T.C.
İSTANBUL
4. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO\t: 2023/203
KARAR NO\t: 2024/162
\t
DAVA\t: İtirazın İptali (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 28/11/2023
KARAR TARİHİ\t: 24/09/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Müvekkillerinin ... tarafından, ... 32. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas Sayılı dosyası ile başlatılan takipte; takibe konu lisans bedeline ve tüm ferilerine ve yetkiye davalı şirket tarafından itiraz edildiğini, bu itirazın hukuki dayanaktan yoksun ve usulsüz olduğunu, davalı şirketin müvekkilleri ile imzaladığı lisans sözleşmesi dolayısıyla ödemekle yükümlü olduğu mali hak bedellerini ödemediğini Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin ‘’Mali Şartlar’’ başlıklı 3.maddesinde; ‘’3.1 Lisans alanın, ödenecek 01.01.2011-31.12.2014 dönemine ilişkin toplam mali hak bedeli 5.479,26 TL+KDV’dir.3.3 maddesinde 01.01.2015 tarihinden itibaren sözleşmenin otomatik olarak yenilendiğini her takvim yılı için ödenecek mali hak bedeli bir önceki yılın mali hak bedeli esas alınarak TÜİK tarafından bir önceki yıl için belirlenen TÜFE+ÜFE/2 oranında artış uygulanmak suretiyle belirlendiğini ve bu bedel 3.8 maddede seçilen ödeme biçimine uygun olarak meslek birliklerine ödendiğini.3.5.Ödemelerin gecikmesi halinde Lisans Alan, Türk Lirası için aylık %2 gecikme faizini meslek birliklerine ödeyeceğini açıkça kabul, beyan ve taahhüt eder’’ hükümlerinin bulunduğunu,‘Sözleşmenin Süresi ve Feshi’ başlıklı 5. Maddesinde ‘’5.1.Sözleşme 01.01.2011 ve 31.12.2014 tarihleri arasındaki süreyi kapsar. 5.2.Taraflardan her biri, süre sonunda sözleşmeyi tek taraflı
feshedebilir, ancak fesih iradesi sözleşmenin hitamı tarihinden en geç bir ay öncesine kadar ulaşacak biçimde yazılı olarak karşı taraflara bildirmediği takdirde, sözleşme aynı şartlarla yıldan yıla yenilenerek devam eder.’’ Hükümlerinin yer aldığını, davalı şirket tarafından herhangi bir fesih bildirimi yapılmadığını, bahsi geçen hükümler nedeniyle, söz konusu sözleşmenin otomatik olarak yenilenmek suretiyle devam ettiğini, sözleşmenin ilgili hükümleri uyarınca mali hak bedellerinin revize edilmiş olduğunu, borç konusu tutarın ödeme tarihinin kesin vade ile belirlenmiş olduğunu, davalı şirketin faize yaptığı itirazın haksız ve kötü niyetli olduğunu, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini, müvekkilleri ... tarafından ... 32.İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe ilişkin olarak; takibe konu toplam 16.500,68 TL olan asıl alacağa, faize ve tüm ferilerine davalı şirket tarafından yapılan hukuki dayanaktan yoksun ve bütünüyle usulsüz itirazın iptalini, davalı şirket aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı şirkete yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalının vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Müvekkillerinin davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını, ispat yükünün davacıda olduğunu, Taraflar arasında akdedildiği belirtilen sözleşmenin yenilenmediğini, davanın reddinin gerektiğini, icra takibine konu faturaların müvekkilleri şirkete tebliğ edilmediğini, tebliğin ispat yükünün davacıya ait olduğunu, Sözleşmenin devam ettiğini kabul anlamına gelmemekle beraber faturaya konu edilen yıllarda müvekkillerinin pandemi nedeniyle işletilemediğini, sözleşme şartlarının gerçekleşmediğini, davacı tarafından dosyaya sunulan lisanslama dekontları, faturalardan dava ile birlikte haberdar olunduğunu, faiz oranının fahiş olduğunu, faize ve faiz oranına itiraz ettiklerini haksız ve mesnetsiz davanın reddini, davacı aleyhine %20 den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Mahkememize sunulan 05/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; İcra takip tarihi itibariyle davacı kayıtlarında görülen asıl alacak miktarı olan 14.558,31-TL tutara sözleşmede imza altına alınan aylık %2 faiz uygulanması neticesinde oluşan işleyen faiz miktarının 1.971,95-TL olduğunu, davacıya ait olan resmi defterlerin TTK hükümlerine göre usulüne uygun tutulmuş olduğunu, sahibi lehine Yüce Mahkemenin takdirinde olmak üzere takdiri delil niteliğine haiz olduğunu, davacı tarafından davalı adına icra takibine konu olan 2019 yılından 2022 yılına kadar olan dönemi kapsayan mali hak bedeli faturalarının sözleşme hükümlerine uygun olarak tanzim edildiğini ve davacı ticari defter kayıtlarına işlendiğini, davalının icra takip tarihinden sonra cari hesap bakiyesi tutarında iade faturası düzenlediğini, davacı tarafından talep edilen faiz oranının sözleşme hükümlerine uygun olduğunu, takip tarihi itibariyle davacının davalıdan asıl alacak yönünden 14.558,31-TL, işlemiş faiz olarak1.971,95-TL olmak üzere toplam 16.530,26-TL alacaklı olduğu, görüş ve kanaat bildirmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Uyuşmazlığın; davacı ... tarafından ... 32. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile başlatılan takibe, davalı Şirketçe yapılan itirazın iptaline, davalı Şirket aleyhine %20 icra inkâr tazminatına hükmedilmesi talebinden ibaret olduğu anlaşılmıştır.
