\t TÜRK MİLLETİ ADINA
\t\t T.C.
\t\t \t BURSA
\t1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI
\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t: 2016/
KARAR NO\t: 2018/
BAŞKAN\t: ... ...
ÜYE\t: ... ...
ÜYE\t: ... ...
KATİP\t: ... ...
DAVACILAR:1-
\t 2-
\t 3-
VEKİLİ\t: Av.
DAVALILAR:1-
\t 2-
VEKİLİ\t: Av.
DAVA\t\t: Tazminat
DAVA TARİHİ\t: 28/06/2016
KARAR TARİHİ\t: 28/02/2018
Mahkememize açılan haksız rekabet sebebiyle tazminat davasında;
DAVACININ TALEBİ: Davacılar vekili dava dilekçesinde, davacı şirketlerin grubu içerisinde yer alan ... Kimya Ltd. Şti.nin 2004 yılında ...'da kurulup, hijyen kimyasalları ve endüstriyel temizlik hizmetleri konusunda faaliyet gösterip, arge çalışması sonucu \"tehlikeli atık yakma sistemi ve prototip isimli projenin ve ...\" sahibi olduğunu, diğer davacı ... Teknoloji A.Ş.nin ise 2013 yılında kurulmuş olup; \"akışkan yataklı çamur yakma tesis yapım ve işletme konusunda\" bilgi ve tecrübe, ticari imalat ve projeye sahip olduğunu, diğer davacı ... A.Ş.nin de 2013 yılında kurularak; %65 hissesinin ... Teknoloji A.Ş.'ye ait olup, bu şirketin ...'da ilk \"Çamur Atık ve Bertaraf Tesisini kurup işlettiği ve ... Bakanlığından yatırım teşvik belgesinin olduğunu, davacı şirketlerin belirtilen faaliyet alanlarında kendisi tarafından arge çalışmaları sonucu belirtilen sistemleri kurup işlettiğini, davalının ise ... Teknoloji A.Ş.'de %5, ... A.Ş.'de %25 hissedar olup, bundan dolayı şirketlerin bilgi, teknoloji ve sırlarına vakıf olduğu, aynı iş kolunda faaliyet göstermek üzere 2015 yılında %100 hissedarı davalı ... olan \"... ... A.Ş.\"yi kurarak haksız rekabette bulunduğunu, davacı şirketler hakkında sahip olduğu bilgileri 2015 yılında kurduğu bu şirkete aktararak aynı iş kolunda davacıların kurduğu sistemlerini ve teknolojilerini kullanarak ..., ... ve ... ...'lerde faaliyette bulunmak suretyiyle haksız rekabet ettiğinden, fazlaya ait hakları saklı tutularak 500.000.TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline ve kesinleşmiş mahkeme ilamının T.T.K.'nın 59. maddesi gereğince ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ CEVABI: Davalılar vekili cevap dilekçesinde, davalı ...'ın davacılardan ... A.Ş.'de %25, ... A.Ş.'de %5,409 pay sahibi olduğunu, davanın hukuki ve yasal dayanağı bulunmadığından reddi gerektiğini, davalı ...'a yöneltilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının iddiaları T.T.K. 60. maddeye göre zamanaşımına uğradığını, davacı şirketlerin genel kurullarında T.T.K.'nın 396. maddesi gereğince alınan kararlar ile rekabet yasağının kaldırıldığını, davacı şirketlerin dava konusu teknolojileri kendisinin bulup geliştirdiği iddialarının doğru olmadığını, davacıların proje bedeli ve tazminat talebine ilişkin iddialarının gerçek dışı ve fahiş olduğunu, davacıların kendisine ait olmayan teknoloji ve ...'a sahip olduğu görüntüsü ve intibaı yaratmasının kabul edilemeyeceğinden, davacının haksız rekabet yaratıldığı iddiasına dayanak sözleşmelerde davalıların taraf olmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
DELİLLER VE GEREKÇE: Derdest dava, şirketin esasen kendi ortağına karşı açtığı haksız rekabetin önlenmesi ve tazminat davasıdır. Davalı ortak ... yanında, onunla işbirliği halinde olduğu iddia edilen, davalının kurucusu ve hissedarı olduğu şirket de davalı gösterilmiştir. Kural olarak ispat külfeti haksız rekabetin varlığını iddia eden taraf üzerindedir. O halde davacı hem haksız rekabet halini hem de bunun neden olduğu maddi zararı ispat etmek mükellefiyetindedir.
