T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31. HUKUK DAİRESİ
Esas No: 2023/436 - Karar No:2024/1142
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
31. HUKUK DAİRESİ
\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t \t\t \t(İnceleme Aşamasında Esastan Red HMK 353/1-b.1 md)\t
ESAS NO\t: 2023/436
KARAR NO\t: 2024/1142
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ...\t\t (...)
ÜYE\t\t: ...\t (...)
KATİP\t\t: ...\t (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 16/02/2023
NUMARASI\t\t: 2021/740 E-2023/92 K
DAVACI\t:
VEKİLİ\t
DAVALI\t:
DAVANIN KONUSU\t: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ\t: 26/12/2024
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 27/12/2024
\t
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, mülkiyeti TCDD'ye ait... ada parseldeki 4.198 m2 taşınmazı akaryakıt ve LPG istasyonu işletmek üzere 2005 yılında kiraladığını, Ankara Hızlı Tren Garının “Yap-İşlet-Devret” modeliyle yapımını üstlenen ... A.Ş.'nin garantör şirketlerinin; paylarını satın aldıkları ... Ltd. Şti. nin kiraladığı bu alanda üzeri yeşil alan olacak şekilde zemin altı otopark inşa etmek taleplerini TCDD'ye ilettiklerini, TCDD tarafından talebin olumlu değerlendirilmesi üzerine “Açık Alanlar için Ön İzin Sözleşmesi” imzalandığını ve zemin altı çok katlı otopark olacak şekilde inşasına başlandığını, zemin altı çok katlı otoparkın inşasının tamamlanmasını müteakip, davalının 28.08.2018 tarihli yazısıyla; “... Petrolün kullanımında bulunan alanda inşa edilen zemin altı çok katlı otoparkın inşasının tamamlanmış olduğunu, ancak söz konusu taşınmazın Maliye Hazinesine devredildiğini, bu kapsamda sözleşmeye göre yapılmış inşaat maliyetinin bilinmesine ihtiyaç duyulduğunu” bildirildiğini, davalının 23.02.2021 tarihli yazıyla; inşaat maliyeti karşılığı olarak otoparkın ödemeye esas bedelinin 19.881.415 TL olarak belirlendiğini, maliyet bedelinin TÜFE endeksi oranında artırılacağını ve buna göre güncellenmiş bedelin 26.589.407.59 TL olarak dikkate alınacağını, müvekkilinin cevabi yazısında, söz konusu inşaat harcamaları bedelinin ödeme tarihine kadar TÜFE oranlarına göre güncellenmesi gerektiğinin, davalının 04.05.2021 tarihli yazısıyla inşaat harcaması kapsamında mahsuplaşma bedeline ait faturanın gönderilmesi ile otopark maliyet bedelinin ödeneceğini, akabinde 25.05.2021 tarihli yazısıyla da mahsuplaşma işleminin Yönetim Kurulu kararına istinaden faturasız olarak yapıldığını, bu kapsamda faturaya gerek olmadığını bildirdiğini, ardından güncellenmiş inşaat maliyet bedeli olarak 29.558.167.07 TL ödeme yapıldığını, müvekkilinin cevabi yazısında; Vergi Usul Kanunun fatura kullanma mecburiyeti ve fatura nizamına ilişkin hükümleri ile Katma Değer Vergisi Kanunu hükümleri hatırlatılarak “Devredilen Otopark Maliyet Bedeli” açıklamasıyla düzenlenen 5.320.470.07 TL KDV olmak üzere toplam 34.878.637.14 TL tutarındaki faturayı yazı ekinde gönderdiğini, davalının cevabi yazısında; maliyet/inşa bedeli olan 29.558.67.07 TL nin 4014 model ile düzenlenen faturasız işlem ve 21.05.2021 tarihli dekont ile ödemesinin gerçekleştirildiğini, faturanın hükümsüz kaldığını, süresi içinde iptal edilmek üzere iade edildiğini bildirdiğini, müvekkilinin iade edilen fatura kapsamında hesapladığı KDV'yi beyan ettiğini, düzenlenen faturanın dayanağı işlem bakımından Ticaret Hukuku açısından gerekli, Vergi Hukuku Açısından zorunlu bir belge olduğunu, tahsil edilemeyen 5.320.470,07 TL tutarındaki KDV alacağının davalıdan temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacı ile müvekkili İdare arasında Açık Alanlar İçin Ön İzin Sözleşmesi imzalandığını, mülkiyeti müvekkili İdareye ait iken Maliye Hazinesine devredilen taşınmazdaki çok katlı otopark için TCDD Yönetim Kurulunun 21.03.2018 tarih ve 7/57 sayılı kararı ile davacıya mahsuplaşma bedelinin ödenmesine karar verildiğini, ödeme tarihi itibariyle herhangi bir nam altında bedel artışı talebinde bulunmamak kaydıyla ödenmesi hususunda Yönetim Kurulu kararı alındığını ve davacı tarafından 31.03.2021 tarihli dilekçe ve eki taahhütname verildiğini, 21.05.2021 tarihinde davacı firmaya 29.558.167.07 TL ödeme yapıldığını, zemin altı otoparkın yapımına karşılık 10 yıllık kiralama sözleşmesinin bitiş tarihinden önce sonlanması nedeniyle davacı firmanın uğradığı zararın tazmini için Yönetim Kurulu kararı ile tazmin bedelinin ödenmesi öncesi masraf ve giderlere ilişkin bir fatura ibraz edilmediğini, davacı tarafından düzenlenen faturalara karşılık hakkedişlere istinaden bir ödemenin söz konusu olmadığını, müvekkili İdare envanterine kaydedilecek bir edimin bulunmaması nedeniyle KDV'ye esas bir işlem bulunmadığını, 29.558.167.07 TL ödemenin bir iş, bir menfaat veya mal karşılığında ödenen bir bedel olmayıp davacı firmanın uğradığı zararın tazmini için yapıldığını, KDV Kanunu kapsamında bir mal teslimi ve hizmet ifası bulunmadığını, TÜFE endeksi ile güncellenen tutar üzerinde firma ile mutabık kalındığını ve davacı tarafından verilen dilekçe ve eki taahhütnamede KDV hariç ibaresine yer verilmediğini, KDV nin dahil olup olmadığı konusunda bir kararlaştırmada bulunulmaması durumunda KDV nin ayrıca istenemeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece, \"...Dava; açık alanlar için ön izin sözleşmesi gereği yapılan inşaat sonrasında kira dönemine geçilememesi sonucu yapılan ödeme nedeniyle tanzim edilen faturanın KDV bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
