T.C.
İZMİR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t: 2024/921
KARAR NO\t: 2024/683
DAVA\t: Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ\t: 13/05/2024
KARAR TARİHİ\t: 07/11/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA\t\t:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın ... Group adı altında 8 şirketten oluşan grup şirketlerinden biri olduğunu, yapılan iş kapsamında üretim, uygulama ve tüm iş süreçlerinin gerek işyeri içerisinde gerekse şantiyelerce takibinin sağlanması, uygulanması, süreçlerin yönetilmesi için davalı ...Yazılım ve Proji Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi şirketi ve davalı...Yazılım Anonim Şirketi ile yapılan anlaşma uyarınca... Enterprise programı yani E-Flow programının 17.12.2021 tarihinde satın alındığını, davalı ...Yazılım'dan diğer davalıya ait...Enterprise Ana paket, ... Enterprise+50 kullanıcı, ... Enterprise Mobile ve ...Eğitim Uyarlama Danışmanlık ve Proje bedeli satın alındığını, müvekkili firma tarafından satın alınan ürün ve programlara ilişkin 17.12.2021 tarih ve... numaralı fatura düzenlendiğini ve müvekkili şirketçe ödemelerin yapıldığını ancak müvekkil şirketçe satın alındığı tarihten itibaren davalıya ait program düzgün bir şekilde kurulmadığını ve kullanıma açılmadığını, programın satın alındığı tarihten bu güne kadar mobil ortamda doğru ve düzgün bir şekilde çalışmadığını, müvekkili şirketçe tüm bunlara ilişkin müşteri şikayetlerinin her iki davalı şirkete gerek mail yoluyla gerekse telefon ile de bildirildiğini, davalı şirketlerce programın bakım, güncelleme vb. yüklemeleri gerçekleştirilmesine rağmen program, programda yer alan kusurlar/ayıplar sebebiyle kullanılamadığını, satın alınan mobil program çalışmadığı gibi, program uzak bağlantısı da çalışmadığını, iş ve üretim sürecinin uzaktan da yönetilebilmesi amacı ile satın alınan programın gerek mobilde gerekse uzak bağlantıda çalışmaması sebebi ile müvekkili şirketin söz konusu programı satın almaktaki beklentileri karşılanamadığını, programda yer alan ve düzeltilemeyen kusurlar/ayıplar sebebi ile program kullanılamadığını, müvekkili şirket tarafından kullanılamayan ayıplı program ve uygulamalar dolayısıyla sözleşmenin iptal edildiğine ve sözleşme bedelinin iadesine ilişkin davalı şirketlere Torbalı... Noterliğinin 16.03.2023 tarih v... yevmiye numaralı ihtarname gönderildiğini, ihtarnameye rağmen sözleşme bedelinin iadesinin yapılmadığını, arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını beyan etmekle, müvekkili şirketlere davalı şirketlerce satılan ... Enterprise Ana paket, ... Enterprise+50 kullanıcı, ... Enterprise Mobile ve... Eğitim Uyarlama Danışmanlık ve Proje programlarına ilişkin sözleşmenin/satışın iptaline, müvekkili şirket tarafından ödenen bedelin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müvekkil şirkete iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP\t:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;... arasında akdedilen satış ve hizmet sözleşmesine müvekkilinin taraf olmadığını, söz konusu satış ve hizmet sözleşmesine konu olan ürünlerden... yazılımının lisans haklarının sahibi olarak hukuki sorumluluğunun bulunmadığını, bu nedenle davanın ...yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini, davacının uyuşmazlık konusu E-Flow Yazılımını...’den 17.12.2021 tarihinde satın aldığını ve karşılığında aynı düzenleme tarihli ... numaralı fatura bedelini ödediğini ifade ederek sözleşmeden dönme ve bedel iadesi talebinde bulunduğunu, davacının talebinin hukuka aykırı olmakla birlikte zamanaşımına uğradığını, davacının gizli ayıp iddiasının gerçeği yansıtmadığını, yazılımların ve bilgisayar programlarının hatasız olmasının mümkün olmadığını, yazılımlarda ve bilgisayar programlarında bir ayıp tespiti yapılması için söz konusu hatanın uzun süre kesintisiz olarak devam etmesi, çözümlenememesi, yazılımın veya programın kullanımında majör etki yaratması ve bu hataların son kullanıcının kullanımı, son kullanıcıya donanım veya yazılım sebebiyle olmaması tamamen yazılımın veya bilgisayar