T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t: 2022/689 Esas
KARAR NO\t: 2024/668
DAVA\t: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 03/10/2022
KARAR TARİHİ\t: 07/11/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından ibraz edilen 03/10/2022 Tarihli dava dilekçesinden özetle; Davalı-borçlu ... A.Ş. ile dava dışı ... arasında imzalanmış olan ... 27.12.2019 tarihli “2020 Yılı Merkez ve Taşra Genel Bakım, Geliştirme ve Güncelleme İşi Sözleşmesi uyarınca Müşteri Sözleşmesi’ne konu yükümlülüklerin bir kısmının davacı-alacaklı müvekkili tarafından, davacı müvekkili ile davalı arasında imzalanmış olan 01.01.2020 yürürlük tarihli Yazılım-Donanım Bakım Destek ve Kaynak Sağlama Hizmet Satın Alma Alt Yüklenici Sözleşmesi ve ekleri ile üstlenildiğini, Sözleşmenin 01.01.2020 tarihinden itibaren yürürlüğe girmek üzere 01.04.2020 tarihinde imzalandığını,
\"yüklenici tarafından sözleşme ve ekleri hükümlerine uygun olarak ...'ya 7.1 maddesinde belirtilen ödeme tutarına karşılık gelen tutarda fatura kesileceğini, ..., ilgili fatura tutarını, faturanın ...'ya tebliğ tarihinden sonra 7.1 maddesi ödeme tablosunda yer alan ödemeleri ...'nın ilk ödeme gününde yüklenici'ye ödeyecektir.\" şeklinde düzenlemesine yer verildiğini, Sözleşme uyarınca davalı Şirket tarafından davacı Müvekkili Şirket’e ödeneceğinin kesin/belirli vadelerle kararlaştırılmış olan bedellere ilişkin faturaların tamamının davalı Şirkete e-fatura olarak tebliğ edildiğini, hiçbir şekilde bu faturalara davalı tarafından itiraz edilmediğini, bu faturaların müvekkili şirkete iade de edilmediğini, Ödemenin yapılacağı gün sözleşmede belirli olduğundan ve faturalarda vade günü açıkça belirtildiğinden davalı tarafın ihtara gerek olmaksızın temerrüde düştüğünü, Müşteri Sözleşmesi uyarınca Hizmetler’in, davalı tarafından Müşteri Sözleşmesi uyarınca aylık bazda yerine getirilmesi gerektiğini, aylık bazda yerine getirilen Hizmetlerin, İdare tarafından kurulan kabul komisyonu tarafından incelenerek kabul işlemine tabi tutulduğunu, yapılan kabul işlemine binaen davalının, hak ediş konusu Hizmetler’e ilişkin fatura düzenleyerek İdare’ye gönderdiğini ve Müşteri Sözleşmesi’ne konu bedeli Müşteri Sözleşmesi’nde kararlaştırıldığı şekilde tahsil ettiğini, Sözleşme uyarınca davacı müvekkili tarafından yerine getirilen Hizmetler de bu şekilde dolaylı olarak İdare’nin Kabul Komisyonu tarafından yürütülen kabul işlemine tabi tutulduğunu, Davalı tarafından İdare’den ödemelerin tahsil edilmesine rağmen,sözleşme bedeli Sözleşme’de kararlaştırıldığı şekilde ve tarihlerde ödenmesi gerekirken müvekkiline ödenmediğini, Davalı/borçlunun ... A.Ş., aleyhine ... 11. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile müvekkili şirket tarafından başlatılan icra takibine, haksız ve kötü niyetle itiraz ettiğini, fazlaya ilişkin talep,dava ve hataya ilişkin düzeltme hakları saklı kalmak kaydıyla; davalı borçlunun ... 11. İcra Müdürlüğü’nün ...E. sayılı dosyasına haksız ve kötü niyetli olarak yapmış olduğu itirazının iptali ile takibin devamına ,davalı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi, tensip tutanağı usulüne göre tebliğ edilmiş olup, davalı tarafından ibraz edilen 24/11/2022 tarihli cevap dilekçesinde; ... ile müvekkili şirket arasında 27/12/2019 tarihli “2020 Yılı Merkez ve Taşra Genel Bakım, Geliştirme ve Güncelleme İşi Sözleşmesi”, 2020 tarihli ... - ..., Geliştirme ve Güncelleme İşi Teknik Şartnamesi ve ekleri kapsamında ticari teklif ve sözleşme imzalandığını, idare ile imzalanan Müşteri Sözleşmesi kapsamında ki işlerin bir kısmı için davacı ile “01.01.2020 yürürlük tarihli Yazılım Donanım Bakım Destek ve Kaynak Sağlama Hizmet Satın Alma Alt Yüklenici Sözleşmesi” ve eklerinin 01.04.2020 tarihinde imzalandığını, ... Bakım, Geliştirme ve Güncelleme İşi Projesi kapsamında davacı şirketten, teknik destek, yedek parça, bakım ve onarım hizmetleri temin edilmek istendiğini, ancak davacı üzerine düşen edimleri tam ve zamanında yerine getirmediğinden dolayı idare tarafından müvekkili şirkete ceza kesildiğini, İdare tarafından uygulanan ve müvekkiline bildirilen ceza bedellerinin “Ceza Bedellerinin Mahsubu ve Teminat Mektuplarının Süresinin Uzatılması İhtarıdır.