminat yönünden davanın KISMEN KABULÜNE;
Davacı ------------ için (desteğin eşi) için takdiren 200.000TL manevi tazminatın,
Davacı ------------ (desteğin kızı) için takdiren 100.000 TL manevi tazminatın,
Davacı ----------- (desteğin kızı) için takdiren 70.000 TL manevi tazminatın,
Davacı ------------ (desteğin oğlu) için takdiren 70.000 TL manevi tazminatın, ---------- ve ----------- Şti’den yönünden kaza tarihi olan 26/10/2022 tarihinden itibaren, davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihi olan 30/052023 tarihinden itibaren yasal faizi ile müştereken müteselsilen davalılardan alınarak davacılara VERİLMESİNE; fazlaya ilişkin kısmın REDDİNE;
III- Yargılama giderlerine ilişkin;
1-Maddi tazminat yönünden alınması gerekli 615,40-TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 8.040,09-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 7.424,69-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
2-Davacıların maddi tazminat talebi yönünden taraflarca vekalet ücreti talebi olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
3-Manevi tazminat yönünden alınması gerekli 30.056,40-TL harcın davalılar ------------ ve ---------- Şti’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 179,90-TL. başvurma harcı, 615,40-TL peşin harcın toplamı olan 795,30-TL'nin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacılar tarafından sarfedilen toplam 888,75-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre takdiren (%18,72 kabul, %81,28 ret oranında) olmak üzere 166,40-TL'nin davalılar --------- ve ---------- Şti’den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana iadesine,
8-Manevi tazminat talebi için kabul edilen kısım yönünden, davacı ------------ kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T.ye göre hesaplanan 32.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar --------- ve ---------- Şti’den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
9-Manevi tazminat talebi için reddedilen kısım yönünden 32.000,00-TL vekalet ücretinin davacı ---------- alınarak davalılar ---------- ve ----------- Şti'ye verilmesine,
10-Manevi tazminat talebi için kabul edilen kısım yönünden, davacı ----------- kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T.ye göre hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar --------- ve ----------Şti’den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ------------ verilmesine,
11-Manevi tazminat talebi için reddedilen kısım yönünden 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacı ----------- alınarak davalılar ---------- ve --------- Şti'ye verilmesine,
12-Manevi tazminat talebi için kabul edilen kısım yönünden, davacı ----------- kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T.ye göre hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar ----------- ve ----------- Şti’den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ----------- verilmesine,
13-Manevi tazminat talebi için reddedilen kısım yönünden 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacı ----------- alınarak davalılar ---------- ve ---------- Şti'ye verilmesine,
14-Manevi tazminat talebi için kabul edilen kısım yönünden, davacı ------------ kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T.ye göre hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar ---------- ve ----------- Şti’den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ------------- verilmesine,
15-Manevi tazminat talebi için reddedilen kısım yönünden 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacı ------------ alınarak davalılar ---------- ve ----------Şti'ye verilmesine,
16-6325 Sayılı Kanun'un 18-A/13. bendi uyarınca ------------ tarafından karşılanan 3.280,00-TL zorunlu arabuluculuk ücretinin 2.665,87-TL'sinin davacılardan tahsiline, kalan 614,13-TL'nin davalılar ---------- ve -------------- Şti'den müştereken müteselsilen tahsili ile hazine adına irad kaydına,
Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere davacı vekili ile e-duruşma yolu ile davalı ---------- vekillerinin yüzüne karşı diğer davalının yokluğunda oy birliği ile verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 15/01/2025