programının kendisinden kaynaklı olması gerektiğini ancak somut olayda bu sayılan kriterlerden hiçbirinin olmadığını, müvekkili şirketin yapılan tasarımdaki bug sebebi ile herhangi bir ücret talep etmeden ve sorumluluğu bulunmadığı halde inceleme gerçekleştirmiş ve çözüm önerdiğini, davacı’nın sözleşmeden dönme ve bedel iadesi talebinin hukuki bir nedene dayanmadığını, davacının talep edilen faiz başlangıç tarihinin hukuku aykırı olduğunu, zira...ye uygulanacak faiz oranının belirlenmediğini, temerrüt faizinin ise vade tarihi belirlenmeyen hallerde ancak borçlunun temerrüde düşürülmesi ile talep edilebileceğini, davacının... ve müvekkil şirkete gönderdiği ihtarnamede ve sonrasında taraflar arasında gerçekleştirilen dava öncesi zorunlu arabuluculuk sürecinde faiz talebinde bulunmadığını beyan etmekle, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER\t:
1-İzmir Arabulculuk Bürosunun... Dosya numaralı Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağı,
2-İzmir Arabulculuk Bürosunun... Dosya numaralı Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağı,
3-Tarafların iddia ve savunmaları,
4-Mahkememizin ...Esas sayılı dosyası,
5-Sair deliller.
DAVA KONUSU\t:
Açılan dava, davacı şirket ile davalı ... Yazılım Ve Proje Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi arasındaki anlaşmaya binaen davacı şirket tarafından davalı... Yazılım Ve Proje Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden satın alınan ve lisans hakları davalı ...Yazılım Anonim Şirketine ait olan ...... Enterprise Ana Paket, ...... Enterprise+50 kullanıcı, ...... Enterprise Mobile ve dava dışı başka bir şirkete... Eğitim Uyarlama Danışmanlık ve Proje ürünlerinin bedellerinin, davalı... Yazılım Ve Proje Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi tarafından davacı şirket adına düzenlenen 17/12/2021 tarihli ve... numaralı fatura kapsamında davalı... Yazılım Ve Proje Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketine ödendiği, ancak ürünün satın alındığı tarihten dava tarihine kadar doğru ve düzgün bir şekilde çalışmadığı, davalı şirketlerce yapılan bakım ve güncelleme işlemlerinin ayıpların giderilmesine etkisi olmadığı, mobil program çalışmadığı gibi program uzak bağlantısının da çalışmadığı, bu sebeple programın kullanılamadığı, sonuç olarak ürünlerin ayıplı olduklarından bahisle taraflar arasındaki sözlü sözleşmeden dönme hakkının kullanılması ile sözleşmenin iptaline ve davacı şirket tarafından ödendiği iddia olunan sözleşme bedelinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacı şirkete iadesine karar verilmesi taleplerine ilişkindir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Satım sözleşmesi, dava konusu uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun (BK) 182. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
Borçlar Kanunu'nun 182/1. maddesinde düzenlenen satım sözleşmesiyle; alıcı satış bedeli olarak bir miktar para vermeyi borçlanır; satıcı ise satıma konu malı alıcıya teslim ederek mülkiyeti ona geçirme borcu altına girer.
Taşınır bir malın satışına ilişkin sözleşmede satıcının taşınırı teslim etmek ve mülkiyeti alıcının üzerine geçirmek gibi asıl borcu yanında satılan malı saklama ve gerektiğinde taşıma masraflarını ödeme borcu gibi tali nitelikte borçları da bulunmaktadır.
Satıcının borçlarından bir tanesi de Borçlar Kanunu'nun 194. ilâ 207. maddeleri arasında düzenlenen ayıba karşı tekeffül borcudur.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 23.maddesinde; \"Bu maddedeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde de Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanır...
c) Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır.\" hükmüne yer verilmiştir.
Ayıba ilişkin hukuki düzenlemenin bulunduğu, Borçlar Kanunu'nun 194. maddesinde “Ayıba Karşı Tekeffül” başlığı altında:
“Bayi müşteriye karşı mebiin zikir ve vadettiği vasıflarını mütekeffil olduğu gibi maddi veya hukuki bir sebeple kıymetini veya maksut olan menfaatini izale veya ehemmiyetli bir suretle tenkis eden ayıplardan salim bulunmasını da mütekeffildir.