\" konulu, 15.12.2020 tarihli yazının davacının KEP adresine tebliğ edildiğini, bu yazıda davacı ile imzalanan Sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle, 5.174.921,93 TL tutarındaki cezanın Şirket nezdindeki alacaklarından mahsup edildiği ve Şirkete verilmiş olan teminat mektuplarının sürelerinin, 31.12.2020 tarihinden itibaren 3 (üç) ay süre ile uzatılması gerektiğinin davacıya bildirildiğini, daha sonra ise İdare tarafından başka cezaların şirkete uygulanmış uygulanan bu cezaların davacıya haklı olarak yansıtılması sonucunda toplam 7.190.131,29 TL alacaklarından mahsup edildiğini, davacı tarafından ... 11. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile Müvekkili Şirket aleyhine icra takibi başlatıldığını ve müvekkili şirket tarafından ödeme emrine, takip konusu borca ve tüm ferilerine itiraz edildiğini, Müvekkili şirketin 14.06.2022 tarihinde ... 11. İcra Müdürlüğü'ne gönderdiği ve \"10.06.2022 tarihinde tebliğ edilen ödeme emrine karşı yasal süresi içinde itirazımızın sunulmasından ibarettir\" konulu itirazı ile bahse konu bedeli peşin olarak ödenmiş bulunan hizmetlerin, Sözleşme'de belirtilen kişi sayısı ile verilmediği tespit edildiği, taahhütte bulunulan ancak gelinmeyen günler için de iade faturaları tanzim ederek belirtilen ceza ve iade faturalarına konu toplam 7.190.131,29 TL'nin Sözleşme uyarınca Davacı'nın Müvekkili Şirket nezdindeki alacaklarından mahsup edildiği bildirilerek ödeme emrine, takip konusu borcun tamamına ve tüm ferilerine itiraz edildiğini, fazlaya dair hakları saklı kalması kaydıyla; Maddi ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, alacağın %20’sinden az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatının davacıdan alınarak müvekkili şirkete ödenmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 16/03/2023 tarihli celse ara kararında; \"...Tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, ticari defter ve kayıtları ile birlikte dosya incelenerek \" hizmetin davacı tarafından sözleşme ve teknik şartnameye uygun verilip verilmediğini idare tarafından kesilen uygulanan cezaların uygun olup olmadığının tespiti yapılarak davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı varsa alacak miktarının nelerden ibaret ve ne kadar olduğu ...\" konusunda rapor alınmasına karar verilmiş olup, bilirkişiler tarafından ibraz edilen 29/08/2023 Tarihli raporda; Davacı ... A.Ş.'nin 2020 Yılı E-defter sistemine tabi olduğu ve 01.01.2020- 31.12.2020 dönemlerine ilişkin olarak her ay yasal süresi içerisinde yasal defterlerin GİB'e gönderildiği ve onaylarının alındığı, davacı tarafa ait yasal deftere göre; Davacı ... şirketinin Davalı ... şirketinden takip tarihi (02.06.2022) itibariyle 6.926.802,40-TL alacaklı olduğu, Davacı ... tarafından 8 adet ve toplamı 6.926.802,40-TL olan faturalar için yasal süreleri içerisinde ... Kep adresinden söz konusu faturaları kabul etmedikleri ve reddedildiğinin Davalı ... şirketine bildirildiği, Sözleşmede de görüldüğü üzere müdahale sürelerinin tarafların onayı ile kararlaştırıldığı, müdahale süreleri ile ilgili olarak 3 adet seviyenin belirlendiği, Taraflar arasında müdahale