Davalı ..., ortağı olduğu şirketin yürüttüğü faaliyetler dolayısıyla şahsen sorumlu olmayacağını, bu nedenle taraf sıfatı bulunmadığını ileri sürmektedir. Ancak ... ...'ın eldeki dava yönünden şahsen davalı gösterilmesinde hukuka aykırı bir yön yoktur. Davalı, davacı şirketlere ortaklığı sebebiyle birtakım ticari sırlara ve özel bilgilere sahip olmuş, bu bilgileri kuruduğu başka bir şirket aracılığıyla eski ortağı olduğu şirket aleyhine kullanmışsa haksız rekabet davasının tarafı durumundadır. Daha açık bir ifade ile doğrudan haksız fiili işleyen taraftır. Haksız fiili bizzat veya başka şirketler aracılığıyla işlemiş olması sonucu değiştirmez. Keza davalı taraf zamanaşımı def'i ileri sürmüşse de bu savunması yerinde görülmemiştir. Davacı şirketin üçüncü kişilere iş teklif tarihi zamanaşımına başlangıç teşkil etmez. Ortağın haksız fiili ve bunun öğrenilme tarihi esastır ki, bu ölçüye göre dava hakkı zamanaşımına uğramış değildir. Yine davalı tarafın \"rekabet yasağının kaldırılmış olması\" yönündeki savunmasına da itibar edilmemiştir. Haksız rekabet yasağı gerek şirketin ortağı gerekse üçüncü kişileri bağlayan yasaklardır. Rekabet yasağı ise şirket ortağının şirketle aynı konuda faaliyet göstermesini konu alır. Daha açık bir ifade ile rekabet yasağı kaldırılan bir ortak şirketle aynı alanda faaliyet gösterebilir, ancak haksız rekabet yapamaz. Davalı ortağa haksız rekabet yapma izni verilmemiş, rekabet yapma hakkı tanınmıştır. Davalı ortaklık bağı olmayan rekabet yasağının dışında kalan üçüncü kişi de olsa haksız rekabet yapamaz. Bu aşamadan sonra davanın esasına ilişkin değerlendirmeler yapmak gerekir. Bu değerlendirmeler iki temel eksen etrafında olacaktır. Birincisi davacının sahip olduğunu ileri sürdüğü atık bertaraf teknolojisinin ticari sır olup olmadığı, ikincisi davalının ortak sıfatıyla elde etme imkanına sahip olduğu ticari sır ve özel bilgilerin kullanılıp kullanılmadığı noktasındadır. Davacı taraf iddiasını temel olarak ... ... Bölgesine verilen teklif ve ve davalı şirketin bu ... ile imzaladığı sözleşmeye dayandırmıştır. İddiaya göre davalı, şirket ortaklığı sebebiyle sahip olduğu bilgileri davacı şirket aleyhine kullanmış, potansiyel müşterinin kendi ortağı olduğu başka bir şirketle sözleşme imzalanmasına neden olmuştur. Ancak belirtmek gerekir ki davalı tarafın cevap dilekçesini vermesinden sonra davacı taraf iddialarını değiştirmiş, ... ...'nin dava dışı bir şirketle sözleşme imzalamış olmasının haksız rekabet gerçeğini ortadan kaldırmayacağını belirtmiştir. Yazılı yargılama usulünün uygulandığı davalarda taraflar iddia ve savunmalarını cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri ile serbestçe değiştirebilirler. Bu nedenle davacı tarafın beyanlarındaki bu değişiklik aleyhine sonuç doğurmaz. Üstelik sözleşmenin kiminle yapıldığından çok hangi sebep ve saiklerin etkisi altında yapıldığı önemlidir. Davacının bir vakıanın oluş biçimine dair iddiasını değiştirmesi mümkün ve olağandır. Herkes dava açarken bildiği veya bilebildiği ölçüde açıklama yapacaktır. Buna karşılık davanın temelini ... ... ile diğer davalı şirketin imzaladığı iddiası oluşturmaktadır. ... ve ... ...'lere verilen tekliflerden de söz edilmiş olmakla birlikte ağırlıklı olarak davacı şirketin sözleşme aşamasına getirdiği işin elinden alınması üzerinde durulmaktadır. Maddi tazminat talebi de \"projelerin (işlerin) ellerinden alınması\" temeline dayandırılmıştır.