Bayi, bu ayıpların mevcudiyetini bilmese bile onlardan mesuldür.” hükmü yer almaktadır.
Anılan düzenlemede “Satıcı alıcıya karşı satılanın zikir ve vaadettiği vasıflarını mütekeffil olduğu gibi maddi veya hukuki bir sebeple kıymetini veya maksut olan menfaatini izale veya ehemmiyetli bir surette tenkis eden ayıplardan salim bulunmasını da mütekeffildir. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan mesuldür” denilmektedir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 223. maddesinde; \"Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.
Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.\" düzenlemesi bulunmaktadır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 219. maddesinde de; \"Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur.\" hükmü bulunmaktadır.
Öğretide ayıp; satılanda, hasarın geçtiği anda, vaad edilen nitelikleri bir diğer ifade ile bulunması gereken bir özelliğin bulunmaması ya da bulunmaması gereken bir kusurun ya da eksikliğin bulunması ya da dürüstlük kuralı gereğince ondan beklenen lüzumlu vasıfları taşımaması hâli olarak tanımlanmakta ve maddi, hukuki ya da ekonomik ayıp şeklinde sınıflandırılmaktadır. Maddi ayıp bir malda madden hata bulunmasıdır (örneğin malın yırtık, kırık, bozuk, lekeli olması gibi). Hukuki ayıp malın kullanımının hukuken sınırlandırılmış olmasıdır (malın üzerinde rehin, haciz, intifa hakkı gibi kısıtlamalar bulunması gibi). Ekonomik ayıp ise malın iktisadi vasıflarında eksiklik olmasıdır.
Ayıba karşı tekeffül, satılan şeyde satıcı tarafından zikir ve vaad edilen vasıfları taşımamasından veya satılan şeyin değerini sözleşme gereğince ondan beklenen faydaları azaltan veya kaldıran noksanları bulunmasından satıcının sorumlu olmasıdır. Şu hâle göre ayıba karşı tekeffül ya zikir ve vaad olunan vasıfların bulunmaması ya da satılanın lüzumlu vasıflarının olmaması sebebiyle gerçekleşir.
Ayıba karşı tekeffül borcu, satıcının mülkiyeti geçirme borcunun tamamlayıcısıdır. Çünkü satımda alıcının amacı, istediği maksat için kullanabileceği, yararlı bir malın mülkiyetine sahip olmaktır. Satıcı, malın değerini veya yararını azaltan eksikliklerin bulunmadığını ayrıca garanti etmese bile; bu borç kanunen mevcuttur. Bu nedenle satıcının bu borcunu kanuni bir borç olarak nitelendirmek mümkündür (Tandoğan, H.: Borçlar Hukuku-Özel Borç İlişkileri, C.1/1, Ankara 1988, s.163; Yavuz, C.: Türk Borçlar Hukuku Özel Hükümler, İstanbul 1996, s.91).
Ayıba karşı tekeffüle ilişkin kuralların uygulanabilmesi için satıcının kusurlu olması şart değildir. Gerçekten de Borçlar Kanunu'nun 194. maddesinin ikinci fıkrası hükmüne göre satıcı, ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur. Ancak satıcının ayıptan sorumlu tutulabilmesi alıcı satım anında malın ayıplı olduğunu bilmemelidir. Ayıbı bilen veya bilmesi gereken alıcı, satıcı ayrıca garantide bulunmamış ise ayıp hükümlerine dayanamaz. Bu konu Borçlar Kanunu'nun 197. maddesinde “Bayi, müşterinin bey'i zamanında malumu olan ayıptan mesul olmadığı gibi mebii kâfi derecede muayene etmekle fark etmiş olacağı ayıptan da ancak bunun mevcut olmadığını temin etmiş ise mesul olur.” şeklinde düzenlenmiştir. Buna göre alıcı gizli ya da açık ayıbı bilerek alıyorsa ayıba karşı tekeffül hükümlerine başvuramaz.