bildirimleri ile ilgili olarak “...” adresi yada Whatsapp üzerinden bilgi verilmesi gerektiği konusunda anlaşıldığı, Davalının dosyaya sunmuş olduğu bütün e-postalar incelendiğinde ise davalının, davacıya süre aşımları ile ilgili olarak bilgiler verdiği, davacının ise bu e-postalara yazılı olarak herhangi bir cevap vermediği, yapılacak işler ile ilgili olarak herhangi bir itirazda bulunmadığı ve müdahale sürelerini geciktirdiği, Davalının dosyaya sunmuş olduğu şartnameye göre düzenlenmiş aylık puantajların incelemesinde, Ocak ve Aralık ayları arasında bir çok personelin tam gün katılım sağlamadığı, dosya kapsamında yapılan incelemelerde de davacının puantajlara herhangi bir itirazının olmadığı, Teknik incelemeye göre düzenlenen 8 adet toplam tutarı 6.926.802,40 TL olan faturaların süre aşımı ve eksik personel yönünden uyumlu olduğuna ilişkin raporlarını ibraz etmişlerdir.
Mahkememizin 09/11/2023 tarihli celse ara kararında; \"...Tarafların bilirkişi raporuna yapmış oldukları itirazların değerlendirilmesi, davalının ticari defterlerinin de incelenmesi suretiyle idarenin uyguladığı cezaların davalının alacağından kesilip kesilmediği, davalıya ne oranda yansıtıldığı, taraflar arasında akdedilen sözleşme idari şartnamenin cezaya ilişkin maddeleri değerlendirilmek suretiyle cezaların sözleşmeye göre doğup doğmadığı, cezaya dayanak yükümlülüklerin yerinde olup olmadığının belirlenmesi açısından önceki bilirkişilerden günsüz olarak ek rapor alınmasına, bilirkişi heyetine nitelikli hesaplama uzmanı ....'in dahil edilmesine...\" karar verilmiş olup, bilirkişiler tarafından ibraz edilen 15/04/2024 Tarihli bilirkişi raporunda; Davacı ...A.ş.'nin 2020 Yılı E-defter sistemine tabi olduğu ve 01.01.2020-31.12.2020 dönemlerine ilişkin olarak her ay yasal süresi içerisinde yasal defterlerin GİB'e gönderildiği ve onaylarının alındığı, Davacı tarafa ait yasal deftere göre; Davacı ... şirketinin Davalı ... şirketinden takip tarihi (02.06.2022) itibariyle 6.926.802,40 TL alacaklı olduğu, Davalı ... A.ş.'nin 2020-2021 Yılı E-defter sistemine tabi olduğu ve 01.01.2020-31.12.2021 dönemlerine ilişkin olarak her ay yasal süresi içerisinde yasal defterlerin GİB'e gönderildiği ve onaylarının alındığı, Davalı yasal defterlerinde; davacının hesaplarının ... nolu hesapta takip edildiği, takip tarihi itibariyle davacıya borcu olmadığı, bakiyenin O olduğu, Davacı ... tarafından 8 adet ve toplamı 6.926.802,40 TL olan faturalar için yasal süreleri içerisinde ... adresinden söz konusu faturaları kabul etmedikleri ve reddedildiğinin Davalı ... şirketine bildirildiği, Sözleşmede de görüldüğü üzere müdahale sürelerinin tarafların onayı ile kararlaştırıldığı, müdahale süreleri ile ilgili olarak 3 adet seviyenin belirlendiği, Taraflar arasında müdahale bildirimleri ile ilgili olarak “...” adresi yada Whatsapp üzerinden bilgi verilmesi gerektiği konusunda anlaşıldığı, Davalının dosyaya sunmuş olduğu bütün e-postalar incelendiğinde ise davalının, davacıya süre aşımları ile ilgili olarak bilgiler verdiği, davacının ise bu e-postalara yazılı olarak herhangi bir cevap vermediği, yapılacak işler ile ilgili olarak herhangi bir itirazda bulunmadığı ve müdahale sürelerini geciktirdiği, Davalının dosyaya sunmuş olduğu Şartnameye göre düzenlenmiş aylık puantajların incelemesinde, Ocak ve Aralık ayları arasında bir çok personelin tam gün katılım sağlamadığı, dosya kapsamında yapılan incelemelerde de davacının puantajlara herhangi bir itirazının olmadığı, Teknik incelemeye göre düzenlenen 8 adet toplam tutarı 6.926.802,40 TL olan faturaların süre aşımı ve eksik personel yönünden uyumlu olduğuna dair tespitlerini bildirir raporlarını ibraz etmişlerdir.