Şunu zikretmek gerekir ki, gerçekte ... ... ile sözleşme imzalayan tarafın dava dışı bir şirket olması hali, davalılardan ... ... A.Ş.'nin taraf sıfatını tartışmalı hale getirecektir. Eğer haksız rekabete dayanak yapılan işin tarafı ... ... A.Ş. değilse, hangi sıfatla bu davanın tarafı olsun! Dikkat edilirse asıl iddia davacı şirketlerin teklif verdiği bir müşterinin davalı ... etkisiyle diğer davalı ile sözleşme imzaladığı yolundadır. Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde en azından davalı ... ... A.Ş. yönünden davanın varit olmadığı sonucuna varılacaktır. Zaten şirketin kuruluş süreci ve sözleşmenin imza tarihleri de davacı iddialarını doğrulamaktan uzaktır. Davalı şirketin ... ve ... ... Bölgelerine teklif vermiş olmasının tek başına haksız rekabet teşkil etmeyeceği izahtan varestedir. Fakat davalı ... yönünden haksız rekabetin varlığı hala araştırmaya değer bir konudur. Eğer davalı ortak sahip olduğu özel bilgileri dava dışı bir şirketle de paylaşmışsa haksız rekabet kurallarını çiğnemiş olabilir. Dikkat edilirse davacı tarafın da yanılgısının temelinde, ... ... ile dava dışı ... ... ... şirketi ile imzalanan sözleşmenin duyurulması aşamasında ...'ın hazır bulunmuş olmasıdır. Dosyadaki veriler, bu konudaki basın haberleri ve fotoğraflar sözleşmenin imzasından önceki aşamada davalı ...'ın süreçte yer aldığını, tabir yerindeyse aracılık ettiğini ortaya koymaktadır. O halde, ... ... ile ... ... ... arasında bir işbirliğinin mevcudiyeti, haksız fiilin/rekabetin varlığını ortaya koymaya yetecek midir? Haksız rekabet daha çok vakıalara dayalıdır. Bu nedenle tanık dinlenmesinde sakınca görülmemiştir. Davacı tanığı ... aynı zamanda davacı şirketin ortağıdır. Beyanında, çamur atık bertarafı konusunda şirketin sahip olduğu teknolojinin dünyada tek olduğunu, davacı şirket ortaklarından ... ile davalı ... arasında şirket içi anlaşmazlıklar çıktıktan sonra davalının bu tür faaliyetlere giriştiğini öğrendiklerini, önceleri ... merkezli ... isimli bir şirketten ürünleri pazarlama konusunda teklif aldıklarını, baştan bu şirketin davalı ile bağlantısını bilmediklerini, fakat hisseleri davalının aldığını sonradan öğrendiklerini, ...'nun ... şirketi ile bağlantılı olduğunu, ...'nın da daha çok metal yüzey temizleme konusunda uzman olduğunu, büyük ölçekli işler yapmadığını, davacı şirketlerin birçok ...'ye teklif verdiğini, ... işinin son aşamasında, kendilerinin verdiği tekliften çok daha düşük bedelle ... ile anlaşma sağlandığının ortaya çıktığını, aslında konu hakkında bilgi sahibi olmayan ...''nin şirket ortağı olduktan sonra konuya vakıf olduğunu, ... işinin davalı tarafça gizli tutulduğunu, konuyu basına yansıyınca öğrendiklerini, akışkan yataklı bertaraf teknolojisinin uzun zamandır bilindiğini, ... Büyükşehir Belediyesince yapılan iş ve tesisin kendilerininkinden farklı olduğunu anlatmıştır. Davalı tanıklarından ..., ... ... ile sözleşme imzalayan ... şirketinin ortaklarındandır. Bu tanık ... ... işinde aracılık eden kişinin ... isimli biri olduğunu, ...'yi de onun aracılığıyla tanıdığını, ancak ...'nin görüşmelere katılmadığını, davacı şirketin kullandığı metal üzerinden boya sökme teknolojisini de kendilerinin sattığını, ... ...'ye satılan teknolojinin kendilerine ait olduğunu, başka ülkelerde de benzer işler yaptıklarını, ...'nin sözleşme örneğini ...'dan almış olabileceğini beyan etmiştir. Bu tanığın beyanında sözü geçen ...'