Ayıba karşı tekeffül şartlarının gerçekleşmesi durumunda alıcıya Borçlar Kanunu'nun 202. ve devamı maddelerinde seçimlik haklar tanınmıştır. Buna göre alıcı sözleşmeden dönebileceği gibi semenin indirilmesini ya da malın ayıpsız bir misli ile değiştirilmesini de isteyebilir. Tüketicinin korunmasına ilişkin düzenlemelerde alıcının malın onarılmasını isteme hakkına sahip olduğu da benimsenmiştir.
Alıcının seçimlik haklarının düzenlendiği 227. maddesinde; \"Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:
1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.
2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.
3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.
4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.
Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.
Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.
Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.
Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir.\" hükmüne yer verilmiştir.
Nitekim, aynı hususlara Hukuk Genel Kurulunun 20.06.2019 tarihli ve 2017/19-1657 Esas 2019/744 Karar sayılı kararında da yer verilmiştir.
Dava konusu ayıp iddiasına konu ürünün davacı şirket ile davalı... Yazılım Ve Proje Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi arasındaki anlaşmaya binaen davacı şirket tarafından davalı... Yazılım Ve Proje Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden satın alınan ve lisans hakları davalı ...Yazılım Anonim Şirketine ait olan ...... Enterprise Ana Paket, ...... Enterprise+50 kullanıcı, ...... Enterprise Mobile ve dava dışı başka bir şirkete... Eğitim Uyarlama Danışmanlık ve Proje ürünleri olduğu, satış bedelinin 100.654,20-TL olduğu, davanın satıcı sıfatına binaen... Yazılım Ve Proje Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketine ve lisans sahibi sıfatına binaen ...Yazılım Anonim Şirketine yöneltildiği görülmektedir.
Dosyanın tefrik edildiği mahkememizin ... Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sırasında, taraflarının her birinin tacir sıfatını haiz ticaret şirketleri olması sebebiyle nispi ticari dava niteliğinde olduğu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A. maddesi ile 6235 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 3/1. ve 18/A. maddeleri gereğince dava tarihi itibariyle arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olduğu, İzmir Arabulculuk Bürosunun... Arabuluculuk ... Dosya numaralı Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağında tarafların davacı şirket ile dava dışı ... ve davalı ...Yazılım Anonim Şirketi olduğu, uyuşmazlık konusunun ''Ticari satımdan kaynaklı 10/02/2017 tarihli sözleşmenin iptali ve satış bedelinin iadesi'' olarak tespit edildiği, dava konusunun davacı şirket ile davalı... Yazılım Ve Proje Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi arasındaki 17/12/2021 tarihli anlaşmaya binaen davacı şirket tarafından davalı... Yazılım Ve Proje Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden satın alınan ve lisans hakları davalı ...Yazılım Anonim Şirketine ait olan ...... Enterprise Ana Paket, ...... Enterprise+50 kullanıcı, ...... Enterprise Mobile ve... Eğitim Uyarlama Danışmanlık ve Proje ürünlerinin ayıplı oldukları iddiası kapsamında sözleşmenin iptali ve bedel iadesi talebi olduğu, yani İzmir Arabulculuk Bürosunun ... Arabuluculuk ... Dosya numaralı Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağının dosyamız ile ilgisi bulunmadığı, İzmir Arabulculuk Bürosunun ... Arabuluculuk... Dosya numaralı Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağında ise tarafların davacı şirket ile davalı... Yazılım Ve Proje Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi olduğu, uyuşmazlık konusunun ''17/12/2021 tarihli ticari satımdan kaynaklanan sözleşmenin iptali ve satış bedelinin iadesi'' olarak tespit edildiği, bu tutanağın dava konusu ile ilgili olduğu ancak davalı ...Yazılım Anonim Şirketinin arabuluculuk görüşmelerine dahil edilmediği, açıklanan gerekçeler dahilinde davalı ...Yazılım Anonim Şirketi açısından arabuluculuk dava şartının yerine getirildiğinden bahsedilemeyeceği anlaşılmakla, arabuluculuk görüşmelerine dahil edilmeyen ve son anlaşamama tutanağında yer verilmeyen, bu sebeple arabuluculuk dava şartı yerine getirilmeyen davalı ...Yazılım Anonim Şirketine yöneltilen taleplerin iş bu dosyadan TEFRİKİ ile tefrik edilen dosyanın mahkememizin son sıra esas numarasına kaydedilmesine karar verilmiştir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A. maddesinde; \"Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.\" hükmü düzenlenmiş, arabulucuya başvuru dava şartı olarak nitelendirilmiştir.