Mahkememizin 15/05/2024 tarihli celse ara kararında; \"...Bilirkişi raporunun mahkememiz ara kararına uygun şekilde oluşturulmadığı sözleşmenin 3. Ve 7. Maddesinin değerlendirilmediği özellikle sözleşmenin 7. Maddesindeki ceza miktarının sözleşme bedelinin %10'na ulaşması durumunda sözleşmeye son verilebileceği hükmünün hiç değerlendirilmediği anlaşıldığından; davalının hak edişinden idare tarafından yansıtma bedellerinin (cezai şart) kesilip kesilmediği, davalı tarafından idareye bu yönde bir ödeme olup olmadığı, ceza bedellerinin sözleşme bedeli ile orantılı olup olmadığı, davalının sözleşmeyi ceza bedeline göre fesih etme hakkı olup olmadığı , bu durumun sözleşme maddesi kapsamında kullanıp kullanmadığı, sözleşmenin 3. Ve 7. maddeleri ve davacının rapora karşı yaptığı itirazların değerlendirilmesi konusunda bilirkişilerden ek rapor alınmasına...\" karar verilmiş olup, bilirkişiler tarafından ibraz edilen 29/07/2024 Tarihli bilirkişi raporunda; Bilişim İncelemesi; Kök raporumuzda yapılan değerlendirmelere ek olarak, Davalı tarafından davacı adına düzenlenen ceza faturalarının toplamı KDV Dahil 7.190.131,29 TL, KDV Hariç 6.093.331,60 TL olduğu, Sözleşme Bedelinin %10 u 1.801.000,00 TL + 52.500,00 Euro olduğu, 52.500 Euro'nun faturanın düzenlendiği tarihlerdeki kura göre TL karşılığının 52.500,00 Euro x 7,5325 -395.456,25 TL olduğu, buna göre sözleşme bedelinin % 10'unun TL karşılığı 395.456,25 TL+1.801.000,00 TL =2.196.456,25TL olarak hesap edildiği, bu durumda düzenlenen ceza faturaları sözleşme bedelinin %10'luk kısmından 6.093.331,60- 2.196.456,25 = 3.896.874,95 TL fazla olduğu, Davalı ... Şirketi tarafından Davacının sözleşme kapsamındaki ihlalleri sebebiyle İdare tarafından da Müvekkili Şirket aleyhine Davacıdan kaynaklanan gecikmeler sebebiyle ceza uygulandığı iddia edildiği, Sunulan Hizmet İşleri Kabul tutanakları incelendiğinde İdare tarafından davalı Şirketten 7.004.848,23 TL “teknik şartnamenin ilgili maddelerine göre süresi içerisinde giderilmeyen işler” açıklaması ile kesinti yapıldığı, Taraflar arasında imzalanan ... bakım teklifi sözleşmesinde, Ek 1 içinde yapılacak olan donanım ve yazılımların listesinin yer aldığı, Ek 2 içinde ise yazılım ve bakımı yapılacak yazılımların listesinin olduğu, ayrıca davalının sunmuş olduğu belgeler de “...” dokümanı içinde davacı tarafından gerçekleşmiş olan hizmet oranlarının yer aldığı, doküman içinde yer alan iş listesinde de görüldüğü üzere davacının sözleşme kapsamındaki işleri tamamlamadığı, davalının sunmuş olduğu “...” adlı excel tablosunda ise davacının çağrılara müdahale saatlerinin yer aldığı, davacının birçok çağrıya kök raporumuzda da belirtilen müdahale süreleri içinde müdahale edemediğinin tespit edildiğini bildirmişlerdir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Davalı ... A.