Dosyanın incelenmesinde davalı tarafça icra dairesinin yetkisine yönelik yetki itirazında bulunulduğu, huzurdaki itirazın iptali davasına konu icra takibine davalı tarafça itiraz edildiği, itiraz dilekçesinde icra dairesinin yetkisine de ayrıca itirazda bulunulduğu görülmüş, yetkili icra dairesinin itirazın iptali davası açısından dava şartı olduğu gözetilerek icra dairesinin yetkisine yapılan itiraz ele alınmasına karar verilmekle; yapılan incelemede taraflar arasındaki sözleşmede ... mahkemelerinin yetkili olduğunun düzenlenmiş olup davacı tacir olmadığından HMK 17 md uygulanamayacak ise de; konusu para alacağı olan takipte alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı görülmekle icra dairesinin yetkisine yapılan yetki itirazının reddi ile açık yargılamaya devam olunmuştur.
Davaya konu ... ... 32. İcra Müdürlüğü'nün ... icra esas sayılı dosyası incelendiğinde; borçlu ... ŞİRKETİ hakkında Müzik Eserleri Yayını İzin Sözleşmesi ve faturalardan kaynaklanan alacağın tahsiline ilişkin olarak 22.05.2023 tarihinde ilamsız takip başlattıklarını, davalı tarafından yapılan itiraz üzerine takibin durdurulduğu davanın süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Davacı ... ile Davalı ... arasında 01.01.2011 tarihinde imzalanan, dava dosyasında mübrez sözleşmede, sözleşmenin 01.01.2011-31.12.2014 tarihleri arasındaki süreyi kapsadığı Sözleşmenin Süresi ve Feshi başlıklı 5.maddesinin 1.fıkrasında, bu döneme ilişkin mali hak bedeli olarak ödenmesi gereken tutar ise Mali Şartlar başlıklı 3.maddesinin 1. Fıkrasında ve EK1’de 5.479,26 TL+KDV olarak belirtilmiştir. Sözleşmenin uzaması halinde uzamaya esas bedel ödemesinin Lisans alana bildirilmesinden itibaren 15 gün içinde yapılacağının sözleşmenin 3.8 maddesinde hüküm altına alındığı, Sözleşmenin Madde 5- Sözleşmenin Süresi ve Feshi başlıklı maddesinin 2.fıkrasında \"Taraflardan her biri, süre sonunda sözleşmeyi tek taraflı feshedebilir. Ancak fesih iradesi sözleşmenin hitamı tarihinden en geç bir (1) ay öncesine kadar ulaşacak biçimde yazılı olarak karşı taraf (lar)a bildirilmediği takdirde, sözleşme aynı şartlarla yıldan yıla yenilenerek devam eder.\" hükmünün bulunduğu, yine sözleşmenin Madde 3- Mali Şartlar başlıklı maddesinin 3. Fıkrasında ‘\"01.01.2015 tarihinden itibaren sözleşmenin otomatik olarak yenilendiği her takvim yılı için ödenecek mali hak bedeli bir önceki yılın mali hak bedeli esas alınarak TÜİK tarafından bir önceki yıl için belirlenen ÜFE+TÜFE/2 oranında artış uygulanmak suretiyle belirlenir..\" şeklinde hükme bağlandığı görülmektedir.
