T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
ESAS NO\t: 2023/483
KARAR NO\t: 2024/816
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali )
DAVA TARİHİ\t: 19/07/2023
KARAR TARİHİ\t: 20/11/2024
Tarafları yukarıda belirtilen davanın Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından ibraz edilen tedbir talepli dava dilekçesinin gerekli-yeterli kısımları:
\"...
KONU \t : Zayi nedeni ile çeklerin iptaline ve tedbiren ödemeden men kararı verilmesine ilişkin talebimizdir.
AÇIKLAMALAR
-----adresinde bulunan ----isimli iş yerine hırsızlar girerek iş yerinde bulunan çelik kasayı çalmıştır. Müvekkil şirketin iş yerinde gerçekleşen hırsızlık olayına ilişkin polis tutanakları, hırsızlığa ilişkin kamera ve görüntü kayıtları - --- Cumhuriyet Başsavcılığı ------ soruşturma dosyasında mevcuttur. Müvekkil şirketin faaliyet gösterdiği iş yerinde bulunan çelik kasa içerisinde çekler yer almaktadır. Kasa içerisinde bulunan ve hırsızlık konusu olan çekler aşağıda belirtilmiştir.
-Keşidecisi-----Bankasından verilme 05/07/2023 tarihli 77.900 TL bedelli ------numaralı çek
-Keşidecisi -----verilme 03/10/2023 tarihli 250.000 TL bedelli ----- numaralı çek
Müvekkil iş yerinde gerçekleşen hırsızlık olayı sebebi ile şirket yetkilisi -- - - şikayetçi olmuş olup soruşturma aşaması --- - Cumhuriyet Başsavcılığı --- soruşturma no.lu dosyası ile devam etmektedir. Soruşturma dosyasında şüpheli olarak --- - (-----) yakalanmış ve tutuklanmış fakat kamera kaydında yer alan diğer şüpheliler henüz yakalanmamıştır. Yakalanan şüpheli --- --- adresinde arama yapılmış fakat çalınan herhangi bir eşyaya rastlanmamıştır. Yapılan tüm araştırmalara rağmen yukarıda bilgileri yazılı çekler bulunamamıştır.
Dava konusu edilen çekler çalınmak-hırsızlık suretiyle zayi olmuştur. Yürütülen soruşturma dosyasında tüm araştırma ve aramalara rağmen çekler bulunmamıştır. Çeklerin kötü niyetli kişiler tarafından tahsil edilmemesi ve müvekkilin mağdur olmaması için acilen ödemeden men yasağı kararı verilmesi gerekmektedir.
Çalınan bu çeklerde müvekkil firmanın cirosu da bulunduğundan ve çeklerin vadelerinin henüz gelmediğinden çek vadeleri geldiğinde çeklerin karşılığının bankadan tahsil edilme imkanı bulunmaktadır. Çek bedelleri oldukça yüksektir.
Müvekkil şirket hırsızlık olayı nedeniyle ekonomik olarak zora düşmüştür. Çekler çalındığı için keşide günü gelen çekleri tahsil edememiştir. Bu nedenle teminat yatıracak ekonomik gücü kalmamıştır. Ekte sunulan savcılık soruşturma dosyasında bulunan evraklarda görüleceği üzere müvekkil şirket iş yerinde bulunan kasa hırsızlar tarafından çalınmış ve çalınan her hangi bir eşya bulunamamıştır. BU NEDENLE TEMİNATSIZ OLARAK ÖDEME YASAĞI KARARI VERİLMESİNİ talep ediyoruz. Müvekkil mağdur durumda olup hırsızlık olayı sebebiyle ekonomik durumu zora düşmüştür.
Çeklerin kaybolması nedeniyle müvekkil şirket çek sahiplerinden alacağını tahsil edemeyecektir. Bu nedenle söz konusu çeklerin öncelikle ödenmemesi için tedbiren ödemeden men yasağı kararı verilmesi ve çeklerin iptali için Sayın Mahkemenize başvurma zarureti hasıl olmuştur.
................
NETİCE ve TALEP\t : Yukarıda açıklanan nedenlerle:
-\tÖncelikle tensiple birlikte dava konusu edilen çeklerin ödenmemesi için TEMİNATSIZ OLARAK ödemeden men yasağı kararı verilmesini ve banka şubelerine bu konuda müzekkere yazılmasını,
-\tYargılama sonunda davamızın kabulü ile, yukarıda belirtilen çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.19/07/2023
...\"şeklinde olup yukarıya aynen aktarılan dava dilekçesinde bu çeklerin kaybolduğu ileri sürülerek çeklerin ödenmesini önlemek için öncelikle ödeme yasağı konulmasına ve bahse konu çeklerin iptallerine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
Davacı vekili duruşmada da dava dilekçesini tekrar etmiştir.