Ş. ile dava dışı ... arasında imzalanmış olan ... Genel 27.12.2019 tarihli “2020 Yılı Merkez ve Taşra Genel Bakım, Geliştirme ve Güncelleme İşi Sözleşmesi\" uyarınca Müşteri Sözleşmesi’ne konu yükümlülüklerin bir kısmının davacı tarafından, davacı ile davalı arasında imzalanmış olan 01.01.2020 yürürlük tarihli \"Yazılım-Donanım Bakım Destek ve Kaynak Sağlama Hizmet Satın Alma Alt Yüklenici Sözleşmesi\" ve ekleri ile üstlenildiği, Sözleşmenin 01.01.2020 tarihinden itibaren yürürlüğe girmek üzere 01.04.2020 tarihinde imzalandığı, davacı tarafça sözleşme kapsamında verilen hizmetlere ilişkin olarak keşide edilen toplam 6.926.802,40 TL'lik fatura alacağı ile bu fatura alacağına işletilen 1.924.702,18 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 8.851.504,58 TL alacağın tahsili amacıyla ... 11. İcra Müdürlüğünün ...E sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlatıldığı, davalının borca, faize ve faiz oranına ve tüm ferilere itirazı üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği, bunun üzerine davacı tarafça İİK 67 maddesi uyarınca 1 yıllık kesin süre içerisinde işbu itirazın iptali davasının ikame edildiği anlaşılmıştır.
Davalı tarafça, idare ile imzalanan Müşteri Sözleşmesi kapsamındaki işlerin bir kısmı için davacı ile “01.01.2020 yürürlük tarihli Yazılım Donanım Bakım Destek ve Kaynak Sağlama Hizmet Satın Alma Alt Yüklenici Sözleşmesi” ve eklerinin 01.04.2020 tarihinde imzalandığı, ..., Geliştirme ve Güncelleme İşi Projesi kapsamında davacı şirketten, teknik destek, yedek parça, bakım ve onarım hizmetleri temin edilmek istendiğini, ancak davacı üzerine düşen edimleri tam ve zamanında yerine getirmediğinden dolayı idare tarafından müvekkili şirkete ceza kesildiğini, İdare tarafından uygulanan ve müvekkiline bildirilen ceza bedellerinin “Ceza Bedellerinin Mahsubu ve Teminat Mektuplarının Süresinin Uzatılması İhtarıdır.\" konulu, 15.12.2020 tarihli yazının davacının KEP adresine tebliğ edildiğini, bu yazıda davacı ile imzalanan Sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle, 5.174.921,93 TL tutarındaki cezanın Şirket nezdindeki alacaklarından mahsup edildiği ve Şirkete verilmiş olan teminat mektuplarının sürelerinin, 31.12.2020 tarihinden itibaren 3 (üç) ay süre ile uzatılması gerektiğinin davacıya bildirildiğini, daha sonra ise İdare tarafından başka cezaların şirkete uygulanmış uygulanan bu cezaların davacıya haklı olarak yansıtılması sonucunda toplam 7.190.131,29 TL alacaklarından mahsup edildiğinin savunulduğu anlaşılmaktadır.
Tarafların iddia ve savunmalarından, Davalı ... A.Ş. ile dava dışı ... arasında imzalanmış olan ...27.12.2019 tarihli “2020 Yılı Merkez ve Taşra Genel Bakım, Geliştirme ve Güncelleme İşi Sözleşmesi\" uyarınca Müşteri Sözleşmesi kapsamında anılan sözleşmeye konu yükümlülüklerin bir kısmının davacı tarafından, davacı ile davalı arasında imzalanmış olan 01.01.2020 yürürlük tarihli \"Yazılım-Donanım Bakım Destek ve Kaynak Sağlama Hizmet Satın Alma Alt Yüklenici Sözleşmesi\" ve ekleri kapsamında yerine getirildiği konusunda ihtilaf bulunmadığı, ihtilafın davacı tarafça verilen hizmetin eksik ve ayıplı olup olmadığı, buna göre davalı tarafa idarece uygulanan ceza bedellerinin davacı alacağına mahsubu koşullarının oluşup oluşmadığı, böylece davalının icra takibine itirazında haklı olup olmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmaktadır.