6235 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 3/1.maddesinde ise; ''Taraflar, arabulucuya başvurmak, süreci devam ettirmek, sonuçlandırmak veya bu süreçten vazgeçmek konusunda serbesttirler. (Ek cümle:6/12/2018-7155/22 md.) Şu kadar ki dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin 18/A maddesi hükmü saklıdır.'' hükmüne yer verilmiş, bu madde kapsamında dava şartı olan arabuluculuğa ilişkin hükümleri düzenleyen aynı Kanun'un 18/A. maddesine atıf yapılmıştır.
6235 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A. maddesinde de; ''Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir.'' şeklindeki hükümler ile arabulucuğa başvurma dava şartının içeriği düzenlenmiştir.
Mahkemenin, davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi (davayı esastan inceleyebilmesi) için varlığı veya yokluğu gerekli olan haller, dava (yargılama) şartlarıdır. Davanın esası hakkında inceleme yapılabilmesi için varlığı gerekli hallere, olumlu dava şartları (görev, hukuki yarar gibi); yokluğu gerekli hallere ise olumsuz dava şartları denilmektedir (kesin hüküm gibi). Dava şartları, dava açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi (davanın esasına girebilmesi) için gerekli olan da denir.
Dava şartlarından biri olmadan açılan dava da açılmış (var) sayılır, yani derdesttir. Ancak mahkeme, dava şartlarından birinin bulunmadığını tespit edince, davanın esası hakkında inceleme yapamaz; davayı dava şartı yokluğundan (usulden) reddetmekle yükümlüdür. Dava şartlarının bulunup bulunmadığı davada hakim tarafından kendiliğinden (re’sen) gözetilir; taraflar bir dava şartının noksan olduğu davanın görülmesine (esastan karara bağlanmasına) muvafakat etseler bile, hakim davayı usulden reddetmekle yükümlüdür.
Esasa ilişkin nihai karar ile taraflar arasındaki uyuşmazlık (esastan) sona erer ve hüküm kesinleşince (kesin hüküm ortaya çıkınca), artık o uyuşmazlık (dava konusu) hakkında, aynı taraflar arasında, aynı dava sebebine dayanarak yeni bir dava açılamaz; açılırsa, kesin hükümden dolayı reddedilir (HMK m.303) (Kuru, Baki: Hukuk Muhakemeleri Usulü, İstanbul 2001, Cilt:3, s.3005).
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/2. maddesinde; ''Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır.'' hükmüne yer verilmiş olup, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A. maddesinde düzenlenen arabulucuya başvuru dava şartı bu madde kapsamına girmektedir.
Yine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 115. maddesinde ise; ''Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.
Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.'' hükmü yer almaktadır.
Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, İzmir Arabulculuk Bürosunun... Arabuluculuk ...Dosya numaralı Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağı, İzmir Arabulculuk Bürosunun... Arabuluculuk ... Dosya numaralı Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağı, tarafların iddia ve savunmaları, mahkememizin...Esas sayılı dosyası ile sair deliller birlikte değerlendirildiğinde; davaya konu uyuşmazlığın davacı şirket ile davalı... Yazılım Ve Proje Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi arasındaki anlaşmaya binaen davacı şirket tarafından davalı... Yazılım Ve Proje Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden satın alınan ve lisans hakları davalı ...Yazılım Anonim Şirketine ait olan ...Enterprise Ana Paket, ... Enterprise+50 kullanıcı, ... Enterprise Mobile ve dava dışı başka bir şirkete... Eğitim Uyarlama Danışmanlık ve Proje ürünlerinin bedellerinin, davalı... Yazılım Ve Proje Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi tarafından davacı şirket adına düzenlenen 17/12/2021 tarihli ve... numaralı fatura kapsamında davalı... Yazılım Ve Proje Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketine ödendiği, ancak ürünün satın alındığı tarihten dava tarihine kadar doğru ve düzgün bir şekilde çalışmadığı, davalı şirketlerce yapılan bakım ve güncelleme işlemlerinin ayıpların giderilmesine etkisi olmadığı, mobil program çalışmadığı gibi program uzak bağlantısının da çalışmadığı, bu sebeple programın kullanılamadığı, sonuç olarak ürünlerin ayıplı olduklarından bahisle taraflar arasındaki sözlü sözleşmeden dönme hakkının kullanılması ile sözleşmenin iptaline ve davacı şirket tarafından ödendiği iddia olunan sözleşme bedelinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacı şirkete iadesine karar verilmesi taleplerine ilişkin olduğu, taraflarının her birinin tacir sıfatını haiz ticaret şirketleri olması sebebiyle nispi ticari dava niteliğinde olduğu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A. maddesi ile 6235 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 3/1. ve 18/A. maddeleri gereğince dava tarihi itibariyle arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olduğu, İzmir Arabulculuk Bürosunun ...Arabuluculuk... Dosya numaralı Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağında tarafların davacı şirket ile dava dışı ... ve davalı ...Yazılım Anonim Şirketi olduğu, uyuşmazlık konusunun ''Ticari satımdan kaynaklı 10/02/2017 tarihli sözleşmenin iptali ve satış bedelinin iadesi'' olarak tespit edildiği, dava konusunun davacı şirket ile davalı... Yazılım Ve Proje Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi arasındaki 17/12/2021 tarihli anlaşmaya binaen davacı şirket tarafından davalı... Yazılım Ve Proje Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden satın alınan ve lisans hakları davalı ...Yazılım Anonim Şirketine ait olan ...M Enterprise Ana Paket, ... Enterprise+50 kullanıcı, ... Enterprise Mobile ve... Eğitim Uyarlama Danışmanlık ve Proje ürünlerinin ayıplı oldukları iddiası kapsamında sözleşmenin iptali ve bedel iadesi talebi olduğu, yani İzmir Arabulculuk Bürosunun... Arabuluculuk... Dosya numaralı Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağının dosyamız ile ilgisi bulunmadığı, İzmir Arabulculuk Bürosunun... Arabuluculuk...Dosya numaralı Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağında ise tarafların davacı şirket ile davalı... Yazılım Ve Proje Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi olduğu, uyuşmazlık konusunun ''17/12/2021 tarihli ticari satımdan kaynaklanan sözleşmenin iptali ve satış bedelinin iadesi'' olarak tespit edildiği, bu tutanağın dava konusu ile ilgili olduğu ancak davalı ...Yazılım Anonim Şirketinin arabuluculuk görüşmelerine dahil edilmediği, açıklanan gerekçeler dahilinde davalı ...Yazılım Anonim Şirketi açısından arabuluculuk dava şartının yerine getirildiğinden bahsedilemeyeceği anlaşılmakla, arabuluculuk görüşmelerine dahil edilmeyen ve son anlaşamama tutanağında yer verilmeyen, bu sebeple arabuluculuk dava şartı yerine getirilmeyen davalı ...Yazılım Anonim Şirketine yöneltilen taleplerin iş bu dosyadan tefriki ile tefrik edilen dosyanın mahkememizin son sıra esas numarasına kaydedilmesine karar verildiği, dava şartlarının bulunup bulunmadığının mahkemece re'sen gözetileceği, dava şartı noksanlığını belirleyen hakimin davayı usulden reddetmekle yükümlü olduğu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A. maddesi ile 6235 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 3/1. ve 18/A. maddeleri gereğince dava tarihi itibariyle zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulması dava şartı olmasına rağmen davacı tarafça arabuluculuk başvurusu yapılmaksızın doğrudan dava açılmış olduğu, arabuluculuk dava şartının sonradan tamamlanabilecek dava şartlarından olmadığı göz önünde bulundurulduğunda, davalı... Sigorta Anonim Şirketine karşı açılan davanın, zorunlu arabuluculuk dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-7155 sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun'un 20. maddesi ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na eklenen 5/A. maddesi ve 7155 sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun'un 23. maddesi ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabulucuk Kanunu'na eklenen 18/A-2. maddesi uyarınca arabuluculuğa başvurulmadan dava açılması nedeniyle 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A. ve 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-2. maddeleri atfıyla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/2. ve 115/2. maddeleri uyarınca açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibariyle alınması gereken ancak dosyanın tefrik sonucu oluşması nedeniyle alınamayan 427,60-TL karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı ...Yazılım Anonim Şirketinin kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7/2. maddesi uyarınca 16.099,92-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair, tarafların yokluklarında, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 07/11/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim...
e-imzalıdır