Başlıkta belirtilen 3. Kişi vekili tarafından ibraz edilen dilekçe ile ilgili olan çekin keşidecisinin müvekkili firma olduğu ve çekin ödeme tarihi 05/08/2023 olduğu halde bankaya ibraz edilmediği, Mahkemece verilecek karar doğrultusunda hareket edileceği beyan edilmiştir.
Dava, TTK. 818/s. maddesi yollamasıyla aynı Yasanın 757 ve devamı maddeleri uyarınca zayi nedeniyle davaya konu çeklerin iptali istemine ilişkindir.
TTK.757-765.maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m.)
TTK.760-762.maddeleri uyarınca ilanlar yapıldığı ve ilk ilan tarihi 01/08/2023 olduğu halde keşide tarihleri de gözetilmek suretiyle sonuçta üç aylık yasal süre geçtiği halde herhangi bir başvuru olmamıştır.
Bankaların cevabi yazılarına göre çeklerin ibraz edilmedikleri anlaşılmıştır.
Sonuç olarak yasa gereği yapılan usulüne uygun ilanlara rağmen herhangi bir başvuru olmayan dava konusu çeklerin iptaline karar verilmesi gerektiği kanaatine varıldığından bu doğrultuda aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A) DAVANIN KABULÜ İLE,
1-Keşidecisi -----Bankasından verilme 05/07/2023 tarihli 77.900 TL bedelli ---- numaralı çek,
2-Keşidecisi ---- olan ----- Bankasından verilme 12/07/2023 tarihli 41.890 TL bedelli ----- numaralı çek,
3-Keşidecisi -----ŞİRKETİ (----) olan ----- verilme 15/07/2023 tarihli 100.000 TL bedelli ----- numaralı çek,
4-Keşidecisi ----- ŞİRKETİ(-----) olan --- - şubesinden verilme 17/07/2023 tarihli 44.379,90 TL bedelli ---- numaralı çek,
5-Keşidecisi -----olan ----- şubesinden verilme 18/07/2023 tarihli 54.215 TL bedelli ----- numaralı çek,
6-Keşidecisi ----- olan --- - - Bankası ---- şubesinden verilme 28/07/2023 tarihli 120.000 TL bedelli ---- numaralı çek,
7-Keşidecisi -----olan----- Bankası'ndan verilme 31/07/2023 tarihli 14.949 TL bedelli ----- numaralı çek,
8-Keşidecisi -----olan ----- verilme 05/08/2023 tarihli 21.000 TL bedelli ----- numaralı çek,
9-Keşidecisi ----olan ----- verilme 22/08/2023 tarihli 45.187,14 TL bedelli ----- numaralı çek,
10-Keşidecisi ----) olan ----- Bankası'ndan verilme 28/08/2023 tarihli 150.000 TL bedelli ----- numaralı çek,
11-Keşidecisi ----- olan ----- verilme 30/08/2023 tarihli 100.000 TL bedelli ----- numaralı çek,
12-Keşidecisi ----- olan ----- verilme 30/08/2023 tarihli 65.000 TL bedelli ----- numaralı çek,
13-Keşidecisi ----) olan ----- şubesinden verilme 31/08/2023 tarihli 150.000 TL bedelli ------ numaralı çek,
14-Keşidecisi ----) olan ----- verilme 12/09/2023 tarihli 24.840 TL bedelli ----- numaralı çek,
15-Keşidecisi ----- olan ----- verilme 13/09/2023 tarihli 31.130,57 TL bedelli ----- numaralı çek,
16-Keşidecisi ----olan ----- Bankası'ndan verilme 15/09/2023 tarihli 250.000 TL bedelli ----- numaralı çek,
17-Keşidecisi -----) olan ----- verilme 17/09/2023 tarihli 105.000 TL bedelli ----- numaralı çek,
18-Keşidecisi ----) olan ----- verilme 19/09/2023 tarihli 39.000 TL bedelli ------ numaralı çek,
19-Keşidecisi ---- ŞİRKETİ(----) olan ---- Bankası'ndan verilme 20/09/2023 tarihli 350.000 TL bedelli ----- numaralı çek,
20-Keşidecisi -----olan ----- Bankası'ndan verilme 20/09/2023 tarihli 120.000 TL bedelli ----- numaralı çek,
21-Keşidecisi ---- ) olan ----şubesinden verilme 30/09/2023 tarihli 190.000 TL bedelli ------ numaralı çek,
22-Keşidecisi -----) olan --- Bankası'ndan verilme 03/10/2023 tarihli 250.000 TL bedelli ------ numaralı çek,olmak üzere söz konusu bu 22 adet çekin ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİ İLE İPTALLERİNE,
B) Maktu karar harcından peşin harcın mahsubu ile eksik 157,75 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
C) Davanın niteliği gereği harç ve masrafların davacı üzerinde bırakılmasına; aynı nedenle davacı vekili yararına avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,
D) Artan avansın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,İlişkin olmak üzere davacı vekilinin e-Duruşma sistemi üzerinden yüzüne karşı aleni olarak yapılan yargılama sonunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ---- Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.