Aşamalarda alınan bilirkişi raporlarında taraflar arasındaki sözleşmede, müdahale sürelerinin tarafların onayı ile kararlaştırıldığı, müdahale süreleri ile ilgili olarak 3 adet seviyenin belirlendiği, her bir seviye için müdahale süresinin kararlaştırıldığı, sürelerin aşılması halinde çeşitli kademelerde cezai şart tazminatının alınacağının kararlaştırıldığının anlaşıldığı, teknik inceleme sonucunda, davalının davalıya müdahale yapılması konusunda bildirimlerde bulunduğu, yine müdahalelerde gecikmelerin yaşandığının da davacıya bildirildiğinin anlaşıldığı, davalı tarafından yapılan bildirimlere süreleri içinde müdahalelerde bulunulduğuna dolayısıyla gecikme yaşanmadığına ilişkin somut bir delil sunulmadığı, tam aksine, davalı tarafından gecikme yaşandığına ilişkin bildirimlere sessiz kalındığının görüldüğü, bu durumda davacının yükümlülüklerini süresinde yerine getirmediği dolayısıyla davalının cezai şart tazminatı talep etme hakkının doğduğu sonucuna varıldığı tespitlerine yer verilmiş olup, anılan tespitler dosya kapsamında sunulan deliller ile uyumlu ve denetime elverişli olması nedeniyle hükme esas alınmıştır. Böylece davacının, sunmuş olduğu hizmeti eksik ve ayıplı ifa ederek davalının, idareye ceza bedeli ödemesine sebebiyet verdiği anlaşılmıştır.
Davalının cevap dilekçesindeki, idareye ödenen ceza bedellerinin mahsup edildiği savunması yönünden yapılan incelemede; Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 7.1 maddesinde sözleşme bedelinin KDV hariç 18.010.000,00 TL ve KDV hariç 525.000,00 Euro olarak belirlendiği, davacı tarafından davalı adına sözleşmede belirtilen TL tutarlar için 20.04.2020 tarih ... nolu KDV dahil 7.438.130,00 TL, 20.04.2020 tarih ... nolu KDV dahil 6.375.540,00 TL, 26.08.2020 tarih ... nolu KDV dahil 7.438.130,00 TL olmak üzere KDV hariç 18.010.000,00 TL KDV dahil 21.251.800,00 TL tutarında 3 adet fatura düzenlendiği, Davacı tarafından davalı adına sözleşmede belirtilen Euro tutarlar için; 20.04.2020 tarih ... nolu KDV dahil 216.825,00 Euro, 20.04.2020 tarih ... nolu KDV dahil 185.850,00Euro, 26.08.2020 tarih ... nolu KDV dahil 216.825,00 Euro, Olmak üzere KDV dahil 619.500,00 Euro, KDV hariç 525.000,00 Euro tutarında 3 adet fatura
düzenlendiği, davalı tarafından davacı adına düzenlenen ceza faturalarının toplamı KDV Dahil 7.190.131,29 TL, KDV Hariç 6.093.331,60 TL olduğu, sözleşme bedelinin %10 ‘u 1.801.000,00 TL + 52.500,00 Euro, 52.500 Euro’nun faturanın düzenlendiği tarihlerdeki kura göre TL karşılığı 52.500,00 Euro x 7,5325=395.456,25 TL olduğu, buna göre sözleşme bedelinin %10’unun TL karşılığı 395.456,25 TL+1.801.000,00 TL=2.196.456,25 TL olduğu, davalı ... Şirketi tarafından, davacının sözleşme kapsamındaki ihlalleri sebebiyle İdare tarafından da müvekkili şirket aleyhine davacıdan kaynaklanan gecikmeler sebebiyle ceza uygulandığının savunulduğu, sunulan Hizmet İşleri Kabul tutanakları incelendiğinde idare tarafından davalı Şirketten 7.004.848,23 TL “teknik şartnamenin ilgili maddelerine göre süresi içerisinde giderilmeyen işler” açıklaması ile kesinti yapıldığının teknik bilirkişilerce tespit edildiği anlaşılmıştır. Yukarıda değinildiği üzere, davalı tarafça anılan kesintilerin davacı kusurundan kaynaklandığı savunmasına mahkememizce itibar edilmiştir. Buna göre, davacının sebebiyet verdiği ceza bedellerinin, davacı hak edişinden mahsubu gerekmekte olup, davacı tarafça bu defa sözleşmenin 3.1.1 maddesinin değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmıştır.