ın, ...'da kurulu ... ... Ltd. Şti.'nin ortağı ... olduğu değerlendirilmiştir. Elde edilen tüm deliller bir arada değerlendirildiğinde davalının faaliyetlerinin haksız rekabet kapsamında kalmadığı sonucuna varılmıştır. Zira davacı şirketin kullandığı teknolojinin eşsiz bir teknoloji olmadığı, benzer mantıkla çalışan bir çok tesis ve yatırımcı bulunduğu anlaşılmaktadır. Kapasite ve verimlilik yönünden farklar bulunsa da örneğin Büyükşehir Belediyesince yapılan tesisin de aynı amaç ve mantıkla kurulduğu kabul edilmiştir. Gerek web üzerinden yapılan araştırmaya gerekse davalının sunduğu basında çıkan ilan ve haberlere istinaden başka şirketlerin de aynı alanda faaliyet gösterdiği belirlenmiştir. Davalının, sadece davacı şirkette bulunan bir yöntem veya teknolojiyi ... şirketine transfer ettiğine dair bulgu olmadığı gibi, ... şirketinin uzun zamandır benzer alanda faaliyet gösterdiği sır değildir. ... ...'ye ... şirketi tarafından kurulan veya kurulacak sistemin davacı şirketten kopyalanmış yönleri bulunduğu da ileri sürülmüş değildir. O halde davalı ...'nin eylemi en fazla rakip firmanın sözleşme yapmasına aracılık yapma sınırları içinde kalır. Bu da haksız rekabet değildir. Rekabet yasağı bulunmayan davalı ...'nin sektörde bizzat veya aracılık suretiyle ticaret yapmasında engel yoktur. Benzer bir tutumun davacı şirketin diğer ortağı ...'nın kontrolündeki ... A.Ş.'ye \"... atık bertaraf tesisi\" işinde ortaya çıktığı ileri sürülmüş, davacı taraf bu iddianın aksini ortaya koymamıştır. Gerek ... ... ile davalılardan ... ... A.Ş.'nin bir sözleşme imzalalamış olması, gerek ... ...'ye teklif veren ... ... Ltd. Şti. İle davalı ...'nin organik bağının tespit edilememesi, gerekse de rekabet yasağı bulunmayan ...'nin ortaklık sıfatıyla elde etmesi muhtemel bir bilgiyi üçüncü kişilere transfer ettiğinin ispatlanamaması karşısında davanın reddine karar verilmiştir. ... A.Ş.'nin ortağı ... ile dava dışı ... ... Ltd. Şti.'nin ortağı ... arasında kişisel ilişki bulunduğu tanık ...'ın beyanından anlaşılmakta ise de aynı sektörde faaliyet gösteren kişilerin zaman zaman işbirliği yapmalarında da hukuka aykırılık yoktur.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın reddine,
Alınması gereken 35,90 TL harcın, peşin yatırılan 8.538,75-TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 8.502,85- TL harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Davacı tarafça yapılan muhakeme masrafının kendi üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından yapılan 14-TL tebligat giderinin davacılardan alınarak davalılara verilmesine,
Davalılar vekili lehine takdir edilen 33.950,00-TL ücreti-i vekaletin davacılardan alınarak davalılara verilmesine,
Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine dair gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar taraf vekillerinin yüzlerine karşı açıkça okundu, anlatıldı.28/02/2018
Başkan ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Katip ...
e-imzalı