\tMahkememizce tarafların delilleri toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişiler tarafından düzenlenen 13/06/2022 havale tarihli raporda sonuç olarak; tüzel kişiliğe sahip ve vergi mükellefiyetleri bulunan davacı şirket ile davalı T.C. Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan 29.558.167,07 TL ödeme nedeniyle ; 213 Sayılı VUK'nun Kayıtların Tevsiki başlıklı Üçüncü Kısım 1. Bölümde yer alan 227- 229- 232. maddeleri çerçevesinde fatura düzenlenmesi gerektiği, davalı ... tarafından davacı şirkete ne yapılan zeminaltı çok katlı otopark inşaat/ maliyet bedelinin üretimden tüketime her aşamanın vergilendirildiği 3065 sayılı KDV Kanunu uyarınca KDV'ye tabi olduğu, taraflar arasında mutabakat sağlanarak yapılan 29.558.167,07 TL ödemeye KDV dahil olup olmadığına ilişkin bir belirleme, kararlaştırma bulunmaması nedeniyle, KDV dahil olarak kabul edilmesi durumunda iç yüzde yoluyla 25.049.294,12 KDV matrahı, 4.508.872,94 KDV tutarı, KDV hariç olarak kabul edilmesi durumunda dış yüzde yoluyla KDV tutarının 5.320.470,07 TL olarak hesaplandığı açıklanmıştır.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekillerinin beyan ve itirazları ile davacı şirket defter ve kayıtları da incelenmek suretiyle, davada konu edilen imalatların dayanağı olan faturalar gözönüne alınarak dava konusu alacak yönünden matrah tutarının farklılık gösterip göstermeyeceği hususlarında bilirkişiler tarafından düzenlenen 01/12/2022 tarihli ek raporda sonuç olarak; davacı şirketin defter ve muhasebe kayıtlarında davaya konu edilen otopark maliyetinin 29.558.167,07 + 5.320.470,07 (KDV) olmak üzere toplam 34.878.637,14 TL olduğu, dosyada yer alan belgelerde davalı İdarece yapılan ödemenin tazminat niteliğinde olduğuna ilişkin bir belirleme bulunmadığı, sözleşmede KDV'nin dahil olup olmadığı konusunda açıklık olmaması nedeniyle KDV'nin iç yüzde veya dış yüzde esas alınarak hesaplanması konusunda kök rapordaki tespitlerin tekrar edildiği açıklanmıştır.
Toplanan deliller ve dosya içeriği birlikte değerlendirildiğinde; davaya konu KDV'ye dayanak ödemenin \"Yap-İşlet-Devret\" sözleşmesi modeli ile yapılan ve dava dışı Maliye Hazinesine devredilen kapalı otoparkın inşaat maliyet bedelinden kaynaklandığı, otoparkın işletilmesi yönünden sözleşmenin ifa imkanının kalmadığı, inşaat maliyet bedelinin sebepsiz zenginleşme/vekaletsiz iş görme hükümlerine göre serbest piyasa rayiçleri ile hesaplanması gerektiği, davacı şirketin yazışmalarda ayrıca KDV talebinin bulunmadığı, davalı tarafın açık şekilde KDV ödemeyi taahhüt etmediği bu nedenlerle KDV'nin yapılan ödeme içinde olduğunun kabulünün gerektiği kanaatine varılmakla davanın reddine...\" karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde yer alan itirazlarının mahkeme kararında karşılanmadığını, düzenlenen faturanın, dayanağı işlem bakımından vergi hukuku açısından düzenlenmesi zorunlu bir belge olduğunu, faturanın, tarafların hak ve yükümlülükleri ile borç ve alacaklarının belirlenmesi bakımından önemli belgelerden olduğunu, davalının mülkiyeti kendisine ait taşınmaz üzerine kira süresince kullanılması şartıyla otopark inşaat ettirmesinin, hukuki açıdan ticari mahiyette olup, VUK ve Ticaret Kanununda yer alan kurallara uyulmasının zorunlu olduğunu, fatura konusu işin KDV'ye tabi bir işlem olduğunu, maliyet bedeli olan 29.558.167,07 TL'nin KDV dahil tutarı olarak dikkate alınmasının olayın gerçek mahiyetine aykırı olduğu gibi, yasal kayıt ve belgelere göre de mümkün olmadığını, müvekkilinin faturayı vergi dairesine beyan ederek KDV'yi ödediğini, davalı tarafından müvekkiline ödenen maliyet bedeline, KDV'nin dahil olduğunun kabulü halinde, müvekkilinin yaptığı inşaat bedelinin karşılanmamasının söz konusu olacağının belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.
GEREKÇE:
\tDava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
\tİnceleme, 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
\tMahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
\t HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
\t1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
\t2-Alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 247,70 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına.
\t3-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından davalı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'da TEMYİZ yolu açık olmak üzere 26/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan ...\t Üye ... Üye ... Katip ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır