T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2023/978
KARAR NO:2024/1400
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:30/05/2023
NUMARASI:2023/188 Esas - 2023/460 Karar
DAVA:Ticari Şirket (Şirket Ortaklık Payı Alacağının Tahsili Kaynaklı)
İSTİNAF KARAR TARİHİ:03/10/2024
Taraflar arasındaki Ticari Şirket (Şirket Ortaklık Payı Alacağının Tahsili Kaynaklı) davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin şirket ortağı olduğu yaklaşık 5 yıl süresince şirketten kar payı alamadığını, şirketin mali durumu hakkında kendisine bilgi verilmediğini, .... Şirketi hem faal olarak \"....\" adı altında faaliyette bulunarak restoran hizmeti veren bir şirket olduğunu, ben de İstanbul Büyük Şehir Belediyesi ile iş birliği içinde çeşitli catering faaliyetlerinde bulunan bir marka değeri yüksek şirket olduğunu, işbu davanın davalı şirketin müşteri portföyü, potansiyeli, marka değeri ve benzeri faktörler birlikte değerlendirilip, şirket mali kayıtları incelenerek müvekkile verilmeyen kar payının tespiti ve tespit edilen kar payının yasal faizi ile birlikte tahsilini sağlama amacıyla açıldığını, müvekkilinin ... Şti. ortağı olduğu döneme ait hissesi oranında şahsına düşen kâr payının tespiti ile tespit edilen kar payı miktarının tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle;davacı tarafından açılan işbu davada, müvekkilinin ... her ne kadar davalı olarak gösterilmiş ise de kendisinin bahsi geçen ilgili şirkette herhangi bir ortaklığı ya da sorumluluğu mevcut bulunmadığını, işbu durum ilgili şirkete ait ticaret sicil kayıtları incelendiğinde de açıkça görüleceğini, hal böyleyken söz konusu davanın müvekkile yöneltilmesinin usule, hukuka ve hakkaniyete aykırılık olduğunu, öyle ki, müvekkilinin davacı tarafından ikame edilen işbu davada herhangi bir suretle taraf sıfatı bulunmamakta olup, taraf olarak yer alması da mümkün olmadığını, bu nedenle, müvekkili yönünden davanın husumetten reddine karar verilmesini talep etmiştir.Diğer davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, \" ...davalı ...'a yönelik davanın, şirket ortağı olması sebebiyle tarafından kar payı alacağı talep edilemeyeceğinden, davalı ...'a yönelik davanın ise şirketle bir ilgisinin bulunmaması nedeniyle pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir. Davalı şirket yönünden ancak genel kurul tarafından alınmış bir kararın dava konusu edilebileceği, bu konuda genel kurul tarafından alınmış karar dava şartı olduğundan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine \" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Müvekkili ... 2018-2022 yılları arasında eski eşi ... ile birlikte .... Şirketi'nin %25 ortağı olarak bulunduğunu, müvekkilinin eski eşinin şirketin %75 ortağı olduğunu, müvekkilinin gerek şirkette gerekse de özel hayatında yaşadığı sorunlar nedeniyle diğer ortak ...'dan Bakırköy 6. Aile Mahkemesi'nin 2022/802 E. Kararı ile boşandığını, müvekkili şirket ortağı olduğu süre boyunca aynı zamanda eşi olan ...'dan defalarca kar payı dağıtılmasını ve bu konuda karar alınmasını talep etmişse de taleplerinin karşılık bulmadığını, zaten hayatın olağan akışı göz önünde bulundurulduğunda 2 ortaklı limited şirkette işbu kararın alınmasının da mümkün olmadığını, müvekkilinin şirketin vergi levhası, imza sirküleri, kurumlar beyannamesi ve geçici vergi beyannamesini talep ettiğini ancak taleplerinin karşılıksız kaldığını, şirketin kurulduğu tarihten işbu davanın açıldığı tarihe kadar müvekkiline kar payı verilmediğini, şirket ortağı ve şirket müdürü ...'ın baskılarına dayanamayarak, ... ile devam eden boşanma davasınında da çok fazla yıpratıldığı için 2022 yılı Aralık ayında Şirket ortaklığını sonlandırmak zorunda kaldığını, müvekkilinin Genel Kurul kararı almasının fiilen imkansız olduğu hususu da göz önünde bulundurularak; TMK m.1’in hâkime verdiği hukuk yaratma yetkisinden de güç alarak ve amaca uygun sınırlama yöntemi (...) tatbik edilerek her bir ortak yek diğerinin ya da en azından aynı zamanda müdür de olan ortağın genel kurul kararı şartı aranmaksızın kar payı dağıtımı talep ettiklerini, Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 2023/188 Esas sayılı dosyasının istinaf incelemesinden geçirilerek