Davalının ticari defter ve belgelerini mahkemede hazır etmesi hususunda tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde ve tüm dosya kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, lisans sözleşmesi kapsamında değerlendirme yapması, mali bilirkişinin tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde ve tüm dosya kapsamında bilirkişi incelemesi yapmasına, incelenen ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal sürede yapılıp yapılmadığı, sahibi lehine delil teşkil edip etmediği, davacı tarafından dava dilekçesinde belirtilen FSEK kapsamında lisans sözleşmesi alacağının tahsiline yönelik takip dosyasından kaynaklı alacağının bulunup bulunmadığı ve davalı savunmaları da dikkate alınarak diğer uyuşmazlık noktaları dikkate alınarak diğer hususlarda bilirkişi raporu alınmasına karar verilerek, bilirkişiye tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde 6100 sayılı HMK'nun 278/4 maddesi gereğince yerinde inceleme yetkisi verilmesine karar verildiği, Davalı ... vekilinin 09.05.2024 tarihli dilekçesinde yerinde inceleme talep ettiği ancak inceleme günü evrakların mahkemeye ve yerinde inceleme talebine rağmen bilirkişiye incelemeye evrak sunulmadığı bilirkişi raporu ile beyan edilmiştir.
22/7/2020 tarihli ve 7251 sayılı Kanunun 23 üncü maddesiyle, HMK m.222/3'de yer alan “ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi” ibaresi “diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi” şeklinde değiştirilmiş, tarafların ticari defterlerini sunmaması hali de usulüne uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için yeterli görülmüştür. Davalının ticari defter ve belgelerini mahkemede hazır etmesi hususunda ihtarlı davetiye tebliğine, çıkarılacak davetiyeye ''Belirlenen gün ve saatte davalının ticari defter ve belgelerini mahkemeye ibraz etmemesi ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse halinde HMK'nin 220. maddesi gereğince defter ve belge ibrazından kaçınmış sayılacağı ve mevcut delil durumuna göre ticari defter ve belgelerin içeriği hususunda davacı tarafın beyanına itibar edilebileceğinin'' şerh düşülmüş olmasına davalı yanca ticari defterlerin incelemeye sunulmadığı anlaşılmıştır. Davalı defterlerini sunmayarak davacının ticari defter kayıtlarının HMK'nın 222. maddeye göre lehine delil oluşturup oluşturmadığının tam olarak incelenebilmesine engel olduğundan sunulmayan ticari defterlerinde de davacının alacaklı olduğuna dair kayıtların mevcut olduğu halde sunulmadığının ve bunun sonucunda da davacı incelenen defter kayıtlarının davacı lehine delil oluşturduğunun kabulü gerekmiştir.
Dosya kapsamına sunulan mali bilirkişi rapor içeriğine göre, davacı kayıtları incelendiğinde davacı tarafından davalı adına icra takibine konu olan 2019 yılından 2022 yılına kadar olan dönemi kapsayan mali hak bedeli faturalarının sözleşme hükümlerine uygun olarak tanzim edildiği ve davacı ticari defter kayıtlarına işlendiği, bir faturayı alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır (TTK 21/2).Faturaya itiraz edilmemesi sözleşme ilişkisini kanıtlamaz ise de, sözleşme ilişkisinin kanıtlanması halinde, bu sözleşme gereğince düzenlenmiş olan ve süresinde itiraz edilmeyen faturadaki miktar kesinleşeceğinden takip tarihi itibariyle davacının davalıdan asıl alacak yönünden 14.558,31-TL, işlemiş faiz olarak 1.971,95-TL olmak üzere toplam 16.530,26-TL alacaklı olduğu bilirkişi tarafından faiz hesabının da denetime açık olarak yapıldığı, davacının davasının kabulü ile, davalı tarafından ... 32. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasında davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden takip talebindeki şartlar ile aynen devamına, icra iflas kanun'unun 67/2. maddesi uyarınca alacak miktarının %20 si icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, dair karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere,
1-Davanın kabulü ile davalı tarafından ... 32. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasında davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden takip talebindeki şartlar ile aynen devamına,
2-İcra iflas Kanunun 67/2 maddesi uyarınca, asıl alacak miktarı olan 16.500,68-TL'nin %20 si tutarındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 427,60 TL karar harcından peşin yatırılan 269,85 TL'nin mahsubu ile kalan 157,75 TL bakiye karar harcının davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına hesap edilen 16.500,68TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 4.000 TL bilirkişi ücreti, 200 TL posta gideri, 539,70 TL başvuru harcı ve peşin harç olmak üzere toplam 4.739,70 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120-TL arabuluculuk sarf ücretinin Hazine tarafından ödeme yapıldıktan sonra davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
7-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
8-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısımların karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair , davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, HMK m.341 uyarınca miktar itibari ile KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/09/2024
Katip
¸
Hakim
¸