T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\tEsas-Karar No:
\tT.C.
\tKAYSERİ\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t TÜRK MİLLETİ ADINA
\t2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t\t\t\t\t \t\t\t\t\t\t\t\t\t \t\t GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t: Esas
KARAR NO\t:
HAKİM\t:
KATİP\t:
DAVACI \t:
VEKİLİ\t: Av.
DAVALI \t:
VEKİLLERİ\t: Av.
\t Av.
\t Av.
DAVA\t: Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) - Sebepsiz Zenginleşme Nedeni ile Alacak
DAVA TARİHİ\t: 22/12/2021
KARAR TARİHİ\t: 22/11/2024
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 20/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) - Sebepsiz Zenginleşme Nedeni ile Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; müvekkilinin Kayseri' de petrol ve taşıma alanında faaliyet gösterdiğini, şirkete gelen su faturalarını zamanında ödediklerini, su sayacının bozuk olduğu ve gelen faturaların fahiş olması nedeniyle faturaya itiraz edildiğini, davalı tarafından sayacın bozuk olmadığına dair görüş bildirildiğini, müvekkilinin dönemlik su tutarının belli olduğunu, dönemlik su sarfiyatının ve tahakkuk tutarının bu kadar fazla gözükmesinin sebebinin su sayacının bozuk olmasından kaynaklandığını, açıklanan tüm bu nedenlerle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; davaya bakmakla görevli Mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, davanın menfi tespit davası olmasından dolayı kısmi dava olarak açılamayacağını, eksik harcın tamamlattırılması gerektiğini, davacının hangi dönem hangi faturaya ilişkin olarak talepte bulunduğunun belli olmadığını, su sayacının incelemesinin Ankara Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü tarafından yapıldığını ve doğru çalıştığını, bu konuda kurum tarafından rapor düzenlendiğini, dolayısıyla davacının menfi tespit davası açmakta hukuki yararının bulunmadığını, öncelikle davanın usulden reddine, aksi halde esastan reddine dair karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: dava konusu su sayacı, abonelik kayıtları ve faturalar, bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, sayacın bozuk olmasından kaynaklı 2020 ile 2021 yıllarında yüksek miktarda tahakkuk ettirilen fatura bedellerinden kaynaklı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkememizce, dosyanın Makine Mühendisi bilirkişiye tevdi ile dava konusu su sayacı üzerinde inceleme yapılarak rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup bilirkişi tarafından Mahkememize sunulan 14/06/2023 tarihli raporda özetle; su kullanım miktarları fatura dönemlerine göre değişkenlik gösterebileceği, tesisatta meydana gelebilecek bir kaçak dahi tüketim miktarını doğrudan etkileyeceğini, geçmişte yapılan tüketime dair bir çıkarım yapılamayacağını, kullanılır ve biter, az veya çok kullanılsa bile herhangi bir kanıtı olmayacağını, sadece doğru ölçüm yapan su sayacı ile tüketim miktarı belirlenebileceğini, sayaçların, gözle kontrol ile doğru ölçüm yapıp yapmadığı anlaşılamayacağını, sayaçların, muayene cihazına bağlanması ile içerisinden geçirilen su miktarının doğru ölçüp ölçmediği kontrolü sağlanabileceğini, Ankara Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü'nün; 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu ile Ölçü Aletleri Muayene Yönetmeliği'nin ilgili maddeleri gereğince yapılan muayene sonucunda muayenesi yapılan sayacın doğru çalıştığının anlaşıldığını, dolayısıyla sayacın doğru ölçüm yaptığı, tahakkuk edilen borcun ise doğru olduğu sonucuna ulaşıldığının tespit edildiği bildirilmiştir.
Dosyanın önceki rapor düzenleyen bilirkişiye yeniden tevdi ile su sayacının bulunduğu adreste yerinde inceleme yapılarak rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup bilirkişi tarafından Mahkememize sunulan 30/11/2023 tarihli raporda özetle; toplamda, 4 adet tuvaletlerde, 1 mutfak, 1 de jeneratör odasında olmak üzere 6 adet musluk, 2 adet yangın söndürme dolabı mevcut olduğu, bahsi geçen 6 adet musluk ve 2 adet yangın söndürme dolabı mutfak içerisinde yer alan su sayacına bağlı olduğu, musluklar, ayrı ayrı farklı kademelerde çalıştırılmış ve sayaca bağlı oldukları teyit edildiği, sayaç sağlıklı bir şekilde çalışmakta ve ölçüm yaptığı görüldüğü, ancak bu su sayacı daha önce de belirtildiği üzere arızalı olduğu iddia edilen sayacın yerine takılmış olan yeni sayaç olduğu, sayaç, binanın mutfak kısmında yer altında monte edilmiş olup, devamındaki tesisat zemindeki fayans altından geçtiği, tesisatta meydana gelebilecek muhtemel bir kaçak veya patlak bina içerisinde su baskınına neden olacak şekilde olduğu için Aralık 2020 döneminde belirtilen 12.322 m3'lük su tüketiminin fark edilmemesi mümkün olmadığı, bir musluk suyun tazyikine göre göre değişmekle birlikte 1 saatte yaklaşık 1 m3 su akıtabileceği, 16.11.2020 ve 28.12.2022 tarihleri arasındaki fatura tarihleri arasında 42 günlük sürede 6 musluk da aralıksız açık olsa 42*24*6=6.048 m3 su sarfiyatı olacağı, ancak söz konusu fatura döneminde belirtilen tüketim miktarı 12.232 m3' olduğu, market içerisinde yer alan tuvaletler, lavabolar, mutfak ve çatıdaki lavabonun musluklarının aynı anda 42 gün boyunca açık kalsa dahi faturalandırılan su miktarını tüketmesi mümkün olmadığı hesap edildiği, musluklar tek bir hattan beslenip birbiri ile seri bağlantılı olduğundan aynı anda açılmaları halinde suyun tazyiki düşecek ve daha az su tüketimi de olacağı, aynı zamanda muslukların kullanım yerleri itibari ile de hepsinin de 42 gün boyunca 24 saat açık olması normal olmadığı, petrol istasyonunun bahçesinde 1 adet araba yıkamak için tazyikli su makinesi bulunmaktadır. Bu makinenin suyu ise ayrı bir sayaca bağlı olup orada yapılan tüketim miktarı da ayrıca faturalandırılmadığı, 11472748 numaralı sayaç, .... İnş Tur. San. Tic. Ltd. Şti.'ye ait olduğu, ilaveten istasyon bahçesinde kayda değer sulanacak bir yeşil alan, ağaç vs. bulunmadığı, bir işletmenin geçmiş tarihli bir fatura döneminde ne kadar su kullanımı yaptığını geçmiş yıllarda aynı dönemdeki tüketim miktarlarının ortalamasının alınması ile en yakın sonuca ulaşılacağı, su tüketimi mevsimden mevsime göre, ihtiyaca göre değişkenlik gösteren bir durum olduğu, dosyaya sunulmuş olan davacıya ait olan su hesap döküm cetvelinde: + 26.11.2019 ile 21.01.2020 tarihleri arasında 56 günde 31 m3, ortalama günlük 0,55 m3, + 13.11.2018 ile 21.01.2019 tarihleri arasında 69 günde 12 m3, ortalama günlük 0,17 m3, + 18.11.2017 ile 12.01.2018 tarihleri arasında 55 günde 10 m3, ortalama günlük 0,18 m3, + 18.11.2016 ile 23.01.2017 tarihleri arasında 66 günde 9 m3, ortalama günlük 0,14 m3, + 31.10.2015 ile 18.01.2016 tarihleri arasında 79 günde 177 m3, ortalama günlük 2,24 m3, olduğu görülmüş ve son 5 dönemin yılın söz konusu periyodu için günlük tüketim ortalaması 0,66 m3 olduğu, dava konusu faturanın gerçekleştiği 16.11.2020 ve 28.12.2022 tarihleri arasındaki fatura tarihleri arasında 42 günlük sürede 42*0,66= 27,72 m3 kullanılmış olması beklendiği hesap edildiği, aylık ise 30*0,66= 19,8 m3 su sarfiyatının olması beklendiği, 2021 yılı Ocak ayından dava tarihine kadar kullanılan su miktarı, işletmenin son 5 yıllık tüketim miktarının çok üzerinde olacağının tespit edildiği bildirilmiştir.