bozulmasına, müvekkilinin ortağı olduğu döneme ilişkin alacak tutarının tespitini, tespit edilen alacağın, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davalılardan avans faizi ile tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:Dava, davalı limited şirket tarafından dağıtılmadığı iddia edilen kar payının tespiti ile tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davalılar ... ve ... yönünden açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine, davalı ... Şirketi aleyhine açılan davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, kar payının tahsili yönünden davalı şirket haricindeki davalıların sorumluluğu bulunup bulunmadığı, hukuki yarar dava şartının gerçekleşip gerçekleşmediği noktasındadır. Dosya kapsamından davalı ...'ın Beyoğlu... Noterliğinin 09.07.2018 tarihli ...yevmiye nolu Limited Şirket Pay Devri Sözleşmesi ile davalı şirketin 51 payını ; Beyoğlu .... Noterliğinin 09.07.2018 tarihli ...yevmiye nolu Limited Şirket Pay Devri Sözleşmesi ile davalı şirketin 24 payını dava dışı kişilerden devralmış olduğu ; davacının Beyoğlu ... Noterliğinin 09.07.2018 tarihli ... yevmiye nolu Limited Şirket Pay Devri Sözleşmesi ile davalı şirketin 25 payını dava dışı kişiden devraldığı ve Bakırköy .... Noterliğinin 30.11.2022 tarihli ... yevmiye nolu Limited Şirket Pay Devri Sözleşmesi ile sahip olduğu 25 payı davalı ...'a devrettiği, davalı ...'ın dava tarihinde davalı şirketin tek başına ortağı olduğu anlaşılmaktadır. Limited şirketlerde şirketin kâr elde etmiş olması, kendiliğinden limited şirket ortağına kâr payı talep etme yetkisi vermemektedir. Şirket ortaklarına kâr payı dağıtılabilmesi için öncelikle ortaklara kâr payı dağıtılması yönünde ortaklar kurulunca bir karar alınması gerekir. Somut olayda davacı, davalı şirkete ortak olduğu dönem içindeki kâr payının tespiti ve tahsilini talep etmiş olup, kâr-kazanç payı alacağı yönünden davacıya karşı şirket ortağı ... 'ın sorumluluğu bulunmadığı ve davacının alacak talebini şirkete yöneltmesi gerektiği gözetildiğinde mahkemece davalı ortak ... ve davalı şirket ile ilgisi bulunmayan ...'a karşı açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinde isabetsizlik yoktur.(Yargıtay 11.Hukuk Dairesi 2019/2613 Esas 2020/534 Karar sayılı kararı) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 616/1-e maddesi uyarınca yıl sonu finansal tablolarının ve yıllık faaliyet raporunun onaylanması, kâr payı hakkında kazanç verilmesi, kazanç paylarının belirlenmesi genel kurula ait görevler ve devredilemez yetkiler arasındadır. Şirket ortaklarına ödenecek kâr payı ve diğer ödemeler ortaklık payından kaynaklanmaktadır.Somut olayda davalı şirket ortaklar kurulu tarafından ortaklara kâr payı ödenmesi yönünde bir karar alınmadığı, dolayısıyla davacının şirket ortaklığından ayrılmadan önce muaccel hale gelen başka bir deyişle talep ve dava edilebilecek bir alacak hakkı bulunmamaktadır. Diğer yandan ortaklık hak ve sıfatına bağlı olarak açılan genel kurul kararının iptali davası ve yöneticinin sorumluluğu davası gibi kar payı alacağı davasında da davacının ortaklık sıfatının davanın kesinleşmesine kadar devam etmesi gerekir. Uygulamada husumet olarak tanımlanan bu yetkinin, tüm dava sürecinde davacı üzerinde bulunması gerekmektedir. Nitekim bu husus Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2018/5195 Esas 2019/6440 Karar sayılı, 2014/15157 Esas 2015/608 Karar sayılı ilamlarında da vurgulanmıştır.Eldeki davada davacı, dava tarihi itibariyle davalı şirket ortağı olmadığından dava açmakta aktif husumet ehliyeti bulunmamaktadır. Her ne kadar kar payı alacağı talebinde genel kurul tarafından alınmış bir kararın varlığı dava şartı ise de somut olayda davacının aktif husumeti bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddi yerine mahkemece dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi sonucu itibarıyla doğrudur. HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR:Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davacı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Kararın, HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraflara resen tebliğine,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 03/10/2024