Taraflar arasındaki sözleşmenin 3.1.1 maddesinde; \" YÜKLENİCİ; SÖZLEŞME ekinde yer alan Teknik Ek'e uygun olarak Hizmetler'i Teknik Ek'teki Şartnamenin tarif ettiği lokasyonlarda gerçekleştirecektir. YÜKLENİCİ, SÖZLEŞME imzalandıktan sonra ... tarafından onaylanacak Proje Yönetim Planı ve Eklerine uyacak olup, ancak TARAFLAR'ın anlaşması ile çalışma planında ve/veya süresinde değişiklik yapılabilir. Hizmetler, SÖZLEŞME ve Teknik Ek'te belirtilen şekilde tam ve gereği gibi Proje Yönetim Planı ve Ekleri içerisinde yer alan teslimat programında belirtilen teslimat sürelerinde MÜŞTERİ'ye verilecektir. ..., SÖZLEŞME'den ve yasalardan kaynaklanan tüm hakları saklı kalmak üzere güncel Proje Yönetim Planı ve Ekleri içerisinde yer alan teslimat programına göre, Hizmetler'in verilmesinde ve/veya Teslimat'ın tesliminde gecikme yaşanması ve Teknik Ek'te tanımlı koşullarda belirtilen müdahale sürelerini aşılması halinde Teknik Ek uyarınca gecikme cezasını, MÜŞTERİ tarafından kendisi aleyhine uygulanması kaydıyla, YÜKLENİCİ aleyhine,, uygulama hakkına sahip olacaktır. Bu gecikme cezası tutarının SÖZLEŞME'nin 7.1. maddesinde belirtilen Sözleşme Bedelin %10'una ulaşması halinde ...'nın SÖZLEŞME'den ve yasalardan kaynaklanan tüm hakları saklı kalmak üzere SÖZLEŞME'yi derhal sona erdirme hakkı doğacaktır.\" düzenlemesi mevcuttur. Sözleşmenin 7.1 maddesinde ise yukarıda değinildiği üzere sözleşme bedelinin KDV hariç 18.010.000,00 TL ve KDV hariç 525.000,00 Euro olarak belirlendiği görülmüştür. Taraflar arasındaki sözleşmenin 3.1.1 maddesindeki idare tarafından davalı aleyhine uygulanacak ceza tutarının, taraflar arasındaki sözleşme bedelinin %10'una ulaşması halinde davalının sözleşmeden ve yasalardan kaynaklanan tüm hakları kalmak üzere sözleşmeyi derhal sona erdirme hakkı doğacağına dair düzenlemenin, davalıya seçimlik bir hak tanıdığı anlaşılmaktadır. Başka bir deyişle davalı, aleyhine uygulanacak ceza tutarının, taraflar arasındaki sözleşme bedelinin %10'una ulaşması halinde sözleşmeyi sona erdirebileceği gibi, sözleşmeyi aynı koşullarla devam ettirme hakkına da sahiptir. Aynı zamanda sözleşmenin sona erdirilmesi hakkının kullanılıp kullanılmamasının da, davalının davacıya rücu / mahsup hakkını kullanmasına bir sonucu da yoktur. Zira, anılan maddede, sözleşmenin sona erdirilmesi halinde ceza bedellerinin davacı alacağına mahsup edilmeyeceğine dair bir düzenleme yoktur. Bu nedenle, davacının sebebiyet verdiği ceza bedellerinin her ihtimalde davacıya rücu / mahsup edilmesi sözleşmenin gereğidir. Dolayısıyla, davacının takibe konu faturalardan kaynaklı alacağı 6.926.802,40 TL ise de, idare tarafından davacının kusuru ile davalıya kesilen ceza tutarlarının toplamı 7.004.848,23 TL olduğu, bu miktarın da taraflar arasındaki sözleşmenin 3.1.1 maddesi uyarınca davacı alacağına mahsup edilmesi gerektiği nazara alındığında davacının davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gerekli olan 427,60-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 106.904,05-TL harçtan mahsubu ile fazla harç olan 106.476,45-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesince hesaplanan 669.030,09-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341. maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 07/11/2024
Başkan
E-imzalıdır.
Üye
E-imzalıdır.
Üye
E-imzalıdır.
Katip
E-imzalıdır.