Mahkememizce, dosyanın bilirkişiye yeniden tevdi ile yıllık ortalama su tüketim miktarının belirlenerek, ortalama günlük kullanım miktarının belirlenip, itiraz edilen fatura dönemlerinde (2020-24, 2021-07, 2021-09, 2021-11 dönemlerinde) davacı şirketin kullanabileceği su miktarının gözetilerek ne kadar borçlu olacağı belirlenerek, işbu faturalar nedeniyle davacının borçlu olmadığı miktarın tespiti hususunda ek rapor alınmasına karar verilmiş olup bilirkişi tarafından Mahkememize sunulan 19/03/2024 tarihli raporda özetle; Davacı .... Ürü. Taş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti'ne ait 23.02.2022 tarihli Kaski Genel Müdürlüğü'nün hazırlamış olduğu Abone Su Hesap Kartı'nda; abonenin dönemsel su tüketimleri ve ücretleri yer aldığı, ek raporun konusu olan davacının 2020-24, 2021-07, 2021-09, 2021-11 dönemlerinde kullanabileceği su miktarı ve ne kadar borçlu olacağını bu Abone Su Hesap Kartında geçmiş yıllardaki kullanım miktarlarının ortalaması alınarak yapılacağı, Tablo-1'de görüldüğü üzere, yeniden hesaplanması istenilen 2020-24, 2021-07, 2021-09, 2021-11 dönemlerinin, hangi tarihler aralığında, kaç günlük periyot halinde ve tüketim miktarlarına bağlı olarak tahakkuk edilen miktar üzerinden suyun m3 fiyatları hesap edildiği,
Tablo-2'de ise 2020-2015 yılları arasında 5 yıllık, sene sene tüketim miktarları ve en sonda ise 5 yıllık toplam 1667 m3 toplam tüketim olduğunun görüldüğü, hesaplamaya başlanılan 07.01.2015 ile hesaplamanın bittiği 21.01.2020 tarihi arasındaki gün sayısı 1840'dır. Bu 5 yıllık süre zarfında günlük ortala su tüketim miktarı ise 1667/1840=0,906 m3/gün olarak hesap edildiği, tablo 3'te ise hesaplanması istenilen 2020-24, 2021-07, 2021-09, 2021-11 dönemlerine ait fatura hesaplaması yapıldığı, hesap yapılırken, günlük tüketim miktarının son 5 yıllık faturalara ait günlük ortalama tüketim miktarı ile her bir döneme ait gün sayısı, ve suyun o dönemdeki m3 fiyatının çarpılması ile her bir döneme ait tüketim miktarları hesap edildiğinin tespit edildiği bildirilmiştir.
Emsal nitelikteki Yargıtay 3 Hukuk Dairesinin 2021/8452 esas 2022/5920 karar sayılı ilamında ''...Uyuşmazlık; davalı abone tarafından su tüketim bedellerinin fahiş olduğu ileri sürülerek yapılan başvurunun kabulüne dair verilen tüketici hakem heyeti kararının iptali istemine ilişkindir.Davalı abonenin başvurusu üzerine davacı idare tarafından sayacın söküldüğü, kontrol amacıyla gönderildiği İl Bilim, Sanayi ve Teknoloji Müdürlüğü tarafından düzenlenen 07/01/2019 tarihli rapor ile sayacın sağlam olup doğru çalıştığı bildirilmiştir. Sayacın arızalı olmadığı hallerde, sayaç endeksinin doğru olduğu ve sayaçta belirtilen miktardaki suyun abone tarafından tüketildiğinin kabulü gerekir. Buna göre mahkemece; sayacın değiştirildiği tarihten öncesine ve sonrasına ait tüketim föylerinin getirtilmesi, gerekirse mahallinde keşif yapılarak dava konusu abonelikte bu kadar suyun sarfedilip edilemeyeceği, kaçak veya arıza durumu ile muslukların açık bırakılması halinde yine bu sarfiyatın teknik olarak gerçekleşip gerçekleşmeyeceği hakkında bilirkişiden rapor alınması ve ulaşılacak sonuca uygun olarak karar verilmesi gerekir (Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesinin 2007/4554 E. 8571 K.; Dairemizin 2015/13362 E. 2016/5091 K. sayılı kararları da aynı yöndedir).Ne var ki mahkemece, sadece geçmiş tüketim föyleri getirtilmiş, görüşüne başvurulan bilirkişi ise Ekim ve Kasım 2018 dönemlerinde hayatın olağan akışına uymayacak miktarda bir su tüketimi olduğunu belirtmekle yetinmiştir. Mahkemece eksik inceleme ile davanın reddine karar verilmiş olması usul ve kanuna aykırı olduğu ...''gerekçesiyle mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verimiş,
