T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
ESAS NO\t: 2023/403
KARAR NO\t: 2024/958
DAVA\t: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 11/06/2023
KARAR TARİHİ\t: 24/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 05.02.2023 tarihinde davalılardan ---- sevk ve idaresindeki ---- plakalı çeki ile ---- caddesi ----- önünde geriye doğru gelmek suretiyle ----- plakalı dorsenin arka kısımları ile park halinde bulunan müvekkil ---- ait ----- plakalı minibüsün ön kısımlarına çarpması sonucu (2918 sayılı kanunun K.T.K.G7/1b ( yönetmelikte belirtilen şartlar dışında geriye gitmek için tehlikeli veya engel yaratmak kuralını ihlal ettiği) maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin aracının 23 gün tamirde kaldığını, meydana gelen trafik kazası nedeniyle müvekkiline ait araçta değer ve ticari kayıp meydana geldiğini, meydana gelen değer kaybından dolayı sigorta şirketine 16.03.2023 tarihinde başvurulduğunu ve sigorta şirketin den 5.000,00 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, bunun üzerine meydana gelen trafik kazası nedeniyle müvekkil ----- aracın değer kaybından dolayı davalı sigorta şirketinden, ticari kaybı nedeniyle de davalı ----- bu kayıpların karşılanması için 15.04.2023 tarihinde arabuluculuk yoluna gidildiğini anlaşma sağlanamadığını ve huzurdaki davanın açılma yoluna gidildiğini belirterek davalı sürücü ----- tek taraflı kusur nedeniyle meydana gelen bu kazadan kaynaklı fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla şimdilik değer kaybından dolayı davalı sigorta şirketinden 250,00 TL, ticari kayıp nedeniyle davalı sürücü ----- 250,00 TL nın kaza tarihinden itibaren en yüksek yasal faiz uygulanmak suretiyle davalılardan alınarak davacı müvekkile verilmesine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.
SAVUNMA
Davalı ----- cevap dilekçesinde özetle; 27.07.2023 UYAP tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın hukuki mesnetten yoksun olması nedeniyle reddi gerektiğini ve dava dilekçesinde sunulan kaza tespit tutanağını kabul etmediklerini tek kusurlunun müvekkili olmadığını davacının da araçların kaza yapma riskini arttıracak şekilde hatalı park ettiğini bu hususunda değerlendirilmesi gerektiğini, kaza tespit tutanağındaki çizimlerinde tutarsız olduğunu, davacının aracının 23 tamirde kalması nedeniyle ticari kazanç kaybı talep ettiğini ancak aracın tamirinin bu kadar sürmesinin mümkün olmadığını en fazla iki günde aracın tamir edilebileceğini davacının bu kazayı kazanç yoluna çevirmek istediğini, davacının ticari kazanç kaybının belirlenmesi için bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, müvekkilinin söz konusu kazada şoför sıfatına sahip olduğunu, aracın işleteni ve sahibinin de davaya dahil edilmesi gerektiğini, davacının zaten bu kaza nedeniyle sigorta şirketinden 33.200 TL tazminat ve değer kaybı adı altından ödeme aldığını ve davacının iyi niyetli olmayan bu talebinin reddini ----- plakalı aracın işleteni ---- davaya dahil edilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ----- Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından ----- nolu KTK Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınmış olan aracın karışmış olduğu trafik kazası nedeniyle, başvuru üzerine 5.000 TL ve ayrıca maddi zarara ilişkin 28.200 TL ödeme yapılmış olduğunu maddi zarar ve değer kaybı talepleri aynı teminattan karşılandığından bakiye teminat limitinin 86.800 TL de kaldığını, müvekkili şirketin zorunlu mali mesuliyet sigortasından doğan sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranında olduğunu bu nedenle uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması gerektiğini, Karayolları Genel Müdürlüğünden kaynaklanan bir yol kusuru yada teknik arıza olup olmadığı değerlendirilmediğini, kabul anlamına gelmemekte birlikte müvekkil şirket aleyhine tazminata hükmedilmesi durumunda değer kaybı hesaplamasının zorunlu mali mesuliyet sigortası genel şartlarına ekinde yer alan formüle göre yapılmasını gerektiğini, gene kabul anlamına gelmemekle müvekkil şirketin faizden sorumluluğunun da sınırlı olduğunu bu sebeple temerrüt tarihi itibariyle avans faizi talep edilmesinin mümkün olmayacağını, açıklanan nedenlerle haksız ve mesnetsiz tazminat talebinin reddi ile yargılama masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası nedeni ile oluşan değer kaybı, kazanç kaybının tazminine yönelik olarak açılan tazminat davasıdır.
Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişi heyeti tarafından verilen raporda özetle; \"Kusur yönünden; Davalı sürücü ---- %100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, dava konusu park halindeki ----- plaka sayılı minibüsün kazanın oluşumunda etkenliğinin, kusurunun bulunmadığı, Değer Kaybı Yönünden: 05/02/2023 tarihinde meydana gelen kaza sonucu, olaya ait dosya kapsamındaki ekspertiz raporu hasar fotoğraflarındaki hasarın şekli niteliği dikkate alındığında,---- plakalı araçta meydana gelen maddi hasarın durumunun kazanın oluş şekline alınan darbelere uygun olduğu, Değer Kaybı Hesaplamasında; Dava konusu ---- plaka sayılı aracın marka/tipi/modeli, yaşı (---- model), km'si(---), kullanılmışlık durumu(Ticari-Servis Minibüsü), aracın hasar geçmişinin incelenmesinde dava konusu kazadan öncesine ait sisteme kayıtlı kaza kaydının bulunduğu hususu, hasar fotoğrafları ve ekspertiz raporundaki parça-malzeme-işçilik kalemlerinin şekli-niteliği, dikkate alınarak Yargıtay Kararları doğrultusunda değerlendirme yapılmıştır. (Yargıtay -----. Hukuk Dairesi'nin 14/06/2017 tarih ve ----- sayılı kararı) KTK.m.90'da yer alan “ve genel şartlar”da ifadesini dikkate alınarak değer kaybı yönünden aşağıdaki Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiği yönteme göre değerlendirme yapılmış olup, Dava konusu-----servis minibüsü ---- model araçta oluşan değer kaybı için davaya konu edilen ve tazmin edilmesi istenilen toplam değer kaybı tutarının (Aracın serbest piyasa koşullarında dava konusu kazadan önceki 2. el piyasa rayiç değeri ile dava konusu kazadan sonraki onarılmış haldeki 2. El piyasa rayiç değeri arasındaki fark) kaza tarihi itibariyle serbest piyasa koşullarında 32.800,00 TL olabileceği, kusur oranı da dikkate alındığında; (32.800,00 TL Değer Kaybı Tutarı x %100 Kusur oranı) 32.800,00 TL olabileceği, Değer kaybı ödemesine ilişkin ----. antetli, göndereni davalı ---- Sigorta, alıcısı davacı vekili ------ olan, 03/04/2023 tarih ve 5.000,00 TL tutarlı dekont fotokopisi bulunduğu, söz konusu ödemenin Mahkeme tarafından kabulü halinde kalan bakiyenin (32.800,00 TL -5.000,00 TL=) 27.800,00 TL olduğu, kazanç kaybı yönünden, dava konusu aracın ön kısımlarının hasarının onarımı için gereken makul sürenin 10 gün olduğu, serbest piyasa koşullarına göre, davacı tarafın hasar onarım süresince aracı kullanamamaktan doğan net zarar kaza tarihi itibariyle 10 gün X 670 TL/gün- 6.700,00 TL hesaplanmış olup, sürücünün kusur oranı da dikkate alındığında; (6.700,00 TL Kazanç Kaybı Tutarı x %100 Kusur oranı) 6.700,00 TL olabileceği, (Dava dilekçesindeki beyana göre; aracın 23 gün çalışmadığının belirtildiği, ancak Yargıtay Kararlarında da belirtildiği üzere, dava konusu hasarın onarımı için tarafımca hesaplanan makul onarım süresinin 10 gün olduğu (sigorta eksperi tarafından da onarım için 7 iş günü süre tespit edildiği), (Davacı tarafından aracın çalışmadığı belirtilen 23 gün-10 gün (Tarafımca tespit edilen makul onarım süresi) 13 gün süre farkı x 670 TL/gün= 8.710,00 TL ile ilgili takdirin Mahkemede olduğu)\" şeklinde rapor sunulmuştur.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.
Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir. Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (-----.).
2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür. Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir (Yargıtay ----. HD'nin 23.09.2019 t. ---- kararı).Usul ve yasaya uygun bilirkişi raporunda meydana gelen kazada davalının sigortalısının 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca %100 kusurlu olduğu, davacıya ait aracın sürücüsünün kusursuz olduğu, davacıya ait araçta kaza sebebiyle 32.800 TL değer kaybının oluştuğu, yapılan ödeme neticesinde bakiye 27.550 TL değe kaybı alacağının bulunduğu, kaza sebebiyle davacının 6.700 TL kazanç kaybının olduğu tespit edilmiştir. Davacının aracının tamiri için makul süre 10 gün olarak belirlendiğinden davacının kazanç kaybı tutarının 6.700 TL olduğu anlaşılmıştır. 23/06/2024 tarihli ıslah dilekçesi doğrultusunda bakiye değer kaybından davalı sigorta, kazanç kaybından da davalı sürücü sorumlu tutularak davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup kabulüne karar verilen tazminatlara sigorta şirketi yönünden 03/04/2023 tarihinden, sürücü yönünden ise haksız fiil tarihi olan kaza tarihinden itibaren aracın çekici niteliğinde olması sebebiyle avans faiz işletilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; 27.800 TL değer kaybı bedelinin davalı ---- 03/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile, 6700,00 TL kazanç kaybının kaza tarihi olan 05/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ----- alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Karar harcı 2.356,69-TL 'den davacı tarafça yatırılan peşin harç ve ıslah harcı toplamı 794,90- TL harcın mahsubu ile bakiye 1.561,79-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazine adına irad kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 179,90-TL başvurma harcı, peşin harç ve ıslah harcı toplamı 794,90 TL olmak üzere toplam 974,80 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine
4-Davacı tarafından yapılan 1.060,75 TL tebligat ve müzekkere gideri, 6.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.060,75 TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 6.672,03 TL sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı ---- tarafından yapılan yargılamanın kendi üzerine bırakılmasına,
6-Davanın kabul edilen kısmı için davacı yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 30.000,00 TL maktu/ nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davanın reddedilen kısmı için davalı ---- yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 2.010,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ---- verilmesine,
8-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
9-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin haklılık oranına göre 2.948,23-TL.sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına, 171,77-TL.sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,Dair; davacı vekili ile davalı ----- vekilinin yüzüne karşı davalı Sigorta şirketinin yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde ---- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.