Somut davanın değerlendirilmesinde, her ne kadar davacıya ait su sayacının, dosyada mevcut Ankara Valiliği Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü'nün 03/06/2021 tarihli raporunda, doğru olarak çalıştığı tespit edilmiş ise de, yukarıdaki emsal nitelikteki Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin karar ilamı doğrultusunda, makina bilirkişisinden, davacı işyerinde kaç adet musluk bulunduğu, muslukların kullanım şekli itibariyle ve özellikle önceki su sarfiyat miktarları gözetilerek özellikle 2020 Aralık ayında bu miktarda su sarfiyatının normal olup olmadığı, 2021 yılı Ocak ayından dava tarihine kadar kullanılan su miktarının normal olup olmadığı, değilse özellikle Aralık ayındaki ve takip eden aylarda davacı işletmesinde ortalama ne kadar m3/TL su kullanılabileceği hususunda rapor ve ek rapor düzenlemesi talep edilmiş olup, hüküm kurmaya elverişli bulunan bilirkişi raporlarından, davacının işyerinde 6 adet musluk bulunduğu,hepsinin aralıksız açık bırakılması durumunda dahi ilgili dönemde faturada belirtilen su miktarı kadar su sarfiyatının olamayacağı, 2021 yılı ocak ayından dava tarihine kadar kullanılan su miktarının son beş yıllık tüketimin çok üzerinde olduğu, 2020-24, 2021-07, 2021-09 ve 2021-11 dönemlerine ait faturaların, son 5 yıllık faturalara ait günlük ortalama tüketim miktarı gözetilerek yapılan hesaplamada iş bu fatura bedellerinin toplamda 1.105,92 TL olacağı, bu döneme ilişkin davalı tarafça düzenlenen faturaların toplam bedelinin ise 61.407,87 TL olduğu, bu haliyle davalı tarafça davacının kullanmış olduğu su tüketimi nedeniyle kullanmış olduğu miktarın çok üzerinde su faturası düzenlendiği kanaatine varıldığı, davacı tarafça iş bu fatura bedellerinin davalı kuruma ödendiği anlaşılmakla ve dosyaya sunulan tam ıslah dilekçesiyle ödenen bedelin davalıdan tahsilinin istendiği görükmekle, davanın kabulü ile davacının borçlu olmadığı miktarda ödemiş olduğu fatura bedellerinin ödeme tarihlerinden itibaren isleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın KABULÜ ile; 44.961,35-TL' nin 02/01/2023 tarihinden, 12.509,86-TL'nin 10/10/2021 tarihinden, 2.307,11-TL' nin 05/08/2022 tarihinden, 523,63-TL'nin 13/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 4.119,23-TL nispi karar ve ilam harcından, davacıdan alınan 59,30-TL peşin harç ve 1.029,64-TL ıslah harcından mahsubu ile bakiye 3.030,29-TL karar ve ilâm harcının davalıdan alınarak Hazine' ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 59,30-TL peşin harç, 59,30 -TL başvurma harcı ile 1.029,64-TL ıslah harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan; 56,50-TL tebligat masrafı, 13,60-TL posta ve müzekkere masrafı, 1.950,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.020,10-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı taraf kendisini bir vekille ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 13/1. maddesi uyarınca taktir olunan 30.000,00-TL maktu vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.22/11/2024
Katip
¸E-imzalıdır
Hakim
¸E-imzalıdır